- Hindistan’da Seçim Komisyonu’nun yürüttüğü Özel Yoğunlaştırılmış Revizyon (SIR) kapsamında seçmen kayıtlarında kapsamlı değişiklikler yapılması ülke genelinde protestolara neden oldu.
- Muhalefet ve protestocular, milyonlarca seçmenin listelerden çıkarıldığını ve sürecin bazı seçmenlerin oy kullanmasını engelleyebileceğini savunuyor. Seçim Komisyonu ise çalışmanın mükerrer, ölü veya uygun olmayan kayıtları temizlemeyi amaçladığını belirtiyor.
- Yeni Delhi ve Mumbai başta olmak üzere gösteriler düzenlenirken, polis bazı protestocuları gözaltına aldı. Muhalefet partileri 6 Ekim’de Seçim Komisyonu merkezine yürüyüş düzenledi; protestolarda Rahul Gandhi de gözaltına alınan isimler arasında yer aldı.
- Hindistan Yüksek Mahkemesi, seçmen listelerindeki değişikliklerle ilgili hükümetten ve Seçim Komisyonu’ndan açıklama istedi.
Hindistan’da Seçim Komisyonu tarafından yürütülen kapsamlı seçmen listesi revizyonu, son günlerde siyasi tartışmanın ana başlıklarından biri haline geldi.
Özel Yoğunlaştırılmış Revizyon (SIR) adı verilen süreçte seçmen kayıtlarının yeniden doğrulanması ve güncellenmesi hedefleniyor. Komisyon, çalışmanın mükerrer kayıtların, hayatını kaybeden kişilerin ve seçmen olma şartlarını taşımayan kişilerin listelerden çıkarılması amacıyla yürütüldüğünü belirtiyor.
Ancak muhalefet partileri ve sivil toplum grupları, uygulamanın çok sayıda gerçek seçmenin de listelerden çıkarılmasına yol açtığını savunuyor.
Milyonlarca isim listelerden çıkarıldı
Tartışmanın boyutunu büyüten gelişme, revizyon sürecinde çok büyük sayıda kaydın geçici listelerden çıkarılması oldu.
The Guardian'ın aktardığı verilere göre, süreç kapsamında yaklaşık 130 milyon isim seçmen listelerinden çıkarıldı. Seçim Komisyonu ise bu işlemlerin tamamının kalıcı oy hakkı kaybı anlamına gelmediğini ve uygun seçmenlerin yeniden kayda alınabileceğini belirtiyor.
Hindistan Seçim Komisyonu, 5 Ekim'de revizyon sürecinde yanlışlıkla dışarıda bırakılan seçmenlerin yeniden listeye alınması için 20 eyalette özel bir çalışma başlattı. Bu kapsamda seçmenlerin yeniden başvuru yapabilmesi için Form 6 mekanizmasının kullanılacağı bildirildi.
Muhalefet: “Seçmenlerin oy hakkı engelleniyor”
Muhalefet partileri ise revizyonun yalnızca teknik bir seçmen listesi temizliği olmadığını savunuyor.
Muhalefet liderleri, özellikle belge sunma ve kimlik doğrulama süreçlerinin milyonlarca kişinin oy kullanmasını zorlaştırabileceğini öne sürüyor. Bazı partiler, değişikliklerin Başbakan Narendra Modi liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi'ne siyasi avantaj sağlayabileceğini iddia ediyor.
Bu iddialar Seçim Komisyonu ve BJP tarafından reddediliyor. Komisyon, sürecin seçim listelerinin doğruluğunu artırmaya yönelik olduğunu ve uygulamanın hukuka uygun yürütüldüğünü savunuyor.
Gyanesh Kumar'ın istifası isteniyor
Protestoların önemli hedeflerinden biri Seçim Komisyonu Başkanı Gyanesh Kumar oldu.
Muhalefet partileri Kumar'ın istifa etmesini ve SIR uygulamasının durdurulmasını talep ediyor. Yeni Delhi ve Mumbai'deki gösterilerde protestocular, seçim otoritesinin bağımsızlığına ilişkin endişelerini dile getirdi.
6 Ekim'de Kongre Partisi lideri ve muhalefet lideri Rahul Gandhi'nin öncülük ettiği milletvekilleri, Seçim Komisyonu merkezine yürümek amacıyla protesto düzenledi. Polis, Gandhi dahil bazı muhalefet temsilcilerini gözaltına aldı; daha sonra serbest bıraktı.
Protestolar, gençlik hareketlerinin de katılımıyla ülkenin farklı bölgelerine yayıldı. “Cockroach Janata Party” olarak adlandırılan gençlik hareketi de Kumar'ın istifasını talep eden gösteriler düzenledi.
Seçim Komisyonu içinde de görüş ayrılığı iddiası
Tartışmayı büyüten unsurlardan biri de Seçim Komisyonu içerisindeki görüş ayrılıklarına ilişkin haberler oldu.
Indian Express'in ortaya çıkardığı belgelere göre, seçim komisyonunun iki üyesi Sukhbir Singh Sandhu ve Vivek Joshi, SIR sürecindeki bazı uygulamalara itiraz etti. Özellikle seçmen kayıtlarının oluşturulması ve silinmesine ilişkin bazı değişikliklerin yasal düzenleme yapılmadan uygulanamayacağı yönünde görüş bildirildiği aktarıldı.
Seçim Komisyonu ise Form 6'nın değiştirilmediğini, SIR sürecine özgü ek bir beyan uygulamasının söz konusu olduğunu savunuyor.
Yüksek Mahkeme devreye girdi
Hindistan Yüksek Mahkemesi de tartışmalı seçmen listesi uygulamasına ilişkin süreci incelemeye başladı.
Mahkeme, Hindistan hükümeti, Seçim Komisyonu ve Gyanesh Kumar'dan seçmen listelerindeki değişikliklerle ilgili açıklama istedi. Mahkeme, tarafların sürece ilişkin endişelere açık ve şeffaf biçimde yanıt vermesini talep etti.
Mahkemenin müdahalesi, seçmen kayıtlarının hazırlanması konusunda yaşanan siyasi tartışmanın hukuki boyutunu da genişletti.
Tartışmanın odağında seçim güvenliği var
Hindistan'daki tartışmanın temelinde iki farklı yaklaşım bulunuyor.
Seçim Komisyonu, kapsamlı revizyonu seçmen listelerinin temizlenmesi ve seçimlerin güvenilirliğinin korunması için gerekli bir idari işlem olarak tanımlıyor. Muhalefet ise aynı sürecin uygun seçmenlerin kayıt dışı kalmasına yol açabileceğini ve bunun seçimlerde oy hakkını etkileyebileceğini savunuyor.
Bu nedenle tartışma yalnızca seçmen kayıtlarının güncellenmesiyle sınırlı kalmadı; Seçim Komisyonu'nun bağımsızlığı, seçmenlerin oy hakkına erişimi ve yaklaşan seçimler öncesinde seçim sürecinin işleyişi konusunda daha geniş bir siyasi ve hukuki tartışmaya dönüştü.