Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek Habertürk canlı yayınında açıklamalarda bulunuyor. Bakan Şimşek, fon soruşturması ve Fon Tasfiye Kanunu ile ilgili açıklamalarda bulunması bekleniyor.
Bakan Şimşek’in açıklamalarında öne çıkanlar şu şekilde:
Tasfiye süreci öngördüğümüz hız ve çerçevede gidiyor. Tasfiyede ara ödeme öngörüldü. Çünkü nihai tasfiye zaman alacak. Dünyada da böyle oldu.
Ara ödeme için TBMM'de bir tasfiye kanunu görüşülüyor. Kanun geçtikten sonra fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemeler hızlıca yapılacak.
Tasfiyeyi ikiye ayırdık: Olağan ve olağanüstü tasfiye. Olağan tasfiye mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy şirketleri için konundu. 131 fonun 66'sı tamamen normal tasfiyeye tabii tutuldu. 7 şirketin 3'ünün tam tasfiyesi tamamlandı. Normal tasfiye başarılı şekilde gerçekleşti.
Hisse senedi fonlarındaki yatırımcılar 17 Eylül'e göre yaklaşık yüzde 58'ini alabildiler. Para piyasası fonlarındakiler ise yüzde 1,43 nema aldı.
"Hafta sonuna kadar tasfiyesi tamamlanacak"
Hedef Portföy de normal tasfiyeye tabi olacak. Bu şirkette 31 fon var, bunun dördü para piyasası fonu.
Dolayısıyla 7 portföy şirketinin dördünün muhtemelen hafta sonuna kadar normal tasfiyesi tamamlanmış olacak.
Atlas Portföy'ün sahipleri tasfiyeci kurumla diyalog içindeler. Kaynakları geri koyma konusunda irade ortaya koymuşlar. Ama benim şu aşamada yorum yapmam doğru olmaz.
TBMM'deki kanun kabul edilirse, kabul edildikten hemen sonra küçük yatırımcı ve para piyasası fonlarını önceliklendirilecek. Böylelikle 390 bin hesap da tasfiye edilecek. Tasfiye sürecinin önemli kısmı da tamamlanmış olacak.
"Hepsi tespit edildi"
TMSF, Adalet Bakanlığı, MKK hepsi birlikte çalışıyor. Piyasa bozucu faaliyetlerden kazanım sağlayanların hepsi tespit edildi.
İade hesaplarına bir miktar ödeme var. Belli eşikler belirledik. İlk önce 10 milyon TL ve üzeri reel geri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek.
Geriye sadece iki fonda karmaşık bir süreç kalıyor.
Fonlarda yeteri kadar kaynak olmazsa ki bazılarında olmayabilir bahsettiğim kaynaklar var.
"Kişisel mal varlıklarına başvurulacak"
Fonlardan hukuka aykırı şekilde nemalanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların alınması çok önemli. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına başvurulacak.
Sermaye piyasalarımız bu süreçten çok daha sağlıklı bir yapıyla çıkacak. Fon piyasası 2019'a kadar sınırlı bir alanda sınırlı kişilerin yatırım yaptığı bir alandı. Buradaki en büyük dönüm noktası serbest fonların TEFAS'a açılmasıdır.
Tespitlerin hepsi yapılıyor. Biz kalıcı reform çalışmasını taslağa dönüştürmüştük. Ama önce tasfiyeyi bitirelim sonrasında sağlıklı kafayla reformları yapalım dedik. 1,8 trilyon dolarlık bir ekonominin finansmanını bankacılık sektörü tek başına karşılayamaz. En az yüzde 30-40'ının sermaye piyasalarından karşılanması lazım.
Yeni düzenlemeler geliyor mu?
Ama manipülasyonlar ve diğer piyasa bozucu eylemlerle ilgili yaptırımları ciddi şekilde artıran bir yaklaşım içine gireceğiz.
