- Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto imtiyazının kaldırılmasını reformun temel hedefi olarak gösterdi.
- Genel Kurul'un yetkilerinin güçlendirilmesi ve Güvenlik Konseyi'nin hesap verebilirliğinin artırılması çağrısında bulundu.
- Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı ile finansmana erişiminin güvence altına alınması gerektiğini belirtti.
- Türkiye'nin çok taraflı diplomasi tecrübesini BM reformu arayışında kullanmaya devam edeceğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bloomberg için "BM, Güvenlik Konseyi'nin veto hakkını kaldırmalıdır" başlıklı bir makale kaleme aldı.
Dünyanın son yıllarda salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmalar gibi çok sayıda krizle karşı karşıya kaldığına dikkati çeken Erdoğan, küresel sorunların çözümünü birkaç başkentin iradesine bırakmanın günümüz gerçekleriyle bağdaşmadığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin hala İkinci Dünya Savaşı sonrasının yapısını yansıttığını belirten Erdoğan, küresel karar alma mekanizmalarının günün şartlarına uyum sağlamasının ertelenemez hale geldiğini vurguladı.
Erdoğan, "Dünya 5'ten büyüktür" çağrısının daha geniş bir sorumluluk anlayışına davet olduğunu belirterek, BM reformu için somut bir yol haritasına ihtiyaç bulunduğunu kaydetti.
Bu yol haritasının merkezinde veto imtiyazının kaldırılmasının yer alması gerektiğini belirten Erdoğan, Güvenlik Konseyi'ne ayrıcalıklı yeni üyeler eklenmesinin karar alma gücünün birkaç devletin elinde toplanması sorununu çözmeyeceğini ifade etti.
Erdoğan, "Veto imtiyazının kaldırılması, anlamlı her türlü reformun hem başlangıç noktası hem de temel stratejik hedefi olmalıdır" değerlendirmesinde bulundu.
"Hesap verebilirlik artırılmalı"
Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini belirten Erdoğan, Genel Kurul'un yetkilerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Erdoğan, daimi üyeliklerin bulunmadığı, Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli süreler için dönüşümlü olarak seçildiği bir yapının oluşturulmasını önerdi. Yeniden görev almak isteyen ülkelerin de seçimlerde üyelerin çoğunluğunun güvenini yeniden kazanması gerektiğini belirten Erdoğan, böylece Konseyin temsil kapasitesinin ve Genel Kurul karşısındaki hesap verebilirliğinin artırılabileceğini ifade etti.
Uluslararası sistemin geçmişin hiyerarşileri korunarak kurulamayacağını belirten Erdoğan, son çeyrek asırdaki gelişmelerin hiçbir güç dengesinin ve uluslararası düzenin kalıcı olmadığını gösterdiğini söyledi.
"Gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi güvence altına alınmalı"
Savaşlar, iklim krizi, düzensiz göç ve ekonomik kırılganlıkların güçlü kurumlara, dayanıklı ekonomilere ve caydırıcı savunma yeteneklerine sahip olmanın önemini ortaya koyduğunu belirten Erdoğan, ticaret, lojistik, ulaştırma ve enerji koridorlarının güvenliğinin daha belirleyici hale geldiğini kaydetti.
Asya'nın ekonomik ağırlığının arttığını, Afrika'nın ise potansiyeliyle uyumlu daha güçlü bir temsil talep ettiğini belirten Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin kendi önceliklerini daha yüksek sesle dile getirdiğini ifade etti.
Erdoğan, bölgesel meselelerin dışarıdan belirlenen yöntemlerle çözülemeyeceğini belirterek ilgili ülkelerin iradesini, yerel şartları ve müşterek menfaatleri esas alan yaklaşımların daha kalıcı sonuçlar üreteceğini söyledi.
Küreselleşmenin refahı yayacağı yönündeki beklentilerin tam anlamıyla karşılanmadığını belirten Erdoğan, gelir dağılımındaki adaletsizliklere dikkati çekti. Erdoğan, küresel adaletin sağlanması için sorumlulukların hakkaniyetle paylaşılması ve gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı ile ihtiyaç duydukları finansmana erişimin güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.
"Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi çabasını destekliyoruz"
Türkiye'nin güçlü küresel ilişkileri ve çok taraflı diplomasi tecrübesini BM reformu arayışında kullanmaya devam edeceğini belirten Erdoğan, veto imtiyazının kaldırılması, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerinde daha fazla ağırlık kazanması ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi yönündeki çabayı desteklediklerini bildirdi.
Erdoğan, farklı bölgelerden ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının uluslararası sistemin meşruiyetini ve temsil kabiliyetini güçlendireceğini ifade etti.
"Bugünün dünyasında kalıcı barışın, birbirinden kopuk ve birbiriyle konuşmayan blokların çoğalmasıyla kurulamayacağı açıktır" diyen Erdoğan, "Daha adil bir dünya" için farklı coğrafyaların tecrübesinin, kapasitesinin ve iradesinin ortak bir zeminde buluşturulması gerektiğini belirtti.