Ukrayna'da 300 gün süren savaşın ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ordusunun başarı olarak gösterebileceği çok az şeyi var.
Putin, 24 Şubat'ta tam ölçekli bir işgal başlattıktan sonra, Rus güçlerinin Kiev'i birkaç gün içinde ele geçirmesini bekliyordu. Son aylarda Ukrayna güçleri, Rus güçlerinin ele geçirmeyi başardığı tek bölgesel başkent de dahil olmak üzere binlerce mil karelik bir alanı yeiden özgürleştirdi.
Rusya'nın harekatı, ABD'li ve Batılı yetkililer tarafından geniş çapta bir "başarısızlık" olarak tanımlandı ve şu anda 100.000'den fazla zayiat olduğu tahmin ediliyor.
Rusya'nın beceriksiz işgalinden Putin'in Batı'nın tepkisini yanlış hesaplamasına kadar, Moskova'nın Ukrayna'daki sebepsiz savaşı sırasında yaptığı en büyük 5 hata ise uzmanlar tarafından şöyle özetleniyor.
Süreç yanlış yönetildi
Putin işgal planını ilan ettikten sonra ordusunun hata yapması çok uzun sürmedi. Askeri analistler, Rusya'nın çeşitli nedenlerle işgal planının; yanlış hesaplamalar, zayıf iletişim ve yaygın kafa karışıklığı ile dolu olduğunu belirtiyor.
Deniz Analizleri Merkezi'nde Rusya uzmanı ve eski CIA askeri analisti olan Jeffrey Edmonds, "Rusya'nın çok daha kasıtlı, iyi düşünülmüş bir operasyon yapacaklarını düşünürdük." ifadelerini kullandı.
Savaşın ilk günlerinde, Rus kuvvetlerinin hava desteğini kara saldırısıyla birleştirmesi ve büyük topçu, zırh ve birlik gruplarıyla ilerlemesi bekleniyordu. Ancak Rus komutanlar, önemli bir hava harekatına liderlik etmek ve Ukrayna üzerinde üstünlük kazanmak yerine, birliklerine Kiev'e gitmeleri talimatını verdiler. Ve hızlı bir şekilde lojistik baş ağrıları, tecrit ve pusularla karşı karşıya kaldılar.
Institute for the Study of War Rusya analisti Mason Clark Şubat ayında Insider'a "Kremlin basitçe yanlış hesap yaptı ve Ukrayna ordusunun olduğundan çok daha hızlı çökmesini bekliyordu" tespitinde bulunmuştu.
Ukrayna savunmasının gücünü gözden kaçırdı
Putin, zaferin hızlı ve kolay olacağını ve kuvvetlerinin Kiev'i bir kaç gün içinde ele geçireceğini varsaydı. Ancak Rus lider Ukrayna'nın savaşma ve anavatanını savunma iradesini büyük ölçüde hafife aldığı için yaklaşık 3 milyonluk şehir asla düşmedi.
Ukrayna'nın şiddetli direnişi savaşın çok erken dönemlerinde sergileniyordu. Üst düzey bir ABD savunma yetkilisi 28 Şubat'ta Ukrayna'nın Kiev çevresinde "çok sert ve çok etkili bir savunma" yaptığını ve bunun da Rusya'nın ilerlemesini yavaşlattığını belirtti.
Uzmanlar; Rusya'nın başarısızlığının kötü strateji ile Ukrayna ordusunun iyi performans göstermesi ve en önemlisi Rusların beklediğinden çok daha yüksek bir savunma ile karşılaşmalarından kaynaklandığını belirtti.
ABD ve önde gelen Batılı istihbarat teşkilatları, Kiev'in Rusya'nın saldırısına çok uzun süre dayanamayacağını değerlendirmişti. Ancak Ukrayna güçleri bunu savuşturdu ve son aylarda kuzeydoğu ve güneydeki iki karşı saldırıda binlerce mil karelik bir alanı özgürleştirerek Moskova'yı şaşkına çevirdi.
Rusya strateji hatası nedeniyle silahları geride bırakmak zorunda kaldı
Ukrayna'nın yaz sonunda kuzeydoğu Kharkiv bölgesinde sürpriz karşı saldırısı Rusya'yı şaşırttı ve ele geçirilen binlerce mil karelik alanı özgürleştiren büyük bir saldırının başlangıcı oldu.
Saldırının hızı, Rus güçlerinin mevzilerini terketmelerine ve arkalarında dağlar kadar silah ve mühimmat bırakmasına neden oldu.
Hatta geride o kadar çok şey kaldı ki, bu terk edilmiş donanım Ukrayna'nın azalan ateş gücünün geri kazanılmasına bile yardımcı oldu.
İngiliz Savunma Bakanlığı, o sırada bazı Rus birliklerinin "bariz bir panik içinde kaçtığını" ve geride çok sayıda "yüksek değerli ekipman" bıraktığını açıkladı.
Rusya hassas mühimmat stoklarını pervasızca harcıyor
Son aylarda Rusya, Ukrayna'nın sivil altyapısını hedef alan füze ve drone saldırıları dalgaları başlattı. Ancak bunu yapmak Moskova'nın uzun menzilli hassas mühimmat stoklarını tüketti.
Askeri uzmanlar ve yetkililer, bu saldırı stratejisinin Rusya'nın sınırlı yeteneklerinin sürdürülebilir bir kullanımı olmadığını ve Ukrayna'nın savaşma iradesini etkilemesinin pek olası olmadığını belirtiyor.
Daha yakın zamanlarda üst düzey ABD istihbarat yetkilileri Rusya'nın cephanesini umduğundan daha hızlı tükettiğini belirttiler. Yetkililer ayrıca, büyük miktarlarda topçu ve hassas güdümlü mühimmat kullanımının Moskova'yı ikmal için İran ve Kuzey Kore'ye dönmeye zorladığını söylüyor.
İngiltere'nin BM daimi temsilcisi 9 Aralık'ta Rusya'nın "benzeri görülmemiş" askeri destek karşılığında İran'dan "yüzlerce" balistik füze elde etmek istediğini açıkladı.
Günler sonra, üst düzey bir ABD askeri yetkilisi, Rusya'nın yeni top mermileri ve roketlerinin tükenmekte olduğunu ve daha eski, daha az güvenilir mühimmat kullanmak zorunda kalabileceğini söyledi.
Rusya "Batı birliğini" hafife aldı
Putin'in en önemli hatalarından biri de, Batı'nın Ukrayna'nın arkasındaki birliğini hafife almasıydı.
NATO ve Avrupa Birliği, Ukrayna'ya askeri ve insani yardım sağlama ve Rusya'ya karşı kapsamlı yaptırımlar uygulama konusunda nispeten birleşmiş durumdalar.
İşgal ayrıca, diğer Avrupa ülkeleri gibi artık güvenliklerinden daha fazla endişe duyan İsveç ve Finlandiya'yı da ekleyerek NATO'nun, Putin'in onlarca yıldır şiddetle karşı çıktığı genişlemesi için bir fırsat yarattı.
Hatta bazı ülkeler savaşın bir sonucu olarak uzun süredir devam eden mali ve askeri politikalarını tersine çevirdi.