- Cebelitarık’taki maymunların turist yiyecekleri sonrası toprak yediği gözlemlendi.
- Davranışın sindirim sistemini korumaya yönelik olduğu düşünülüyor.
- En çok turistle temas eden gruplarda toprak tüketimi daha yüksek.
- Uzmanlar, turistlerin hayvanları beslemesinin azaltılması gerektiğini vurguluyor.
Cebelitarık’ta yaşayan yaklaşık 230 makak türü maymun, turistlerin verdiği cips, çikolata ve dondurma gibi yiyecekleri sıkça tüketiyor. Araştırmalara göre bu tür gıdalar, maymunların doğal beslenme düzenini bozarak sindirim sistemlerinde rahatsızlıklara yol açıyor.
Gözlemler, özellikle turist yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde yaşayan makakların hem daha fazla abur cubur tükettiğini hem de daha sık toprak yediğini ortaya koydu.
“Jeofaji” davranışı dikkat çekti
Bilim insanları, maymunların bilinçli şekilde toprak yemesine “jeofaji” adını veriyor. Sylvain Lemoine, bu davranışın bağırsak mikrobiyotasını dengelemeye yardımcı olabileceğini belirtti.
Topraktaki mineraller ve bakterilerin, yağlı ve şekerli yiyeceklerin neden olduğu sindirim sorunlarını hafifletici etkisi olabileceği ifade ediliyor.
Turizmle bağlantı netleşiyor
Araştırma bulgularına göre, maymunların tükettiği yiyeceklerin yaklaşık beşte biri turistlerden geliyor. Turist sayısının arttığı yaz aylarında hem abur cubur tüketimi hem de toprak yeme davranışı zirve yapıyor.
Turistlerle teması olmayan izole bir makak grubunda ise bu davranışın hiç görülmemesi, jeofajinin doğrudan insan etkisiyle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Uzmanlardan uyarı geldi
Uzmanlar, toprak yemenin kısa vadede faydalı olabileceğini ancak uzun vadede kirli ve kirletici maddeler içerebileceği için risk taşıdığını belirtiyor. Özellikle yolların yakınındaki toprakların ağır metaller ve kirleticiler barındırabileceği vurgulanıyor.
Bilim insanları, en etkili çözümün turistlerin vahşi hayvanları beslemesinin önlenmesi olduğunu ifade ederek, mevcut durumun hayvan davranışlarını kalıcı şekilde değiştirdiği uyarısında bulunuyor.