- Yargıtay, miras kalan malların kişisel mal sayıldığını hatırlatırken bu malların kira gibi gelirlerinin boşanmada paylaşıma dahil edileceğini vurguladı.
- Miras parasıyla alındığı savunulan bir araca dair ret kararını bozan Yüksek Mahkeme, alım bedelindeki kişisel mal katkısının netleştirilmesini istedi.
- İspatlanan kişisel mal tutarının düşülmesine hükmeden daire, kalan değer üzerinden diğer eşin katılma alacağının yeniden hesaplanmasına karar verdi.
Boşanma sonrasında mal paylaşımı konusunda anlaşmazlık yaşayan bir çiftin davası, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin kararıyla yeniden değerlendirme konusu oldu. Yüksek Mahkeme, eşlerden birine miras kalan mal varlığının kişisel mal niteliğinde olduğunu hatırlatırken bu malların gelirlerinin ve miras parası kullanılarak yapılan alımların ayrıca incelenmesi gerektiğine işaret etti. Özellikle bir aracın satın alınmasında kullanılan paranın kaynağı belirlenmeden davanın reddedilmesini hukuka aykırı buldu.
Boşanma davasında miras kalan ev ve araçlar anlaşmazlık yarattı
Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanmak isteyen çift, Aile Mahkemesine başvurdu. Davacı erkek, evlilik süresince edinildiğini ileri sürdüğü çok sayıda taşınmaz ve araç üzerinde mal paylaşımından kaynaklanan hakkı bulunduğunu savundu. Davalı kadın ise uyuşmazlığa konu mal varlığının babasından kalan mirasla bağlantılı olduğunu belirterek bunların kişisel mal niteliğinde olduğunu öne sürdü. Tarafların iddialarını değerlendiren Aile Mahkemesi, davanın reddine karar verdi.
İstinaf başvurusu reddedildi, dosya Yargıtay'a taşındı
İlk derece mahkemesinin kararına itiraz eden davacı erkeğin avukatı, dosyayı Bölge Adliye Mahkemesine taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, yapılan itirazları reddetti.
Bunun üzerine karar temyiz edildi ve uyuşmazlık Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin önüne geldi. Yargıtay, mal paylaşımında kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımının yeterince araştırılıp araştırılmadığını inceledi.
Yargıtay: Miras kalan mal kişisel mal sayılır
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan mal rejimi hükümlerini hatırlattı. Buna göre eşlerden birinin evlilik öncesinde sahip olduğu mallar ile evlilik sırasında miras veya karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği mal varlığı değerleri kişisel mal kabul ediliyor. Kişisel malların yerine geçen değerler de kural olarak aynı kapsamda değerlendiriliyor.
Ancak kanun, aksi ispat edilinceye kadar eşlerin mal varlığının edinilmiş mal sayılmasına ilişkin bir karine de içeriyor. Bu nedenle uyuşmazlık konusu bir malın miras yoluyla edinildiğinin ileri sürülmesi, her durumda araştırma yapılmadan kişisel mal kabul edilmesi için yeterli olmuyor.
Miras kalan evin kira geliri boşanmada paylaşılır mı?
Yargıtay'ın değerlendirmesinde kişisel malın kendisi ile bu maldan elde edilen gelir arasındaki hukuki ayrım önem taşıyor. Türk Medeni Kanunu'na göre kişisel malların gelirleri, kural olarak edinilmiş mal kapsamında değerlendiriliyor.
Dolayısıyla eşlerden birine miras kalan ev kişisel mal niteliğini korurken bu evden elde edilen kira geliri, yasal mal rejimi kapsamında mal paylaşımı hesabına dahil edilebiliyor. Ancak somut olayda hangi gelirin ne zaman elde edildiği ve tarafların tabi olduğu mal rejimi gibi unsurların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Miras parasıyla alınan araç için eksik inceleme kararı
Yargıtay'ın bozma gerekçesinde, uyuşmazlığa konu aracın satın alınmasında kullanılan paranın kaynağı öne çıktı.
Davalı kadın, kişisel malı olduğunu savunduğu dava dışı bir evin satışından elde edilen paranın bir kısmıyla uyuşmazlığa konu taşınmazın, bir kısmıyla da aracın satın alındığını ileri sürdü. Ancak Yargıtay, aracın edinildiği tarihteki değerinin ve satın alma bedelinin ne kadarının kişisel maldan karşılandığının yeterince belirlenmediğine dikkat çekti.
Kararda şu ifadeler kullanıldı:
“Tasfiye konusu aracın edinme tarihinin ve edinme değerinin tamamının kişisel malla karşılanıp karşılanmadığı belirlenmeden karar verildiği anlaşılmaktadır. O halde, mahkemece, öncelikle tasfiye konusu aracın davalı adına edinme tarihindeki değeri belirlenerek edinme tarihi itibarıyla davalının kişisel malı olan 4 bin TL ile ödendiği, geri kalan kısmının ise aksi ispat edilemediğinden edinilmiş maldan karşılandığı kabul edilerek kişisel mal denkleştirmesinin yapılıp sonucuna göre davacı erkeğin katılma alacağının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile tasfiye konusu araç yönünden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.”
Boşanmada mal paylaşımı nasıl hesaplanacak?
Yargıtay, aracın edinme tarihindeki değerinin belirlenmesi ve kişisel maldan karşılanan 4 bin TL'nin hesaba katılması gerektiğini vurguladı.
Kalan tutarın ise aksi ispatlanamadığı için edinilmiş maldan karşılandığının kabul edilmesi gerektiğine hükmetti. Böylece kişisel mal denkleştirmesi yapılarak davacı erkeğin katılma alacağının yeniden hesaplanması gerektiği belirtildi.
Yüksek Mahkeme, eksik araştırmayla verilen kararı araç yönünden bozdu. Karar, boşanma davalarında yalnızca bir malın mirasla bağlantılı olmasının değil, satın alma bedelinin hangi kaynaklardan karşılandığının da belirleyici olabileceğini ortaya koydu.