Kelime hazinesi geniş olan bireyler, karmaşık düşünceleri bile sade ve etkileyici bir şekilde aktarma becerisine sahiptir. Gündelik konuşmalarda veya yazılı metinlerde yapılan kelime hataları, anlatılmak istenen düşünceyi zayıflatabilir. TDK'nın güncel yazım kılavuzunda sıkça aranan bu kelimelerden biri de boynuz olarak öne çıkıyor.
Boynuz kelimesinin sözlükteki anlamı nedir?
Cümle içindeki vurgusuna göre farklı kavramları karşılayabilen bu sözcük için TDK sözlüğünde ayrı ayrı açıklamalar yer almaktadır.
- isim Bazı hayvanların başında bulunan, tırnaksı bir maddeden, uzun, kıvrık veya çatallı korunma organı
- sıfat Bu organdan yapılmış
- Kurşun borudan kol alma işleminde kullanılan demirden yapılmış alet
- Hacamat yaparken kanı çekmek için kullanılan aletlerden birisi
- müzik Üzerine delikler açılmış hayvan boynuzundan yapılan, üflemeli bir tür çalgı
- Bazı böceklerde başın ön bölümünde bulunan, eklemlerden oluşmuş hareketli duyu alma organı
- eskimiş Troleybüslerin çalışabilmesi için bir hava hattından elektrik akımı almasını sağlayan, ön kısımda yer alan iki kol
Boynuz kelimesinin doğru kullanım şekilleri
Boynuz kelimesinin metin içerisinde nasıl yer aldığını gösteren çeşitli kullanım örnekleri aşağıda belirtilmiştir.
- Boynuzlarına vurdu ve gözlerini kurttan ayırmaksızın yavaşça geri geri sürükledi.
- Boynuz tarak.
- Elektrik hattına bağlı iki boynuz ile çalışan troleybüslerin ikide bir boynuzları çıkar, şoför iner, alışkın hareketlerle boynuzu yerine takar ve yola devam ederdi.
Sözlükte boynuz kelimesi ile ilgili atasözleri ve deyimler
Boynuz kelimesi, çeşitli deyim ve atasözlerinde yer alarak anlatımı güçlendirir. İlgili kullanımlar maddeler halindedir.
- Boynuz çekmek
- Boynuz dikmek (veya takmak veya takınmak veya taktırmak)
- Boynuz eğmek
- Boynuz isterken kulaktan olmak
- Boynuz kulağı geçmek
- Boynuz kulaktan sonra çıkar ama kulağı geçer
- Boynuzları yaldızlatmak
TDK kayıtlarında boynuz ile başlayan veya biten birleşik kelimeler
Dilimizin ifade olanaklarını genişleten boynuz, farklı sözcüklerle birleşerek yeni kavramları karşılayan kalıplar oluşturur.
- Deliboynuz
- Keçiboynuzu
- Koçboynuzu