İlgili kurumların kurumsal kapasitesini güçlendireceğiz. Gerekirse kanunla vergi denetmenlerimizin bazılarını bu kurumlara aktaracağız. Mevzuat tarafında da eksiklerimiz varsa tamamlayacağız. Eşit işe eşit ücret bu kurumsal kapasiteyi zayıflatmış görünüyor. Yaptırımlar ve tedbirler ciddi şekilde artırılacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda yetişmiş insan kaynağı var. Düzenlemelerle buradan aktarma yapabileceğiz.
"Önemli ama yeterli bir adım değil"
Fon Rehberi önemli bir adımdı, şeffaflık arttı. Açıkların çoğu Fon Rehberi ile kapatıldı. Bu önemli ama yeterli bir adım değil. Daha ileri düzenlemeleri çalışıyoruz.
Fon Rehberi uygulaması ertelenecek mi?
Fon Rehberi'nin uygulanması ertelenmeyecek. Doğru bir karar ve herkes hesabını kitabını buna göre yapsın.
Serbest fonlar TEFAS'a açılmasa bu sorunlar yaşanmayacak. Üzerinde çalıştığımız birçok düzenleme var. Tabii ki aşırı regülasyon riskini dikkate alacağız. Düzenlemeleri sektörle de istişare edeceğiz.
Koordineli işlemlere karşı sürekli yaptırım olacak.
Açıklanan fiili dolaşım oranlarının bağımsız bir kurumca doğrulanması da bizim için önemli. Fiili oran yeterli mi değil mi onlar tartışılıyor. Vatandaşa satılacak fonların TEFAS'a açık olup olmaması değerlendiriliyor. Dediğim gibi bunlar çalışılıyor.
Bu tür bir fon meselesinin yaşanmaması için ne yapılması gerekiyorsa yapılacak. Bu alan tamahkarlara, sahtekarlara bırakılamayacak kadar değerli bir alan.
Sorunlu alanı karantinaya aldığımızı, doğrudan etkileri sınırladığımızı ve dolaylı bazı etkilerin olabileceğini söyledik. Bu durumun ekonominin tamamını risk altına alması durumu yok.
Bankacılığa bulaşıcılık riski yok denecek düzeyde. Bankacılığın doğrudan riskli fonlara olan riski 1,3 milyar TL. 56 trilyonluk aktif yani on binde iki düzeyinde.
Riskli varlıkların reel sektörün aktifleri içindeki payı da on binde dokuzu.
Fon çıkışlarında son durum ne?
Dolaylı etkileri küçümsemiyorum. Fonlardan çıkış da büyük oranda durdu. Fonlardan bugüne kadar net çıkış 647 milyar TL. Bunun yaklaşık yarısı yabancıların çıkışı.
Buradan çıkan para mevduata geçti. 17 Eylül'den bu zamana mevduat artışı 685 milyar TL.
Özel sektör tahvil piyasasının büyüklüğü yaklaşık 1 trilyon TL. Yıl sonuna kadar vadesi gelecek kısmı 26,5 milyar lira. Türkiye ekonomisi içindeki yeri çok cüzzi bir alan.
İlkesel bir kararımız var. Kamu kaynağı kullanılmayacak. Kredi Garanti Fonu kendi özkaynaklarından özel sektör tahvillerine ilişkin bir kredi çerçevesi oluşturursa olumlu bakarız. Altını çiziyorum burada Hazine garantisi ve kaynağı olmayacak. Kendi işletecekleri bir süreç. Bu konu çalışılıyor.
Özel sektör tahvillerine tabii ki ilgi azaldı. Bunlar dolaylı etkiler. Sektör temsilcileriyle bir araya geleceğiz.
MSCI'ın açıklamaları hakkında değerlendirme
MSCI'ın açıklaması oldukça yapıcı. Talepler son derece makul. Zaman vermesi de olumluydu. Onların sorun olarak ifade ettiği hususların üzerine gideceğiz. Fon Rehberi ile ciddi adım atıldı. Uygulamada etkinlik en kritik konu.
Detaylar geliyor...