- Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı COP31, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek.
- Zirveye 196 ülke ve Avrupa Birliği katılacak. 102 ülkeden lider ile 300'den fazla bakanın katılım bildirdiği COP31'de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım tarihlerinde Liderler Zirvesi gerçekleştirilecek.
- Mavi Bölge'ye 100 bine yakın, Yeşil Bölge'ye ise 1,5 milyon ziyaretçi bekleniyor.
Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31), 9 Kasım'da Antalya'da başlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilecek 12 günlük zirve için toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda hazırlıklar tamamlandı. Dünyanın iklim geleceğini şekillendirecek müzakerelerde 196 ülke ve Avrupa Birliği temsil edilecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Liderler Zirvesi'nin de düzenleneceği COP31'de, iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik uluslararası kararlar ve uygulama hedefleri ele alınacak.
COP31 nedir, Türkiye neden ev sahipliği yapıyor?
Türkiye, tarihinde ilk kez Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) Taraflar Konferansı'na ev sahipliği yapıyor. 1992 yılında kabul edilen sözleşmenin en üst karar alma organı olan COP, sözleşmeye taraf ülkelerin küresel iklim politikalarını değerlendirdiği uluslararası platform olarak faaliyet gösteriyor.
Taraf ülkeler yıllık oturumlarda sözleşmenin uygulanmasını, ulusal bildirimleri ve sera gazı envanterlerini inceleyerek iklim değişikliğiyle mücadelede kaydedilen ilerlemeyi değerlendiriyor. Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması gibi küresel iklim politikalarının önemli dönüm noktalarına zemin hazırlayan COP toplantıları, hükümetlerin yanı sıra finans kuruluşlarını, işletmeleri ve sivil toplum temsilcilerini de bir araya getiriyor.
COP31 Antalya'da ne zaman başlayacak, kaç gün sürecek?
Antalya'da gerçekleştirilecek COP31, 9 Kasım'da başlayacak ve 20 Kasım'da sona erecek.
Organizasyona ilişkin temel bilgiler şöyle:
- Başlangıç tarihi: 9 Kasım 2026
- Bitiş tarihi: 20 Kasım 2026
- Süre: 12 gün
- Katılımcılar: 196 ülke ve Avrupa Birliği
- Toplam organizasyon alanı: 1 milyon 100 bin metrekare
- Mavi Bölge: 527 bin metrekare
Yeşil Bölge: 582 bin metrekare
Zirve kapsamında iklim krizine karşı küresel iş birliğinin güçlendirilmesi, mevcut taahhütlerin değerlendirilmesi ve yeni uygulama kararlarının ele alınması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde Liderler Zirvesi
COP31 Başkanlığı görevini Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütüyor. Zirvenin Mavi Bölge'sinde 11-12 Kasım tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Liderler Zirvesi düzenlenecek.
Organizasyona yönelik açıklanan katılım bilgileri şöyle:
- Katılım bildiren ülke liderleri: 102 ülkeden
- Katılım bildiren bakanlar: 300'den fazla
- Onaylanan pavilyon: 160
- Onaylanan delegasyon ofisi başvurusu: 90
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler, BM Genel Kurulu, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da zirveye lider düzeyinde katılacak.
Türkiye'nin COP31 vizyonu: Diyalog, uzlaşı, aksiyon
Türkiye, COP31'i yalnızca uluslararası müzakerelerin yürütüldüğü bir organizasyon olarak değil, iklim hedeflerinin somut uygulamalara dönüştürüldüğü bir süreç olarak değerlendiriyor.
“Uygulama COP'u” olarak tanımlanan yaklaşımın temelinde üç ilke bulunuyor:
- Diyalog: Ülkeler arasında anlayışın geliştirilmesi
- Uzlaşı: Ortak sorumluluk alınması
- Aksiyon: İklim taahhütlerinin somut çözümlere dönüştürülmesi
COP31 Başkanı Murat Kurum, 9 Haziran'da Almanya'nın Bonn kentinde düzenlenen Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda zirvenin 10 öncelikli eylem alanını ve 2035 yılına ilişkin 6 küresel uygulama hedefini açıklamıştı.
COP31'in 10 öncelikli eylem alanı neler?
Türkiye'nin COP31 Eylem Gündemi kapsamında belirlediği 10 öncelikli başlık şöyle sıralanıyor:
- Sıfır Atık
- Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon
- Gıda Güvenliği
- İklim Dirençli Şehirler
- İklim Uygulama Köprüsü
- Yeşil Sanayileşme
- Gençlik ve Eğitim
- Okyanuslar ve Denizler
- Rio Sinerjisi
- Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri
Bu alanlarda uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi ve iklim politikalarının uygulamaya dönüştürülmesi hedefleniyor.
