- Şi Cinping, Trump'ı Shenzhen Havalimanı'nda bizzat karşıladı. Çin lideri, görev süresinde ilk kez bir ABD başkanını havalimanında karşıladı.
- Şi, bu jestin Trump'ın yılın başındaki ABD ziyareti sırasında kendisine gösterdiği karşılamanın karşılığı olduğunu söyledi.
- Trump, Şi ve Putin'in bir araya geleceği toplantıda küresel güvenlik, Ukrayna savaşı, ticaret ve uluslararası ilişkilerin ele alınması bekleniyor.
- Şi, APEC Zirvesi'ndeki konuşmasında serbest ticaret ve çok taraflı ekonomik iş birliğini savunarak ABD'nin gümrük vergisi politikalarına karşı mesaj verdi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump'ı Shenzhen'deki havalimanında bizzat karşılayarak diplomatik protokolün dışına çıkan bir adım attı.
Şi'nin görev süresi boyunca ilk kez bir ABD başkanını havalimanında karşılaması, iki ülke arasındaki ilişkiler ve yaklaşan kritik görüşmeler öncesinde dikkat çekti.
Çin'in resmi haber ajansı Xinhua'nın aktardığına göre Şi, Trump'a bu karşılamanın karşılıklı bir jest olduğunu belirtti. Çin lideri, yılın başlarında ABD'yi ziyaret ettiğinde Trump tarafından havalimanında karşılandığını hatırlattı.
Trump, Filipinler'de Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. ve diğer liderlerle gerçekleştirdiği temasların ardından Çin'e geçti.
Trump, Şi ve Putin aynı masaya oturacak
Şi ve Trump'ın ikili görüşme gerçekleştirmesi, ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de katılımıyla üçlü zirvenin düzenlenmesi bekleniyor.
Üç ülke liderini ilk kez aynı toplantıda buluşturacak zirve, küresel güç dengeleri açısından önemli bir diplomatik temas olarak değerlendiriliyor.
Görüşme, 1945'te ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderlerinin savaş sonrası dünya düzenini ele aldığı Yalta Konferansı'na benzetiliyor. Avrupa ve Asya'daki bazı başkentlerin, büyük güçlerin kendi aralarında yapacağı görüşmelerde diğer ülkelerin çıkarlarının geri planda kalmasından endişe duyduğu belirtiliyor.
Kremlin, Yalta benzetmelerini reddederek bu tür yorumları siyaset bilimcilerin değerlendirmeleri olarak nitelendirdi. Pekin ise üçlü görüşmenin dünya barışına katkı sağlayabileceğini savunuyor.
Şi'den serbest ticaret ve çok taraflı iş birliği mesajı
APEC Zirvesi kapsamında konuşan Şi Cinping, Çin'i küreselleşmiş ekonominin ve serbest ticaretin savunucusu olarak konumlandırdı.
Şi, Dünya Ticaret Örgütü'nün merkezinde bulunduğu kurallara dayalı çok taraflı ticaret sisteminin korunması gerektiğini belirterek, serbest ve açık ticaret ile yatırımların desteklenmesi çağrısında bulundu.
Çin lideri, ülkesinin gümrük vergilerini düşürmeye ve pazarlarını dışa daha fazla açmaya hazır olduğunu ifade etti. Korumacılık ve tek taraflı politikalara karşı olduklarını da vurguladı.
Şi'nin açıklamaları, Trump yönetiminin Çin'e yönelik gümrük vergilerini artırdığı ve gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimi sınırlandıran yeni adımlar attığı bir dönemde geldi.
Putin'den Batı'ya yaptırım eleştirisi
Şi'nin ardından konuşan Putin, Batılı ülkeleri “eski hegemonlar” olarak nitelendirdi. Avrupa'nın gerileme yaşadığını savunan Rus lider, Ukrayna'nın işgalinin ardından Rusya'ya uygulanan yaptırımların beklenen sonucu vermediğini ileri sürdü.
Putin, yaptırımların, gümrük vergilerinin ve ihracat kısıtlamalarının rakip ekonomileri çökertemeyeceğini belirterek ekonomik baskı araçlarının etkisinin azaldığını söyledi.
Dünyanın çalkantılı bir dönemden geçtiğini ifade eden Putin, anlaşmazlıkların müzakere yoluyla ele alınabileceğini kaydetti ve yaklaşan üçlü zirvenin önemli faydalar sağlayabileceğini dile getirdi.
Japonya Başbakanı'na farklı karşılama
Zirve kapsamında Çin'e gelen diğer liderlere yönelik karşılama törenleri de diplomatik açıdan dikkat çekti.
Avustralya, Kanada ve Güney Kore liderleri dansçılar ve tören kıtasında görevli askerler tarafından karşılanırken, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi için benzer bir tören düzenlenmedi. Takaichi, uçaktan indikten sonra doğrudan aracına yönlendirildi.
Bu farklılık, Pekin ile Tokyo arasında son bir yıldır devam eden gerilimle ilişkilendirildi. Gerilim, Takaichi'nin Çin'in Tayvan'a yönelik olası bir askeri hamlesinin Japonya'yı tehdit etmesi halinde Tokyo'nun askeri güç kullanabileceğini açıklamasının ardından artmıştı.