Reuters’ın haberine göre, konu hakkında bilgi sahibi beş kaynak, Paris yönetiminin tutumundaki değişimin Ankara ile daha kapsamlı müzakerelerin önünü açabileceğini belirtti. Ancak görüşmelerin henüz erken aşamada olduğu kaydedildi.
Dört kaynağa göre değişim, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında 25 Haziran’da gerçekleştirilen görüşmenin ardından ortaya çıktı. Sürece yakın bir kaynak, “Daha önce açık bir isteksizlik vardı, şimdi ise açıklık var.” dedi.
Paris bazı siyasi çekincelerini geri plana itti
Kaynaklara göre Fransa, Türkiye ile SAMP/T sürecinin ilerlemesini daha önce engelleyen bazı siyasi çekincelerini geri plana itti. Bununla birlikte Paris’in konuya ilişkin tereddütlerinin tamamen ortadan kalkmadığı belirtildi.
Türkiye, Fransa ve İtalya, 2017-2018 döneminde uzun menzilli hava savunma alanında ortak geliştirme ve ortak üretim seçeneklerini kapsayan bir iş birliği süreci başlatmıştı. Ancak Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz kaynaklı siyasi gerilimler nedeniyle süreç ilerleyemedi.
Fransa Cumhurbaşkanlığı ise Reuters’ın sorularına verdiği yanıtta bilgileri doğrulamadı ve haberde “önemli yanlışlıklar” bulunduğunu savundu ancak bunların neler olduğunu açıklamadı.
Türkiye SAMP/T’yi Çelik Kubbe için değerlendiriyor
Türkiye’nin SAMP/T sistemini, Çelik Kubbe entegre hava ve füze savunma mimarisinin bir parçası olarak değerlendirdiği bildirildi.
Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, haziran ayında Ankara’nın ABD yapımı Patriot ile SAMP/T dahil farklı seçenekleri değerlendirdiğini, teknoloji transferi ve ortak üretim içeren iş birliklerine açık olduğunu söylemişti.
Bir Türk yetkili de sürecin 2020’den bu yana Doğu Akdeniz’deki gerilimler ve Avrupa Birliği yaptırımları nedeniyle ilerleyemediğini belirterek, “Şimdi üç tarafta da Türkiye, İtalya ve Fransa bu sürecin ilerlemesi yönünde siyasi irade olduğu görülüyor.” dedi.
Yeni nesil SAMP/T gündemde
Olası bir anlaşmanın, Fransa ve İtalya envanterine girmeye başlayan yeni nesil SAMP/T sistemi üzerinde yoğunlaşabileceği bildirildi.
MBDA Fransa, MBDA İtalya ve Thales’in ortak olduğu Eurosam konsorsiyumu tarafından geliştirilen SAMP/T, aynı anda onlarca hedefi takip edebiliyor ve birden fazla tehdide angaje olabiliyor. Sistem, balistik füzelere karşı önleme kabiliyetiyle öne çıkıyor ve sıklıkla ABD yapımı Patriot sisteminin Avrupa’daki en yakın karşılığı olarak değerlendiriliyor.
İtalya, NATO savunma planlaması kapsamında haziran ayı ortasında Türkiye’ye SAMP/T sistemi konuşlandırmıştı.
Macron ve Erdoğan Ankara’da görüşecek
Kaynaklardan birine göre İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 3 Temmuz’daki telefon görüşmesinde SAMP/T konusunu ele aldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi kapsamında görüşmesi bekleniyor.
İki kaynağa göre Fransa’nın olası bir satış öncesinde stratejik savunma anlaşmalarına sahip olduğu Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin kaygılarını gidermesi gerekebilir.
Kaynaklar, Paris’in yeni yaklaşımının satışa kesin onay verildiği anlamına gelmediğini vurguladı. SETA Savunma ve Güvenlik Araştırmacısı Murat Aslan, “Bu sadece başlangıç. Fransa satışı kabul ederse uzun bir yolculuk olacak.” dedi.