- Güney Afrika, İsrail’in UAD’nin geçici tedbir kararlarına uymadığı iddiasıyla Divana kapsamlı bir dosya sundu.
- Pretoria, Gazze’de Filistinlilerin öldürülmeye, yerinden edilmeye ve ağır insani koşullara maruz kalmaya devam ettiğini savundu.
- Güney Afrika, daha önce de İsrail’in UAD kararlarına uymasını sağlamak amacıyla BM organlarına çeşitli dosyalar iletmişti.
- UAD, Güney Afrika’nın 29 Aralık 2023’te açtığı dava kapsamında 2024’te İsrail’e yönelik üç ayrı geçici tedbir kararı almıştı.
Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığının açıklamasında, dosyanın UAD’nin İç Yargısal Uygulamasına İlişkin Kararı’nın 11. maddesi kapsamında sunulduğu belirtildi.
Açıklamada, sözde ateşkesin ilan edilmesinden bu yana İsrail ordusunun her gün ortalama bir Filistinli çocuğun ölümüne neden olduğu öne sürüldü. Gazze’de hayatta kalan Filistinlilerin ise giderek daralan bir alana sıkıştırıldığı ve ağır yaşam koşullarına maruz bırakıldığı ifade edildi.
Güney Afrika, UAD’nin İsrail hakkında aldığı geçici tedbir kararlarının bağlayıcı olduğunu vurgulayarak İsrail’in bu kararlara uymadığını savundu.
Güney Afrika BM’ye de dosyalar sundu
Pretoria yönetimi, İsrail’in UAD kararlarına uymasını sağlamak amacıyla elindeki tüm hukuki ve diplomatik yolları kullanmayı sürdüreceğini açıkladı.
Güney Afrika, daha önce de İsrail’in kararlara uymasını sağlamak amacıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine kanıt dosyaları sundu. 2025 yılında ise Gazze’deki açlık ve insani duruma ilişkin dosyaları BM Genel Kurulu ve Ekonomik ve Sosyal Konseye iletti.
Açıklamada ayrıca Gazze’de on binlerce kişinin öldüğü veya yaralandığı, Filistinlilerin yerlerinden edildiği ve keyfi gözaltı ile kötü muamele iddialarının bulunduğu belirtildi.
Gazetecilerin girişine ilişkin suçlama
Güney Afrika, İsrail’in Gazze’deki eylemlerine ilişkin kayıtların oluşmasını engellemek amacıyla yerel gazetecileri öldürdüğünü ve yabancı gazeteciler ile BM soruşturma organlarının bölgeye girişini engellediğini de öne sürdü.
Pretoria yönetimine göre UAD’nin geçici tedbirleri, Filistinlilerin Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki haklarını korumayı ve Divanın nihai kararını vermesinden önce bu hakların ortadan kaldırılmasını önlemeyi amaçlıyor.
Güney Afrika, İsrail’in bu tedbirlere uymamasının, kararların koruyucu işlevini zayıflattığını ve Filistinlilerin daha fazla zarar görmesine yol açtığını savundu.
Dava nasıl başladı?
Güney Afrika, 29 Aralık 2023’te İsrail’in 1948 tarihli BM Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği iddiasıyla UAD’de dava açtı.
Gazze’deki insani durumun aciliyeti nedeniyle geçici tedbirler alınmasını isteyen Güney Afrika’nın başvurusu üzerine Divan, 26 Ocak, 28 Mart ve 24 Mayıs 2024'te üç ayrı tedbir kararı aldı.
Kararlarda İsrail’den, Soykırım Sözleşmesi kapsamında yasaklanan fiillerin gerçekleşmesini önlemek için gerekli önlemleri alması, İsrail ordusunun bu tür fiilleri önlemeye yönelik tedbirleri uygulaması ve aldığı önlemler hakkında Divana düzenli rapor sunması istendi. Divan ayrıca Refah’taki askeri operasyonların soykırım tehlikesi oluşturabilecek koşulları artırmaması yönünde tedbir kararı aldı.