Rekabet Kurumu, Türkiye ekonomisi ve tarımsal üretimi açısından stratejik öneme sahip fındık sektöründeki denetimlerini artırdı. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim'de soruşturma açıldığını duyurdu.
Küle, Türkiye'nin dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini karşıladığına ve yaklaşık 400 bin ailenin geçimini doğrudan bu üründen sağladığına dikkat çekti. Fındığın yalnızca ekonomik değil, sosyal açıdan da büyük önem taşıdığını vurgulayan Küle, üreticinin emeğini korumak için sektörü yakından takip ettiklerini ifade etti.
6 büyük şirket hakkında soruşturma başlatıldı
Rekabet Kurumu, bu yıl fındık sezonunun başlamasıyla birlikte piyasada fiyatların serbest ve adil rekabet koşullarında oluşup oluşmadığını incelemek üzere eylül ayında ön araştırma başlattı.
Karadeniz'in batısından doğusuna kadar uzanan üretim bölgelerinde faaliyet gösteren önemli şirketlerde yerinde incelemeler yapıldı. Elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında 22 Ekim'de soruşturma açıldı.
Soruşturmada iki temel iddia üzerinde duruluyor. İlk olarak, büyük alıcıların yerel ve orta ölçekli alıcıları yönlendirerek fındık alım fiyatlarını düşürmeye çalışıp çalışmadığı araştırılıyor. İkinci olarak ise piyasada rekabet etmesi gereken alıcıların kendi aralarında anlaşarak ortak fiyat belirleyip belirlemediği inceleniyor.
Küle, soruşturmanın temel amacının fındık fiyatlarının anlaşmalar yoluyla baskılanmasının önüne geçmek ve fiyatların serbest rekabet koşullarında oluşmasını sağlamak olduğunu belirtti.
Ferrero'nun taahhütleri yakından izleniyor
Rekabet Kurumu'nun fındık sektöründeki denetimleri daha önce de gündeme gelmişti. Kurum, fındık alım pazarının en büyük alıcısı konumundaki Ferrero hakkında 2023-2024 yıllarında yürütülen soruşturma kapsamında şirketin sunduğu taahhütleri kabul etmişti.
2024, 2025 ve 2026 fındık alım sezonlarını kapsayan taahhütler şirket açısından bağlayıcı hale getirilmişti. Küle, Ferrero'nun bu taahhütlere uyup uymadığının yakından takip edildiğini söyledi.
Şirketin taahhütlere aykırı hareket ettiğinin veya üreticiyi mağdur edecek şekilde bu yükümlülükleri dolanmaya çalıştığının tespit edilmesi halinde ağır idari para cezalarının gündeme gelebileceğini ifade etti.
Daha önce 31 teşebbüse para cezası verilmişti
Rekabet Kurumu, 2024 yılında teşebbüslerin kendi aralarında anlaşarak fındık alım ve satım fiyatlarını belirledikleri iddiasıyla iki ayrı soruşturma yürütmüştü.
Bu süreçte uzlaşma sonucunda Trabzon'da faaliyet gösteren 21, Düzce'de faaliyet gösteren 10 teşebbüse idari para cezası uygulanmıştı.
Küle, üreticinin aleyhine sonuç doğurabilecek rekabet ihlallerine karşı resen inceleme başlatmaya devam edeceklerini belirterek, yeni ihlallerin tespit edilmesi halinde başka teşebbüslerin de soruşturmaya dahil edileceğini söyledi.
Rekabet Kurumu Başkanı, fındık üreticisinin emeğinin karşılığını alabilmesi için sektördeki denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.