- Fas'ta 395 sandalyeli Temsilciler Meclisi için yapılan seçimlerde 28 parti, 7 bin 288 adayla yarıştı.
- İçişleri Bakanlığına göre 15,8 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu seçimlerde katılım yüzde 38,02 oldu; 2021'de bu oran yüzde 50,18'di.
- Resmi ilk sonuçlara göre PAM 97, Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) 66, İstiklal Partisi 65, Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD) 54 sandalye kazandı.
- Seçim, genç işsizliği, yaşam maliyetleri, eşitsizlik ve konut sorunlarının öne çıktığı bir dönemde yapılırken, ülkenin 2030 Dünya Kupası hazırlıkları için milyarlarca dolarlık yatırım programının uygulanması da yeni parlamentonun gündeminde olacak.
Fas'ta 23 Eylül'de yapılan parlamento seçimlerinde sandığa giden seçmenlerin oranı yüzde 38,02 olarak açıklandı. İçişleri Bakanlığı, seçimlerin ülke genelinde genel olarak normal koşullarda gerçekleştiğini, yalnızca sınırlı sayıda münferit olay yaşandığını bildirdi.
2021'deki parlamento seçimlerinde yüzde 50,18 olan katılımın bu seçimde 12 puandan fazla gerilemesi dikkat çekti. EFE'ye göre yüzde 62'lik seçime katılmama oranı son 20 yılın en yüksek seviyelerinden biri oldu.
Seçimlerde toplam 15 milyon 801 bin 162 kişi kayıtlıydı. 395 sandalye için 28 parti, 1.850 seçim listesi ve 7 bin 288 aday yarıştı. Adayların 2 bin 658'ini kadınlar oluşturdu.
PAM ilk sırada yer aldı
İçişleri Bakanlığının açıkladığı resmi ilk sonuçlara göre Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM) 97 sandalye kazanarak seçimi ilk sırada tamamladı.
PAM'ı, 66 sandalyeyle Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) ve 65 sandalyeyle İstiklal Partisi izledi. 2021 seçimlerinde ağır bir yenilgi alan Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD) ise bu kez 54 sandalye elde ederek dördüncü sırada yer aldı.
Diğer sonuçlara göre Halk Hareketi 29, Sosyalist Birlik 26, İlerleme ve Sosyalizm Partisi 19, Anayasal Birlik 17 sandalye kazandı. Sol İttifak ve Sosyal Demokratik Hareket ise 8'er sandalye elde etti.
Hükümet kurabilmek için Temsilciler Meclisindeki 395 sandalyenin en az 198'inde çoğunluk sağlanması gerekiyor. Bu nedenle ilk sıradaki partinin hükümet oluşturmak için koalisyon görüşmeleri yürütmesi bekleniyor.
Gençlerin işsizlik ve ekonomik sorunları öne çıktı
Seçim kampanyasında özellikle gençlerin istihdamı, yaşam maliyetleri, ücretler, konut, sağlık ve eğitim hizmetlerine erişim gibi konular öne çıktı.
Reuters, genç seçmenlerin önemli bölümünde siyasi kurumlara yönelik güven eksikliğinin bulunduğunu ve genç işsizliğinin seçim gündemindeki temel sorunlardan biri olduğunu aktardı. Fas'ta gençlere yönelik iş imkanlarının artırılması konusunda iktidardaki partiler yaklaşık 1 milyon yeni istihdam oluşturma hedefini öne çıkardı.
Ülke ekonomisindeki büyümeye ve limanlar, demiryolları ve sanayi gibi alanlardaki yatırımlara rağmen ekonomik kazanımların toplumun tüm kesimlerine eşit yansımadığı yönündeki tartışmalar seçim sürecinde gündeme geldi.
2030 Dünya Kupası yatırımları yeni hükümetin gündeminde
Yeni parlamentonun önündeki önemli başlıklardan biri de Fas'ın 2030 FIFA Dünya Kupası hazırlıkları olacak.
Fas, İspanya ve Portekiz ile birlikte turnuvaya ev sahipliği yapacak. Seçimlerin ardından kurulacak hükümet, Dünya Kupası öncesinde planlanan milyarlarca dolarlık altyapı yatırımlarının yanı sıra bu yatırımların ekonomik kazanımlarının gençlere ve farklı bölgelere nasıl dağıtılacağı konusunda da kararlar alacak. Reuters, seçimlerin yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım programının son aşamalarının yürütüleceği döneme denk geldiğine dikkat çekti.
Düşük katılım siyasi ilgisizliği yeniden gündeme getirdi
Seçime katılımın yüzde 38 seviyesinde kalması, Fas'ta seçmenlerin siyasi partilere ve seçim mekanizmasına ilgisi konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Reuters'ın seçim öncesi analizine göre özellikle gençler arasında siyasi kurumlara yönelik güvensizlik ve ekonomik fırsatlara ilişkin memnuniyetsizlik dikkat çekiyordu. Ülkede geçen yıl gençlerin öncülük ettiği protestolar da istihdam, sağlık, eğitim ve yaşam koşullarındaki sorunları gündeme taşımıştı.
Seçim sonuçları, yeni hükümetin önümüzdeki beş yıllık dönemde ekonomik büyümenin yanı sıra genç işsizliği, gelir dağılımı ve kamu hizmetlerine erişim gibi sorunlara yönelik politikalarını belirleyeceği bir dönemin başlangıcını oluşturuyor.