- Yunanistan, Türkiye’nin Kuzey Ege ve Doğu Akdeniz’de ilan ettiği deniz parklarına itiraz etti.
- Atina, Ankara’ya nota verirken konuyu AB kurumlarına da taşıdı.
- Türkiye daha önce Yunanistan’ın tek taraflı deniz parklarının Ege’de hukuki statüyü değiştiremeyeceğini açıklamıştı.
- Yeni kriz, iki ülkenin Ege ve Doğu Akdeniz’deki hak ve yetki alanları üzerindeki karşılıklı tezlerini yeniden gündeme taşıdı.
Yunanistan, Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’de ilan ettiği deniz milli parklarına itiraz ederken, Ankara’nın adımını “hukuki sonuç doğurmayan” bir girişim olarak nitelendirdi.
Türkiye’nin adımı Yunanistan’ı yeniden harekete geçirdi
Türkiye, 15 Ağustos’ta Kuzey Ege ve Doğu Akdeniz’de iki deniz milli parkı ilan etti. Kararların ardından Yunanistan yönetimi, söz konusu alanların bir bölümünün Türk karasularının ötesine geçtiğini ve Yunanistan’ın iddia ettiği deniz yetki alanlarıyla çakıştığını savunarak Ankara’ya itiraz etti.
Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis ise yaptığı açıklamada, Türkiye’nin kararlarının Atina açısından “hiçbir hukuki sonuç doğurmadığını” öne sürdü. Gerapetritis, Ankara’ya nota verildiğini ve Avrupa Birliği kurumlarının da bilgilendirildiğini açıkladı.
Atina’nın itirazı Ankara’nın önceki tutumunu gündeme getirdi
Yunanistan’ın Türkiye’nin deniz parklarına itirazı, Atina’nın 2025’te Ege ve İyon Denizi’nde kendi deniz parklarını ilan etmesinin ardından başlayan tartışmanın devamı niteliğinde.
Türkiye, Yunanistan’ın 2025’teki girişimlerine ilişkin açıklamasında, Ege’de tek taraflı ilan edilen deniz parklarının iki ülke arasındaki mevcut sorunlar bakımından hukuki sonuç doğurmayacağını bildirmişti. Ankara ayrıca Ege ve Akdeniz gibi yarı kapalı denizlerde kıyıdaş ülkelerin tek taraflı tasarruflardan kaçınması gerektiğini vurgulamıştı.
Bu nedenle Ankara’nın yeni deniz parkları hamlesi, Yunanistan’ın önceki adımlarına karşı Türkiye’nin kendi deniz alanlarındaki çevresel ve idari yetkilerini ortaya koyan bir misilleme hamlesi olarak değerlendiriliyor.
“Türkiye’nin haklarını yok sayan yaklaşım kabul edilemez”
Türkiye açısından tartışmanın merkezinde yalnızca deniz parklarının çevre boyutu değil, Ege’deki mevcut hukuki ve siyasi statünün tek taraflı adımlarla değiştirilmemesi bulunuyor.
Ankara daha önce Yunanistan’ın Ege’deki deniz parkları üzerinden fiili durum oluşturmasına izin vermeyeceğini açıklamış, özellikle statüsü uluslararası antlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş coğrafi formasyonlar konusunda herhangi bir tek taraflı tasarrufun Türkiye açısından hukuki sonuç doğurmayacağını belirtmişti.
Bu çerçevede Yunanistan’ın şimdi Türkiye’nin ilan ettiği deniz parklarını “yasa dışı” olarak nitelendirmesi, çifte standart tartışmasını da beraberinde getiriyor.
Yunanistan AB’yi devreye sokmaya hazırlanıyor
Gerapetritis, Türkiye’ye nota verilmesinin yanı sıra AB kurumlarının da bilgilendirildiğini açıkladı. Yunan basınında ise Atina’nın konuyu AB Dışişleri Konseyi’ne taşımaya hazırlandığı bildiriliyor.
Türkiye ise Ege’deki sorunların üçüncü tarafların müdahalesiyle değil, iki kıyıdaş ülke arasındaki diyalog ve uluslararası hukuk temelinde ele alınması gerektiğini savunuyor.
Ankara’nın mesajı: Tek taraflı oldubittilere izin yok
Türkiye’nin deniz parkları konusunda attığı adım, Ankara’nın Ege ve Doğu Akdeniz’de kendi hak ve menfaatlerini sahada da koruma iradesinin bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Yunanistan’ın “hukuki sonuç doğurmuyor” açıklamasına karşı Türkiye’nin temel yaklaşımı ise şu: Bir ülkenin tek taraflı ilan ettiği deniz parkı, diğer kıyıdaş devletin haklarını ortadan kaldırmıyor. Aynı şekilde Yunanistan’ın daha önce ilan ettiği deniz parkları da Türkiye’nin hakları açısından tek başına hukuki sonuç yaratmıyor.