- Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Türkiye'nin Avrupa güvenliği açısından önemli bir aktör ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olduğunu söyledi.
- Stubb, değerler konusunda zaman zaman ayrışmalar yaşansa da Türkiye ile AB'nin çıkarlarının çoğu zaman örtüştüğünü belirterek iş birliğinin derinleştirilmesini istedi.
- Finlandiyalı lider, Türkiye ve Azerbaycan'ın da dahil olduğu 2040 yılında 40 üyeli bir AB vizyonunu gündeme getirdi.
- Marta Kos ve Ursula von der Leyen, AB genişlemesinin yeniden stratejik gündemin merkezine yerleştiğini ve yeni üyelik fırsatlarının ortaya çıktığını ifade etti.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Brüksel'de düzenlenen AB Genişleme Forumu'nun açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ilişkilerin derinleştirilmesi gerektiğini söyledi.
1999'daki Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'ye ilk kez aday ülke statüsü verilmesini hatırlatan Stubb, o dönemde yaşanan sürece ilişkin bir anekdot paylaştı.
Helsinki Zirvesi'nin Avrupa'nın yeniden birleşmesi açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten Stubb, dönemin İspanya Yüksek Temsilcisi Javier Solana'nın, Türkiye'nin zirveye katılımını sağlamak amacıyla dönemin Başbakanı Bülent Ecevit'i ikna etmek üzere Ankara'ya gönderildiğini anlattı.
Solana'nın Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın uçağını ödünç alarak Ankara'ya gittiğini belirten Stubb, uçak camının kırılması nedeniyle dönüşte gecikme yaşandığını ancak Ecevit'in zirveye zamanında katıldığını söyledi.
Helsinki'de alınan kararların Avrupa'yı dönüştürdüğünü ifade eden Stubb, Türkiye ile ilişkilerin geleceğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Avrupa güvenliğinin önemli bir aktörü ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olan Türkiye hakkında açık konuşmalıyız. Evet, değerler konusunda bazen ayrışıyoruz fakat çoğu zaman menfaatlerimiz örtüşüyor. Bunun gerçekleştiği alanlarda iş birliği derinleştirilebilir ve derinleştirilmelidir."
Stubb'dan 2040 yılında 40 üyeli AB vizyonu
Avrupa'nın yeni bir dönüm noktasında bulunduğunu belirten Stubb, Türkiye, Azerbaycan, Kanada ve Batı Balkan ülkelerinin de dahil olduğu genişleme perspektifini gündeme getirdi.
2040 yılında 40 üyeli bir Avrupa Birliği hedefinin benimsenmesini öneren Stubb, böyle bir yapının dünyadaki ülkelerin yüzde 20'sini kapsayacağını ve AB'nin küresel ölçekteki etkisini artıracağını savundu.
Genişlemeyi AB'nin en başarılı dış politika araçlarından biri olarak nitelendiren Stubb, Avrupa'nın uluslararası sistemde önemini kaybettiği yönündeki değerlendirmelere katılmadığını belirtti.
Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaşın ardından Avrupa'nın askeri kapasitesini artırdığını ve jeopolitik bir aktör olarak öne çıktığını söyleyen Stubb, farklı ülkelerin Avrupa ile daha yakın ilişkiler kurmaya çalıştığını ifade etti.
İngiltere'nin gelecekte yeniden AB üyeliğine katılabileceği ihtimalini de açık tutan Stubb, Londra ile daha derin bir stratejik ortaklık kurulmasını desteklediğini söyledi.
Marta Kos: Genişlemede son 25 yılın en yüksek ilerlemesi kaydedildi
AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos da forumun açılışında yaptığı konuşmada, Avrupa'nın birleşme sürecinin tamamlanması gerektiğini belirtti.
Genişlemenin Avrupa'nın geleceğine ilişkin stratejik tartışmaların yeniden merkezine yerleştiğini ifade eden Kos, AB'nin genişleme sürecinde son 25 yılın en yüksek ilerlemesinin kaydedildiğini söyledi.
Kos, Rusya'nın aday ülkelere zarar vermeyi ve Avrupa'nın birleşme sürecini tersine çevirmeyi hedeflediğini de ileri sürdü.
Von der Leyen: Önümüzde gerçek bir genişleme ihtimali var
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise uzun yılların ardından Avrupa Birliği'nin yeniden genişleme fırsatıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Karadağ'ın katılım müzakerelerinde sona yaklaştığını, Arnavutluk'un ilerleme kaydettiğini belirten Von der Leyen, Moldova ve Ukrayna'nın da zorlu koşullara rağmen Avrupa yolunda ilerlediğini ifade etti.
AB'nin genişlerken karar alma süreçlerini de hızlandırması gerektiğini vurgulayan Von der Leyen, genişlemenin güvenlik boyutuna dikkat çekti.
Von der Leyen, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin AB dışında kalması durumunda Avrupa'nın Rusya'nın saldırganlığıyla mücadelede daha güçlü veya daha güvenli bir konumda olup olmayacağını sorgulayarak, bu soruların yanıtının açıkça hayır olduğunu dile getirdi.