COP31'in 2035 yılına yönelik 6 küresel hedefi
COP31 Başkanlığı tarafından açıklanan 2035 küresel uygulama hedefleri, enerji dönüşümünden atık yönetimine, şehirlerden sanayiye kadar farklı alanları kapsıyor.
Hedefler şöyle:
- Elektrifikasyon: Küresel elektrifikasyon oranının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılması
- Sıfır Atık ve Metan Azaltımı: Dünya genelinde atık üretimindeki artışın 2035'e kadar yarı yarıya azaltılması
- Dirençli Şehirler ve Binalar: Bina sektöründeki enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılması
- Yeşil Sanayileşme: Üretim ve imalat sektörlerinde döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15'e çıkarılması
- Her Alanda Farkındalık: İklim dirençli tarım uygulamaları ve iklim değişikliğiyle mücadele eğitimlerinin toplumun her kesimine ulaştırılması
- İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE): Ulusal Katkı Beyanlarının uygulanmasını hızlandıracak ve yatırım yapılabilir projeleri destekleyecek mekanizmanın yaygınlaştırılması İklim Uygulama Köprüsü Mekanizması ile ülkelerin taahhütlerini somut projelere dönüştürmesi ve projelerin finansmana erişiminin hızlandırılması amaçlanıyor.
COP31 Mavi Bölge ve Yeşil Bölge arasındaki fark ne?
Antalya'da hazırlanan COP31 alanı, Mavi Bölge ve Yeşil Bölge olmak üzere iki ana bölümden oluşuyor. Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler yetkisi altında yönetilen resmî müzakere alanı olarak kullanılacak. Devlet başkanları, bakanlar, ülke delegasyonları, uluslararası kuruluşlar ve akredite gözlemciler burada bir araya gelecek. 527 bin metrekarelik alanda kurulacak Mavi Bölge'ye ülke delegasyonlarıyla birlikte 100 bine yakın ziyaretçi bekleniyor. Yeşil Bölge ise Türkiye'nin koordinasyonunda organize ediliyor. Özel sektör, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, gençler ve teknoloji girişimleri iklim çözümlerini bu alanda tanıtacak. 582 bin metrekarelik Yeşil Bölge'nin 1,5 milyon kişi tarafından ziyaret edilmesi öngörülüyor. COP31 için bugüne kadar 154 ülkeden 45 binden fazla iklim gönüllüsü akredite oldu.
Türkiye'nin Sıfır Atık ve 455 bin konut çalışması dünyaya tanıtılacak
Türkiye, COP31'in Yeşil Bölge'sinde iklim politikalarının uygulamaya dönüştürüldüğü projeleri uluslararası katılımcılarla buluşturacak. Bu kapsamda Sıfır Atık hareketi ile 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli konut dünya vitrinine çıkarılacak. Yeşil enerjinin kullanımı, atıkların yönetimi ve gıda üretimi gibi konular da 12 tematik başlık altında ziyaretçilere uygulamalı olarak gösterilecek.
COP31'in 9-20 Kasım etkinlik takvimi açıklandı
Antalya'daki COP31 organizasyonunda her gün farklı bir konu ele alınacak.
Etkinlik takvimi şöyle:
- 9 Kasım: Gıda, Tarım ve Sağlık
- 10 Kasım: Enerji ve Ulaştırma
- 11 Kasım: Sıfır Atık
- 12 Kasım: Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre
- 13 Kasım: Finans ve Ticaret
- 14 Kasım: Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler
- 15 Kasım: Antalya'da Bir Nefes
- 16 Kasım: Sanayi, Bilim ve Teknoloji
- 17 Kasım: Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı – Rio Sinerjisi
- 18 Kasım: İnsani ve Sosyal Kalkınma
- 19 Kasım: İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi
- 20 Kasım: Mavi Bölge'de Nihai Müzakereler, Yeşil Bölge'de Finansman ve Teşvikler Günü
COP31'in toplantı salonlarına hangi isimler verildi?
