Bir kelimenin sözlük anlamını bilmek kadar, o kelimenin cümle içinde kazandığı yan anlamları ve mecazları da bilmek gerekir. Zengin bir kelime dağarcığına sahip olmak, karmaşık durumları bile basit ve anlaşılır şekilde anlatmanın anahtarıdır. En çok arananlar listesinde bulunan çırpmak kelimesinin TDK karşılığı merak konusudur.
Çırpmak kelimesinin anlamı nedir? TDK'ya göre tanımı nasıldır?
Hem gerçek hem de terim anlamlarıyla literatürde yer bulan bu ifade, çok yönlü bir yapıya sahiptir. İşte kelimenin tüm anlam katmanları.
- -i Halı, kilim vb. şeyleri hızla ve kesik kesik silkelemek; dövmek
- İki şeyi birbirine çarpmak
- Bir şeyin ucundan bir parça kesmek
- Sulu yiyecekleri hızla ve sürekli olarak çatal, kaşık vb. ile karıştırmak
- mecaz Çalmak, hırsızlık etmek
- spor Güreşte rakibinin kollarını beli hizasında sımsıkı kavrayarak minderde kendi üzerinden sağa ve sola sırtüstü savurmak
- Uzun bir sırıkla ceviz, badem, zeytin vb. meyveleri ağaca vurarak dökmek
- Kuşlar kanatlarını vurarak uçmak
Çırpmak ile kurulan cümleler
Sözcüğün anlamını daha iyi kavramak adına, çeşitli metinlerden alınan örnek cümleler bir araya getirilmiştir.
- Pencereden örtü, kilim çırparak sabah temizliğine başlayan kadınlar, soba yakmaya uğraşan eller...
- Ali Bey ellerini çırptı, Elif Hanım, hepimize kahve diye seslendi.
- Ağacın dallarını çırpmak.
- Kır bekçisi zeytinliğin setini aşar aşmaz, elinde değnek zeytin çırpan Cemal ile Cemal’in ayakları dibinde, eğilmiş, tane eleyen Zeliş’i tanıdı.
- Yolcuların attığı simit parçalarını kapma yarışında martılar, kimi kanat çırpıyor, kimi havada süzülüyor, kimi suda yüzüyor.