- Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, özel sektörde bayram tatilinin 4,5 gün olduğunu ve işçinin onayı olmadan zorla çalıştırılamayacağını belirtti.
- Bayramda çalışanlara izin yerine çift yevmiye ödenmesi zorunluluğunu hatırlatan uzman, fazla mesainin %50 zamlı olması gerektiğini vurguladı.
- Onaysız çalıştırma durumunda işçinin tazminatlı fesih hakkı doğarken, bayram mesaisinin önemli bir ek gelir sağladığı ifade edildi.
Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, Kurban Bayramı tatilinin 9 güne uzatılmasının ardından özel sektör çalışanlarının mesai haklarına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Özel sektörde 9 gün detayı
Kamu çalışanları için ilan edilen 9 günlük tatilin özel sektörde aynı şekilde uygulanmadığını belirten Karakaş, mevcut sistemde bayram tatilinin uygulamada 4,5 gün olarak kabul edildiğini ifade etti.
Karakaş’a göre iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde aksi yönde hüküm bulunmadığı sürece çalışanların rızası olmadan bayramda çalıştırılması mümkün değil.
“Zorla çalıştırma hukuka aykırı”
Mevzuata göre işçinin yazılı onayı olmadan bayramda görevlendirilmesinin hukuka aykırı sayıldığı belirtildi.
Onayı olmadan işe gitmediği gerekçesiyle işten çıkarılan çalışanların kıdem tazminatına hak kazanabileceği ifade edilirken, zorla çalıştırmanın “haklı fesih” nedeni oluşturabileceği kaydedildi.
Ayrıca çalışanların önceden verdikleri onayı da 30 gün önceden yazılı bildirimle geri çekebileceği belirtildi.
Bayram mesaisi nasıl hesaplanıyor?
Karakaş’ın paylaştığı bilgilere göre resmi tatilde çalışan işçilere çifte yevmiye ödeniyor.
Buna göre:
- Çalışmayan işçi günlük ücretini tam alıyor
- Çalışan işçi günlük ücret + 1 günlük ek ücret kazanıyor
- 45 saati aşan çalışmalarda ayrıca yüzde 50 fazla mesai ücreti uygulanıyor
“İzin değil, para ödenmeli”
Karakaş, bazı işverenlerin uyguladığı “Bayramda çalış, sonra izin kullan” yönteminin yasal olmadığını söyledi.
“Kanun nettir: Bayram mesaisinin karşılığı sadece paradır, izin değildir.” ifadelerini kullandı.
Ek gelir hesabı dikkat çekti
Örnek hesaplamaya göre günlük 4 bin TL kazanan bir işçi, bayramda çalıştığı gün başına 4 bin TL ek ücret alarak günlük toplam 8 bin TL kazanabiliyor.
Bayram süresince çalışan bir işçinin toplamda 18 bin TL’ye kadar ek gelir elde edebileceği belirtildi.