- Şi, BRICS ülkelerine Orta Doğu'daki savaşın sona erdirilmesi için sorumluluk üstlenme çağrısı yaptı.
- Çin lideri, BRICS ülkelerinin "tarihin doğru tarafında" yer alması gerektiğini söyledi.
- Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, BRICS ülkeleri açısından enerji güvenliği sorununu büyüttü.
- Şi, BRICS içinde yapay zeka ve sanayi alanındaki işbirliğinin geliştirilmesini önerdi.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Şi, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi'nde konuştu.
Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki durumun hassasiyetini koruduğunu belirten Şi, savaşın bölge halkları açısından büyük kayıplara yol açtığını ve uluslararası toplumun ortak çıkarlarına hizmet etmediğini ifade etti.
Şi, BRICS ülkelerinin bölgede barışın tesis edilmesi için üzerine düşen rolü üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Çin lideri, BRICS ülkelerinin uluslararası düzeni daha adil ve eşit hale getirmek amacıyla birlikte çalışması gerektiğini belirterek, "BRICS ülkeleri tarihin doğru tarafında yer almalı." ifadesini kullandı.
Hindistan'daki zirve, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından BRICS liderlerinin gerçekleştirdiği ilk üst düzey buluşma oldu.
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz BRICS'i zorluyor
Savaşın Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşım ve enerji akışında oluşturduğu kesinti, BRICS ülkeleri açısından enerji güvenliği tartışmalarını da öne çıkardı.
Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi enerji tedarikçisi ülkeler ile Çin, Hindistan ve Endonezya gibi yüksek nüfuslu enerji ithalatçılarının aynı çatı altında bulunduğu BRICS'te, savaşın enerji piyasalarına etkileri önemli bir gündem oluşturuyor.
İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, bölgedeki enerji ihracatçılarının yanı sıra enerji tedarikinde bölgeye yüksek düzeyde bağımlı Çin ve Hindistan gibi büyük pazarları da olumsuz etkiliyor. Enerji fiyatlarındaki artıştan Rusya dışındaki BRICS üyelerinin büyük bölümünün olumsuz etkilenmesi, savaşın grup içindeki dengeleri de etkiliyor.
İran'ın misilleme saldırılarında BRICS'in yeni üyeleri Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin hedef alınması da grup içinde gerilime neden olmuştu.
Şi'den yapay zeka ve sanayi işbirliği önerisi
Şi, zirvede BRICS ülkeleri arasında ekonomik ve teknolojik işbirliğinin artırılması çağrısında da bulundu.
BRICS'in yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülkeler için etkili bir işbirliği platformu haline geldiğini belirten Şi, "yapay zeka destekli yeni sanayileşme" kapsamında sanayi ve tedarik zincirlerinde işbirliğinin derinleştirilmesini önerdi.
Yapay zeka alanında açık kaynak ve ortak çalışmanın güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Şi, araştırma, geliştirme ve uygulama sonuçlarının artırılması için diğer ülkelerle çalışmaya hazır olduklarını söyledi.
Şi ayrıca BRICS ülkelerini, küresel yapay zeka yönetimi ve gelişiminin şekillendirilmesi amacıyla Çin'in öncülüğündeki Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütüne katılmaya davet etti.
BRICS'in genişleme süreci
2009'da Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından "BRIC" adıyla oluşturulan oluşuma 2011'de Güney Afrika'nın katılmasıyla "BRICS" adı verildi.
Gruba 2024'te Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, 2025'te ise Endonezya katıldı. Böylece BRICS, 11 üyeli bir topluluğa dönüştü.
Genişleme sürecinin ardından BRICS, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını ve küresel ekonomik hasılanın yaklaşık yüzde 40'ını temsil eden bir yapı haline geldi.