- Guterres, uluslararası hukukun ihlal edilmesinin çatışmaları körüklediğini söyledi.
- 2026’nın şimdiden kaos ve sürprizlerle dolu bir yıl olacağı uyarısında bulundu.
- Küresel gücün hükümetlerden teknoloji şirketlerine kaydığına dikkat çekti.
- BM Güvenlik Konseyi reformu için kararlılık mesajı verdi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında 2026 yılına ilişkin öncelikleri ve küresel riskleri değerlendirdi. Uluslararası sistemin ciddi bir aşınma sürecinde olduğunu belirten Guterres, “Cezasızlık, günümüzdeki çatışmaları körüklüyor” dedi.
Guterres, pervasız eylemlerin yeterli karşılık görmediği bir dünyada sistemin giderek daha istikrarsız hale geldiğini vurgulayarak, “Güç yasası, hukukun gücüne üstün geliyor. Uluslararası hukuk çiğneniyor, işbirliği aşınıyor ve çok taraflı kurumlar saldırı altında” ifadelerini kullandı.
“2026 şimdiden kaos sinyalleri veriyor”
“Henüz çok erken ama 2026 şimdiden kaos ve sürekli sürprizlerle dolu bir yıl olacağa benziyor” diyen Guterres, jeopolitik bölünmelerin ve cezasızlığın tehlikeli tepkileri beslediğini söyledi. Bu durumun güvensizliği artırdığını ve küresel ölçekte yeni bozgunculara alan açtığını ifade etti.
Gücün adresi değişiyor: Devletlerden teknoloji şirketlerine
Guterres, derinleşen eşitsizlikler, iklim krizi ve teknolojik dönüşümün küresel dengeleri kökten değiştirdiğine dikkat çekti. “Hükümetlerden halka değil, hükümetlerden özel teknoloji şirketlerine doğru belki de çağımızın en büyük güç transferine tanık oluyoruz” diyen Guterres, güvenlik önlemleri olmadan yayılan teknolojilerin istikrarsızlık ürettiğini belirtti.
“Küresel sistem 80 yıl öncesinde kaldı”
Mevcut küresel sorun çözme mekanizmalarının hâlâ 80 yıl öncesinin güç ve ekonomi dengelerini yansıttığını söyleyen Guterres, bunun sürdürülemez olduğunu vurguladı. “Küresel sorunlar ne tek bir gücün kontrolüyle ne de dünyanın iki rakip etki alanına bölünmesiyle çözülebilir” dedi.
“Yapılar eskimiş olabilir ama değerler değişmez”
Çok kutuplu bir dünyanın barış ve refah üretebilmesi için güçlü ve meşru çok taraflı kurumlara ihtiyaç olduğunu belirten Guterres, “Bugün yapılar güncelliğini yitirmiş olabilir, ancak değerler değişmez” ifadelerini kullandı.
Bu değerlerin, baskıya direnen protestoculardan basın özgürlüğü için mücadele eden gazetecilere kadar dünyanın her yerinde savunulduğunu söyleyen Guterres, BM’nin uluslararası hukuka dayalı, adil ve sürdürülebilir barış hedefinden vazgeçmeyeceğini vurguladı.
Güvenlik Konseyi için reformu vurgusu
BM Genel Sekreteri, bu hedef doğrultusunda BM Güvenlik Konseyi’nin reforme edilmesi ve güçlendirilmesi için çalıştıklarını belirtti. “Pes etmeyeceğiz” diyen Guterres, temel nedenleri ele alan kalıcı bir barış için mücadeleyi sürdüreceklerini söyledi.