- Delaware'de Batı Nil virüsü ve Doğu At Ensefaliti gibi hastalıkları erken tespit etmek için "nöbetçi tavuklar" kullanılıyor.
- Virüsü taşıyabilen ancak hastalığı çevreye yaymayan tavuklar, eyalet genelindeki 20 noktada tutuluyor.
- Tavuklardan elde edilen veriler ilaçlama ve halk sağlığı çalışmalarının riskli bölgelere yönlendirilmesini sağlıyor.
- On yıllardır biriktirilen veriler, çevresel faktörlerle birlikte analiz edilerek gelecekteki salgın risklerinin tahmin edilmesinde kullanılıyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) Batı Nil virüsü vakalarında erken artış uyarısının ardından Delaware'deki yetkililer, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede geleneksel bir yönteme başvurdu.
"Nöbetçi tavuklar", sivrisineklerin taşıdığı virüslere maruz kaldıklarında kanlarında antikor oluşturuyor. Tavuklar virüsü taşıyıp test sonuçları pozitif çıkabilse de hastalığı çevreye yaymadıkları için güvenli bir erken uyarı aracı olarak kullanılıyor.
Delaware genelinde belirlenen 20 farklı noktada tutulan tavuklar sayesinde sivrisinek popülasyonundaki virüs hareketliliğinin hangi bölgelerde yoğunlaştığı önceden belirlenebiliyor. Elde edilen veriler doğrultusunda ilaçlama çalışmaları ve halkı bilinçlendirme faaliyetleri riskin bulunduğu bölgelere yönlendiriliyor.
Tavuklar neden tercih ediliyor?
Bazı eyaletlerde sivrisinek havuzlarının test edilmesine dayalı yöntemler kullanılırken, Delaware yetkilileri tavuklarla yürütülen geleneksel gözetim sistemini sürdürüyor.
Sivrisineklerin aksine belirlenen bölgelerden ayrılmayan tavuklar, enfekte böceklerin hangi noktada aktif olduğunu doğrudan gösterebiliyor. Tavukların kanında antikor oluşmasının yaklaşık bir hafta sürmesi ise virüs hareketliliğinin takip edilmesine imkan sağlıyor.
Özellikle göçmen kuşların virüsü sivrisineklere taşımasıyla hastalık sezonunun kuzeyden güneye ilerlediği dönemde elde edilen veriler, doktorlar ve veterinerlerin erken önlem almasına katkı sağlıyor.
Yılların verileri salgın tahminlerinde kullanılıyor
Tavuklardan onlarca yıldır toplanan veriler, sivrisinek kaynaklı hastalıkların seyrini inceleyen bilim insanları için önemli bir arşiv oluşturuyor.
Florida Doğa Tarihi Müzesi ve Florida Üniversitesi'nden araştırmacılar, geçmiş dönemlere ait kayıtları çevresel veriler, sıcaklık değişimleri, yağış desenleri ve kuş göçleriyle birleştirerek dijital modeller geliştiriyor.
Bu modellerle hava koşulları ve çevresel faktörlerin virüslerin yayılımını nasıl etkilediği analiz ediliyor. Böylece gelecekte virüslerin daha fazla yayılabileceği riskli dönemlerin önceden tahmin edilmesi hedefleniyor.