İki Filipinli yetkilinin yaptığı açıklamaya göre Amerikalı ve Filipinli güvenlik yetkilileri, Çin'in endişelerini dile getirmesine rağmen caydırıcılığı arttırmak amacıyla ABD'nin orta menzilli bir füze sistemini süresiz olarak Filipinler'in kuzeyinde tutma konusunda anlaştı.
ABD Ordusu, Standart Füze-6 ve Tomahawk Kara Taarruz Füzesini ateşleyebilen karada konuşlu bir sistem olan Typhon füze sistemini, Nisan ayında Filipin birlikleriyle yapılan muharebe tatbikatlarının bir parçası olarak ve ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir uçakta konuşlandırılabilirliğini test etmek üzere kuzey Filipinler'e nakletti.
Füzelerin özellikleri
Tomahawk füzeleri 1600 kilometreden fazla yol kat edebiliyor ve bu da Çin'i hedef menziline sokuyor. Yetkililer füze sistemini, ABD ve Filipin kuvvetlerinin yıllık Balikatan geniş çaplı muharebe tatbikatlarını gerçekleştirecekleri gelecek yıl Nisan ayına kadar kuzey Filipinler'de tutmayı düşündüklerini söyledi.
İki yetkili, ABD'nin hassas füze konuşlandırmasını kamuoyu önünde tartışmaya yetkili olmadıkları için isimlerinin gizli kalması koşuluyla Associated Press'e konuştu. ABD'li yetkililerden hemen bir yorum gelmedi.
Çinli diplomatlar, füze sisteminin konuşlandırılmasının bölgeyi istikrarsızlaştırabileceği uyarısında bulunarak Filipin hükümetine defalarca kaygılarını iletti.
Bir Filipin ordu sözcüsü daha önce yaptığı açıklamada sistemin bu ay sonuna kadar ülkeden çıkarılmasının planlandığını söylemişti. Filipin Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr. süre uzatımını doğrulamayı ya da yalanlamayı reddetti.
Ancak Teodoro, Manila'da düzenlenen bir Asya savunma sanayi fuarı sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada Çin'in taleplerini Filipinler'in içişlerine müdahale olarak değerlendirdi.
“Çin endişe duyduğunu söylüyor ama bu bizim içişlerimize müdahale anlamına geliyor. Bizi savunma kabiliyetlerimizi geliştirmekten caydırmak için ters psikoloji kullanıyorlar,” dedi Teodoro.
“Onlar konuşmaya başlamadan önce, neden örnek olmuyorlar? Nükleer cephaneliklerini yok etsinler, tüm balistik füze kabiliyetlerini ortadan kaldırsınlar, Batı Filipinler Denizi'nden çıksınlar ve Mischief Reef'ten çıksınlar,”
"Typhon'un sonsuza kadar Filipinler'de kalmasını isterdim"
Filipinli askeri lider General Romeo Brawner Jr. ABD'li askeri yetkililerden füze sisteminin Filipinler'de kalmasını istediğini söyledi ancak ne yanıt verdiklerini söylemeyi reddetti.
Brawner gazetecilere verdiği demeçte “Eğer bana seçme şansı verilseydi, Typhon'un sonsuza kadar Filipinler'de kalmasını isterdim çünkü savunmamız için ona ihtiyacımız var” dedi.
Geçtiğimiz ay Filipinler Dışişleri Bakanı Enrique Manalo, Çinli mevkidaşı Wang Yi'nin Laos'ta Asya ve Batı ülkelerinin katıldığı Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği toplantıları çerçevesinde yaptıkları son görüşmelerde Çin'in ABD'nin Filipinler'e orta menzilli füze konuşlandırmasından duyduğu “çok büyük” endişeyi dile getirdiğini söyledi.
Manalo, Wang'ın ABD füze sisteminin varlığının “istikrarı bozucu” olabileceği uyarısında bulunduğunu ancak kendisinin buna katılmadığını söyledi. Manalo, Wang'a “istikrarı bozmuyorlar” dediğini ve füze sisteminin sadece geçici olarak Filipinler'de bulunduğunu söyledi.
Filipinli ve ABD'li askeri yetkililere göre, füze sistemi Nisan ayında ortak savaş tatbikatları için Filipinler'e nakledilmiş olsa da, uzun süredir antlaşma müttefiki olan iki ülkenin ortak tatbikatları sırasında ateşlenmedi.
Çin'in tepkisi
Çin, bölgesel istikrar ve barışı tehlikeye atabileceği gerekçesiyle ABD'nin Filipinler de dahil olmak üzere bölgeye askeri sevkiyatının artmasına şiddetle karşı çıkıyor.
ABD ve Filipinler, Çin'in geçen yıldan bu yana Çin ve Filipin sahil güvenlik güçleri ve onlara eşlik eden gemiler arasında tekrarlanan çatışmalarla düşmanlıkların alevlendiği Güney Çin Denizi'ndeki toprak iddialarını güçlendirmek için giderek daha iddialı eylemlerde bulunmasını defalarca kınadı.