Her kelimenin bir etimolojik geçmişi ve dil bilgisi kuralları çerçevesinde belirlenmiş belirli bir kullanım alanı vardır. Dilimizin sunduğu zenginlikten faydalanmak, yaşantımızda bizlere büyük kolaylıklar sağlar. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken çok ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.
TDK sözlüğüne göre çok ne anlama gelir?
Sözlük maddesi olarak bakıldığında, kelimenin tek bir tanıma sığmadığı ve çeşitli durumları ifade ettiği görülür. Güncel anlamları maddeler halindedir.
- sıfat Sayı, nicelik, değer, güç, derece vb. bakımından büyük ve aşırı olan; hayli, az karşıtı
- zarf Aşırı bir biçimde; fena (I)
Çok ile kurulan cümleler
Kelimenin cümle içindeki kullanımını pekiştiren ve farklı bağlamları içeren örnekler maddeler halinde sunulmuştur.
- Özellikle Kâbe çevresi çok kalabalık bir yaya trafiğine sahne olduğu için bu çevreye araba giremiyor.
- Biz çocuklar evimizi çok beğendik.
Çok ile kullanılan deyimler ve atasözleri
TDK'nın güncel veri tabanında, içinde bu kelimenin geçtiği sıralı deyim ve atasözü listesi bulunmaktadır.
- Çok baharın otunu yemek
- Çok bilen (veya söyleyen) çok yanılır
- Çok el ya yağmaya ya yolmaya
- Çok gelmek
- Çok gezen tavuk ayağında pislik getirir
- Çok görmek
- Çok havlayan köpek ısırmaz
- Çok koşan çabuk (veya çok veya tez) yorulur
- Çok naz âşık usandırır
- Çok olmak
- Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin
- Çok söylemek
- Çok şey!
- Çok şükür
- Çok yaşayan (veya okuyan) bilmez, çok gezen bilir
Çok ile kurulan birleşik kelimeler
Dilimizde yaygın olarak kullanılan ve çok kökünden gelen birleşik kelimelerin listesi şöyledir.
- Çok anlamlı
- Çok ayaklılar
- Çok başlı
- Çokbilmiş
- Çok çok
- Çok düzlemli
- Çok eşli
- Çok fazlı
- Çok geçmeden
- Çokgen
- Çok gizli
- Çok gözeli
- Çok hücreli
- Çok karılı
- Çok katlı
- Çok kısa dalga
- Çok kocalılık
- Çok milletli
- Çok ortaklı
- Çok partili
- Çoksatar
- Çok sesli
- Çok sözlü
- Çok şiddetli fırtına
- Çok tanrıcı
- Çok tanrılı
- Çok taraflı
- Çok terimli
- Çok uluslu
- Çok yanlı
- Çok yıllık
- Çok yönlü
- Çok yüksek gerilim
- Çok yüzlü
- Az çok
- Birçok
- Pek çok
- Birçoğu
