Türkçemiz, mecazlar, deyimler ve yan anlamlar açısından oldukça bereketli ve keşfedilmeye açık bir dildir. Bir sözcüğün cümle içindeki tek bir duruşu bile, o cümlenin bütün anlamını değiştirebilecek güce sahiptir. Peki, düzen nasıl yazılır, anlamı nedir? İşte TDK verilerine göre detaylı açıklaması.
Düzen ne demek? TDK ve Sözlük Anlamı
Kullanıldığı cümlenin yapısına göre değişik nüanslar içeren bu ifade, zengin bir tanımlama listesine sahiptir. Tüm anlamları aşağıda sıralanmıştır.
- isim Belli yöntem, ilke veya yasalara göre kurulmuş olan durum; nizam, sistem
- Soyut ve somut nesnelerin bir sıraya, bir hedefe, bir amaca göre sıralanmış hâli; konsept
- Sıralanış biçimi; tertip, kombinasyon
- Bir devletin belli başlı ilkeleri bakımından yönetimde tuttuğu yol, yönetim biçimi; rejim
- mecaz Bir kimseye, bir kuruluşa karşı toplu olarak alınan gizli karar; komplo
- mecaz Topluca ve gizlice yürütülen herhangi bir plan; dolap, fırıldak, kapan (I), kapanca (I), komplo, üçkâğıt
- müzik Akort
- toplum bilimi Toplumsal bir yapı içinde ögelerin bütüne, bütünün ögelere ve ögelerin birbirlerine göre ilişkileri
- ağızlardan Alet edevat takımı
- ağızlardan Bez dokuma tezgâhı
Düzen ile kurulan cümleler
Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.
- Bilhassa toprak ve silah meselelerinin bir düzene konmasını, hem de tezelden istediler.
- Evin en bozuk düzeninde bile hastalığa mahsus birtakım aletler vardır.
- Orta hâlli ailelerin kurduğu bu düzende herkesin bacası tüten, kapısı çalınan bir evi var.
Düzen hakkındaki atasözleri ve deyimler
Kültürümüzde yer eden ve bu ifadeyle kurulan atasözleri ile deyimlerin anlamları aşağıda açıklanmıştır.
- Düzen kurmak
- Düzen vermek (veya düzene koymak veya düzene sokmak)
Düzen içeren birleşik kelimeler
Gerek günlük dilde gerekse terim anlamıyla düzen sözcüğü, birçok birleşik yapının ana unsuru konumundadır.
- Düzen açıklaması
- Düzen bağı
- Düzen teker
- Bozuk düzen
- Çekidüzen
- Kaba düzen
- Kara düzen
- Kurulu düzen
- Öncel düzen
- Sıkı düzen
- Sosyal düzen
- Yanaşık düzen
- Kafiye düzeni
- Kamu düzeni
- Kölelik düzeni
- Savaş düzeni
- Toplumsal düzen
- Tören düzeni
- Uyak düzeni
- Yağış düzeni
