- Himmeti, İran’ın döviz kaynaklarının tükendiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını söyledi.
- İran Merkez Bankası Başkanı, ülkenin döviz alacaklarının tahsil edildiğini, iç rezervlerinin bulunduğunu ve açıklanamayan başka kaynakların da mevcut olduğunu belirtti.
- Merkez Bankası, kurdaki dalgalanmayı azaltmak amacıyla piyasaya 2 milyar dolara kadar döviz sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.
- İran riyali ağustosta dolar karşısında 2 milyon riyal eşiğini aşarak rekor düşük seviyeye inerken, yıllık enflasyon temmuzda yüzde 66'ya ulaştı.
İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti, Tahran'da düzenlenen 36. İslami Bankacılık Konferansı'nda ülke ekonomisinin durumuna ilişkin açıklamalarda bulundu.
Himmeti, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ekonomisinin çöktüğü ve ülkenin dövizinin kalmadığı yönündeki açıklamalarına doğrudan yanıt verdi.
İran Merkez Bankası Başkanı, Trump'a hitaben “İran'ın dövizi var ve hem de yeterince var” ifadelerini kullandı.
Himmeti, İran ekonomisinin tamamen çöktüğü yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu.
“Ekonomik sistem çalışmaya devam ediyor”
İran Merkez Bankası Başkanı, ülkeye yönelik yaptırımların ve ekonomik baskının son derece kapsamlı olduğunu kabul etti.
Buna rağmen İran'ın ekonomik sisteminin çalışmaya devam ettiğini belirten Himmeti, ülkenin ihtiyaç duyduğu dövizi sağlamaya, halkın temel geçim ihtiyaçlarını karşılamaya ve fabrikalar ile üretim tesislerinin ihtiyaçlarını gidermeye devam ettiklerini söyledi.
Himmeti, ekonomik koşulların ve geçim şartlarının zorlaştığını kabul ederken, “çöküşün gerçekleşmediğini ve gerçekleşmeyeceğini” savundu.
İran Merkez Bankası Başkanı, ekonominin çöktüğü yönündeki açıklamaları ise “psikolojik savaş” olarak nitelendirdi.
Merkez Bankası 2 milyar dolara kadar döviz satacak
İran Merkez Bankası, döviz piyasasındaki son hareketliliği yatıştırmak için önemli miktarda döviz arz etmeye hazır olduğunu açıkladı.
Himmeti, Merkez Bankası'nın piyasaya 2 milyar dolara kadar döviz sağlayabileceğini söyledi.
İranlı yetkili, döviz kurundaki son yükselişin temel ekonomik göstergelerden ziyade “psikolojik ortamdan” kaynaklandığını savundu.
Himmeti'ye göre piyasadaki dalgalanmanın kısa süre içerisinde yatışması bekleniyor.
İran’ın başka döviz kaynakları da var
Himmeti, İran'ın yalnızca mevcut rezervlerine güvenmediğini belirtti.
Merkez Bankası Başkanı, ülkenin döviz alacaklarının tahsilatının sürdüğünü, ayrıca iç rezervlerin bulunduğunu söyledi.
Bunun yanında, çeşitli nedenlerle ayrıntıları kamuoyuna açıklanamayan başka döviz kaynaklarının da bulunduğunu ifade etti.
Ancak Himmeti, bu kaynakların toplam büyüklüğüne ilişkin herhangi bir rakam vermedi.
Riyal tarihi düşük seviyeyi gördü
Tahran yönetiminin ekonomik çöküş iddialarını reddetmesine rağmen İran ekonomisinin ciddi baskı altında olduğu görülüyor.
Reuters'ın aktardığı verilere göre İran riyali ağustos ayında dolar karşısında 2 milyon riyal eşiğini aşarak tarihi düşük seviyeye geriledi.
Ülkede yıllık enflasyon da temmuz ayında yüzde 66 seviyesine yükseldi.
Para birimindeki değer kaybı, ithal ürünlerin maliyetini artırırken, temel tüketim ürünlerinin fiyatları üzerindeki baskıyı da artırıyor.
Dolayısıyla Tahran, bir yandan ekonominin çökmekte olmadığını savunurken diğer yandan döviz piyasasını istikrara kavuşturmak için Merkez Bankası kaynaklarını kullanmaya hazırlanıyor.
“Dövizleri yok”
Himmeti'nin açıklamalarının hedefinde doğrudan Donald Trump'ın son İran değerlendirmeleri bulunuyor.
Trump, İran'ın “resmen çökmüş bir ulus” olduğunu ve ekonomik olarak tükendiğini savunmuştu.
ABD Başkanı ayrıca İran'ın donanmasının ve hava kuvvetlerinin bulunmadığını, ülkenin “dövizinin olmadığını” ve askerler ile polislerin maaşlarının ödenemediğini ileri sürmüştü.
İran Merkez Bankası Başkanı'nın açıklaması, Washington'ın ekonomik baskısına karşı Tahran'ın verdiği doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor.
Washington ekonomik baskıyı artırıyor
İran ile ABD arasındaki ekonomik savaş da devam ediyor.
ABD yönetimi, yaptırımlar yoluyla Tahran'ın finansal kaynaklarını ve dış ticaret bağlantılarını hedef alırken, Washington İran'la iş yapan şirket ve kuruluşların da yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de İran'ın ekonomik baskıyı ciddi biçimde hissettiğini ve Tahran'ın buna askeri yöntemlerle karşılık verdiğini savunmuştu.
Bessent, İran'ın ekonomik savaşı kaybettiği yönündeki değerlendirmesini yineledi.
“Koşullar zor ama çöküş yok”
Himmeti'nin açıklamalarında dikkat çeken nokta, İran ekonomisinin karşı karşıya olduğu sorunların tamamen reddedilmemesi oldu.
İran Merkez Bankası Başkanı, ekonomik koşulların ve geçim şartlarının zorlaştığını kabul etti.
Ancak buna karşın ekonomik sistemin faaliyet göstermeyi sürdürdüğünü, döviz kaynaklarının bulunduğunu ve Merkez Bankası'nın gerektiğinde piyasaya müdahale edebilecek kapasiteye sahip olduğunu savundu.
Bu açıklama, Tahran'ın ekonomik krizi kabul etmekle birlikte Washington'ın “İran ekonomisi çöktü” tezini reddettiğini gösteriyor.
Savaş ve altyapı kayıpları da ekonomiyi zorluyor
Himmeti, ekonomik baskının yalnızca yaptırımlardan kaynaklanmadığını da belirtti.
Savaş ve bazı altyapı tesislerinde meydana gelen hasarın işsizliği artırdığını söyledi.
Merkez Bankası'nın bu nedenle özellikle küçük ve orta ölçekli üretim işletmelerinin finansmanına öncelik verdiğini belirten Himmeti, üretim kapasitesinin korunmasının ekonomik toparlanma açısından kritik olduğunu ifade etti.
İran ekonomisinde kritik sınav
İran Merkez Bankası'nın 2 milyar dolara kadar döviz arzı açıklaması, Tahran'ın kısa vadede kur piyasasını kontrol altında tutmaya çalıştığını gösteriyor.
Ancak riyalin tarihi düşük seviyelere gerilemesi ve yüksek enflasyon, İran ekonomisinin ciddi bir baskı altında olduğunu ortaya koyuyor.