COP31'in Mavi Bölge'sinde en büyük genel kurul salonu “Anadolu” olarak adlandırıldı. Devlet ve hükümet temsilcilerinin katılacağı müzakerelere ev sahipliği yapacak salon 1794 kişilik kapasiteye sahip. 828 kişilik ikinci genel kurul salonuna “Akdeniz Genel Kurul Salonu” adı verildi. Ayrıca Antalya Salonu da Mavi Bölge'de yer alacak. İki basın toplantısı salonu ise Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve Yunus Emre'nin isimlerini taşıyacak. Mavi Bölge'deki toplantı odalarına Selimiye, Evliya Çelebi, Ayder, Göbeklitepe, Topkapı, Kaçkar, Zeugma, Kapadokya, Boğaziçi, Patara, Sümela, Sezai Karakoç, Piri Reis, Harput, Mimar Sinan, Ağrı Dağı, Van Gölü, Troya, Fethiye, Pamukkale, Efes, Gelibolu, Ahlat, Uludağ, Çatalhöyük ve Aspendos isimleri verildi. Yan etkinlik alanları ise Uzungöl, Likya, Assos, Perge, Ahi Evran, Aşık Veysel ve Hattuşa adlarıyla düzenlendi.
Yeşil Bölge'nin en büyük salonuna Gazze adı verildi
COP31 Yeşil Bölge'deki 5 bin kişilik en büyük salona “Gazze Salonu” adı verildi. Türkiye'nin Filistin hassasiyeti gözetilerek isimlendirilen salonda, barış, insani dayanışma ve ortak sorumluluk anlayışının uluslararası platformda yaşatılması hedefleniyor.
Gazze Salonu'nda halka açık farklı etkinlikler gerçekleştirilecek.
Yeşil Bölge'deki diğer salon ve toplantı odalarına ise İbn-i Sina, Prof. Dr. Aziz Sancar, Farabi, Mehmet Akif Ersoy, Hacı Bektaş Veli, Cacabey, Ahmed Yesevi, Prof. Dr. Afet İnan, Fatma Aliye, Biruni ve Osman Hamdi Bey'in isimleri verildi.
Sıfır Atık uygulamaları COP31'in merkezinde olacak
Sıfır Atık yaklaşımı, COP31'de yalnızca bir etkinlik başlığı olarak değil, organizasyonun işleyişinin bir parçası olarak uygulanacak. Mavi Bölge'deki beş yapraklı, 10 bin metrekare büyüklüğündeki Zaman Tüneli'nde Sıfır Atık Vakfı tarafından Sıfır Atık Müzesi kuruldu. Yeşil Bölge'de ise Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi oluşturuldu. Burada özellikle çocuklara ve gençlere atıkların azaltılması, ayrıştırılması, yeniden kullanılması ve döngüsel ekonomi süreçleri uygulamalı olarak anlatılacak. Uygulamalar konferans alanıyla sınırlı kalmayacak. Solak Köyü, Demirciler Köyü ve Ormana Köyü, Sıfır Atık Köyü olarak yerli ve yabancı katılımcılara tanıtılacak.
COP31 alanı açık hava sanat galerisine dönüşecek
COP31'de iklim değişikliğiyle mücadele konusunda farkındalık oluşturmak için sanat ve kültür etkinliklerine de yer verilecek. COPArt Projesi kapsamında Antalya'daki COP31 alanının tamamı açık ve kapalı sanat galerisi olarak değerlendirilecek. “COPArt: Hâlâ Mümkün / Still Possible” teması altında resim, sergi, panel ve açık hava enstalasyonları gibi farklı sanat etkinlikleri düzenlenecek. Proje aracılığıyla iklim eylemi için harekete geçme çağrısının daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor.
Anadolu Bahçesi ve 7 Bölge 7 Mutfak ziyaretçilerle buluşacak
COP31'in Yeşil Bölge'sinde oluşturulan Anadolu Bahçesi, Anadolu'nun farklı medeniyetlerden günümüze uzanan kültürel mirasını ziyaretçilere aktaracak. Hititler, Frigler, Lidyalılar, Likyalılar, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyan alan, doğayla uyum, misafirperverlik ve sürdürülebilir yaşam anlayışıyla hazırlanacak.
“7 Bölge 7 Mutfak” yaklaşımı kapsamında sunulacak mutfaklar şöyle:
- Akdeniz Mutfağı
- Gaziantep Mutfağı
- Kayseri Mutfağı
- Sıfır Atık Mutfağı
- Türk Dünyası Mutfağı
- Konya Mutfağı
- Karadeniz Mutfağı
Bu alanlarda Türkiye'nin farklı bölgelerinden yerel lezzetler ve sürdürülebilir mutfak kültürü tanıtılacak. Mavi Bölge'deki Tropikal Kelebek Bahçesi ise ziyaretçilere doğa, ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik üzerine etkileşimli bir deneyim sunacak.