- Gürcistan Parlamentosu, ABD’nin Yabancı Temsilciler Kayıt Yasası’na (FARA) dayanan yeni bir düzenlemeyi üçüncü okumada onayladı.
- Yasa, yabancı finansmanla faaliyet gösteren kişi ve kurumların "ajan" olarak kaydedilmesini ve mali bildirimde bulunmasını zorunlu kılıyor.
- Muhalefet ve insan hakları savunucuları, düzenlemenin basın ve ifade özgürlüğünü kısıtlayacağını öne sürerken, hükümet yasayı şeffaflık için gerekli görüyor.
- Mayıs 2024’te kabul edilen "Yabancı Etkinin Şeffaflığı" yasasından daha sert hükümler içerdiği belirtiliyor.
Gürcistan’da iktidardaki Gürcü Hayali Partisi tarafından sunulan yabancı ajan yasası, üçüncü ve son okumada parlamentodan geçti. 86 oyla kabul edilen yasa tasarısına karşı oy kullanılmadı. Parlamento Başkanı Şalva Papuaşvili, yasanın ABD’de yürürlükte olan FARA’nın birebir aynısı olduğunu belirtti.
Yasa Neleri İçeriyor?
Yeni düzenlemeye göre:
- Yabancı kuruluşlarla çalışan kişi ve kurumlar "ajan" olarak kaydedilecek.
- Yasayı Yolsuzlukla Mücadele Bürosu uygulayacak.
- Ajan statüsündeki kişiler, her yıl mali beyanname sunmak zorunda olacak.
- Ajan olarak kaydolmayan yabancı temsilcilere cezai yaptırımlar uygulanacak.
Cumhurbaşkanının onayının ardından yasanın ülkenin resmi web sitesinde yayımlanmasıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Muhalefet yeni yasaya tepkili
Muhalefet ve sivil toplum örgütleri, düzenlemenin basın ve ifade özgürlüğünü tehdit edeceğini ve hükümet karşıtı kuruluşları hedef alacağını savunuyor. Öte yandan hükümet yasayı "şeffaflığı artırmak" amacıyla hayata geçirdiğini iddia ediyor.
FARA ile "Yabancı Etkinin Şeffaflığı" yasası arasındaki fark
Gürcü hükümeti, yeni yasanın Mayıs 2024’te onaylanan "Yabancı Etkinin Şeffaflığı" yasasından daha kapsamlı olduğunu vurguluyor. FARA, bireysel faaliyetleri de kapsarken önceki yasa yalnızca kurumları hedef alıyordu.
"Yabancı Etkinin Şeffaflığı" yasası kapsamında yalnızca gelir beyan etmeyen kuruluşlara para cezası uygulanırken FARA’ya dayalı yeni yasada, bireyler de ajan olarak sınıflandırılabilecek ve 5 yıla kadar hapis cezası alabilecek.
Geçmişte benzer yasalar ülkede büyük protestolara neden olmuş, binlerce kişi sokağa çıkarak düzenlemelerin geri çekilmesini talep etmişti. Yeni yasanın da benzer tepkilere yol açıp açmayacağı merak ediliyor.