- Belediye başkanlığı veya başkan vekilliğinin boşalması halinde adaylık başvuruları, valinin belirlediği oylama toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda yapılacak.
- Seçimlerde adayların alfabetik sırayla yer aldığı mühürlü birleşik oy pusulası, şeffaf oy sandığı ve en az iki kapalı oy verme kabini kullanılacak.
- Seçimde aday olan meclis üyeleri oylamaya katılabilecek ancak oturumu yönetemeyecek ve başkanlık divanında görev alamayacak.
- Sandıktan oy kullanan üye sayısından fazla mühürlü zarf çıkması durumunda, hiçbir zarf açılmadan ilgili turun seçimi yenilenecek.
Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği'ne eklenen yeni madde ile belediye başkanı ve başkan vekili seçimlerinin uygulama esasları ayrıntılı olarak düzenlendi. Yeni düzenlemeyle adaylık başvurularından birleşik oy pusulası kullanımına, gözlemci görevlendirilmesinden geçersiz oy kriterlerine kadar tüm oylama süreçleri net kurallara bağlandı.
Adaylık başvuruları ve başkanlık divanının görevleri
9 Ekim 2005 tarihli ve 25961 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği'ne 19'uncu maddeden sonra gelmek üzere "Madde 19/A" eklendi. Düzenlemeye göre, belediye başkanlığının veya başkan vekilliğinin herhangi bir nedenle boşalması durumunda vali tarafından 10 gün içinde kararlaştırılan oylama toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda adaylık başvuruları meclis başkanlık divanına bildirilecek. İlk oturumdan sonra yeni adaylık başvurusu yapılamayacak ancak adaylıktan çekilme işlemi her oylama oturumu öncesinde gerçekleştirilebilecek.
Seçimin yönetiminden ve düzeninden sorumlu olan başkanlık divanı, oylamada kullanılacak birleşik oy pusulalarını EK-1 formuna uygun şekilde bastırarak oturum öncesinde arka yüzlerini mühürleyecek. Seçimde aday olan kişiler oy kullanabilecek ancak seçimin yapıldığı oturumları yönetemeyecek ve başkanlık divanında yer alamayacak. Ayrıca siyasi parti grupları ile bağımsız üyeler adına birer kişi gözlemci olarak görev alacak ve divan, itirazlar hakkında karar vermeden önce gözlemcilerin görüşlerini dinleyerek tutanağa geçirecek.
Birleşik oy pusulası ve gizli oylama kuralları
Meclis tarafından yapılacak belediye başkanı ve başkan vekili seçimlerinin gizli oyla gerçekleştirilmesi hüküm altına alındı. Üyeler, üzerinde adayların ad ve soyadlarının alfabetik sırayla basılı olduğu birleşik oy pusulasında seçeceği kişinin alanına tercih mührü basarak, tanıtıcı işaret koymadan pusulayı zarfa yerleştirecek ve şeffaf oy sandığına atacak. Başkanlık divanı, oy serbestliği ve gizliliğini sağlamak adına en az iki kapalı oy verme kabini hazırlatacak ve oy sandığını salonda herkesin rahatça görebileceği bir noktaya yerleştirecek.
Geçersiz oy kriterleri ve oylamanın yenilenmesi
Yönetmelikte oyların geçerlilik şartları da ayrıntılı şekilde tanımlandı. Başkanlık mührü taşımayan, üzerine tanıtıcı işaret konulan veya birden fazla adaya tercih mührü basılan pusulalar geçersiz sayılacak. Ancak kağıdın üretiminden kaynaklanan basım hatası, leke veya kırışıklıklar ile aynı alan içine birden fazla mühür basılması ya da mührün hangi aday lehine olduğu anlaşılmak şartıyla çizgi dışına taşması pusulayı geçersiz kılmayacak.
Sayım aşamasında sandıktan oy kullanan üye sayısından fazla mühürlü zarf çıkması halinde hiçbir zarf açılmadan o turun seçimi yenilenecek, sandıktan çıkan mühürsüz zarflar ise imha edilmek üzere ayrılarak mühürlü zarfların sayımına devam edilecek. Nihai sonucun açıklanmasının ardından her tura ait pusula ve zarflar başkanlık divanınca imzalanıp mühürlenerek dava açma süresi sonuna veya dava açılması halinde karar kesinleşinceye kadar saklanacak. Hüküm bulunmayan hallerde 13'üncü madde esas alınacak ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından yürütülecek olan yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.