- ran’a karşı yürütülen operasyonların Pentagon’a doğrudan maliyeti 1 Ağustos itibarıyla yaklaşık 38,1 milyar dolara ulaştı.
- Mühimmatların yenilenmesi için 21,7 milyar dolar, artan uçuş saatleri için 10,4 milyar dolar, yakıt için 2,7 milyar dolar ve kaybedilen ekipmanların yerine konulması için yaklaşık 1,9 milyar dolar hesaplandı.
- ABD’nin bazı füze savunma mühimmatı stoklarının yarısından üçte ikisine kadarını tükettiği ve bu stokların yeniden oluşturulmasının en az beş yıl sürebileceği tahmin edildi.
- Çatışmaların mevcut yoğunlukta devam etmesi halinde Pentagon’un her ay yaklaşık 2-3 milyar dolar daha harcayabileceği, savaşın enerji fiyatları üzerinden 2027’nin ilk çeyreğinde ABD enflasyonunu yaklaşık 0,5 puan yükseltebileceği belirtildi.
ABD Kongresi’nin partiler üstü bütçe analiz kuruluşu CBO’nun yayımladığı rapora göre, İran’a karşı yürütülen askeri operasyonların ABD Savunma Bakanlığına doğrudan maliyeti 1 Ağustos 2026 itibarıyla yaklaşık 38,1 milyar dolara ulaştı. CBO’nun hesabı, 28 Şubat’ta başlayan operasyonların doğrudan askeri maliyetlerini kapsıyor.
CBO’nun hesaplaması, Pentagon’un operasyon sırasında kullandığı mühimmatın yenilenmesi, kaybedilen askeri ekipmanların yerine konulması, artan uçuş saatleri, yakıt ve diğer operasyonel giderleri içeriyor.
Tahmin, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in temmuz ayında Kongre’ye verdiği ifadede açıkladığı 37,5 milyar dolarlık maliyet hesabına da yakın.
En büyük kalem mühimmat
CBO’ya göre toplam maliyetin önemli bölümü kullanılan mühimmatın yeniden tedarik edilmesinden kaynaklanıyor.
Raporda, 1 Ağustos’a kadar tüketilen mühimmatın yerine konulmasının yaklaşık 21,7 milyar dolara mal olacağı hesaplandı. Bunun 13,1 milyar doları füze savunma önleyicileri, 7,3 milyar doları karadan karaya seyir füzeleri ve yaklaşık 1,2 milyar doları diğer mühimmatlar için öngörülüyor.
Operasyonun diğer önemli maliyet kalemleri ise artan uçuş saatleri için 10,4 milyar dolar, jet yakıtı için 2,7 milyar dolar ve savaşta kaybedilen ekipmanların yenilenmesi için yaklaşık 1,9 milyar dolar olarak hesaplandı.
ABD’nin füze savunma stokları azalıyor
CBO raporunun en dikkat çekici bölümlerinden biri, savaşın ABD’nin füze savunma kapasitesi üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmeler oldu.
Kuruluş, ABD’nin Patriot, THAAD, SM-3 ve SM-6 gibi füze savunma sistemlerine ait bazı önleyicilerin Haziran 2025’ten bu yana yüzde 50 ila yüzde 66’sını kullanmış olabileceğini tahmin etti. Pentagon stoklardaki kesin miktarı açıklamadığı için CBO bu hesabı daha önce satın alınan ve kullanılan mühimmat miktarlarını karşılaştırarak yaptı.
CBO, bu stokların yeniden oluşturulmasının üretim kapasitesi artırılsa dahi en az beş yıl sürebileceğini belirtti.
Bu durum özellikle Çin gibi geniş balistik ve seyir füzesi kapasitesine sahip bir ülkeyle olası bir çatışma açısından ABD’nin mühimmat hazırlığı konusunda soru işaretleri oluşturuyor. CBO, azalan stokların böyle bir senaryoda daha ciddi bir sorun haline gelebileceği değerlendirmesinde bulundu.
Savaşın aylık maliyeti 3 milyar dolara çıkabilir
CBO, çatışmaların sürmesi halinde Pentagon’un savaş için her ay yaklaşık 2 ila 3 milyar dolar daha harcayabileceğini hesapladı.
Maliyetin çatışmaların yoğunluğuna göre değişebileceği belirtilirken, daha düşük yoğunluklu dönemlerde aylık harcamanın yaklaşık 2 milyar dolar, çatışmaların yoğunlaştığı dönemlerde ise 3 milyar dolar civarında olduğu aktarıldı.
Ancak 38,1 milyar dolarlık hesap savaşın tüm maliyetini kapsamıyor. CBO, İran saldırılarında hasar gören ABD askeri üslerinin yeniden inşa ve onarım giderlerini, diplomatik faaliyetleri, dış yardımları ve savaşın askerler üzerindeki uzun vadeli sağlık maliyetlerini hesaba dahil etmedi.
Pentagon’un CBO’nun bilgi taleplerine yanıt vermemesi nedeniyle kurum, hesaplamalarında kamuya açık bilgiler ve hükümet veri tabanlarından yararlandı. Bu nedenle CBO tahmininin belirsizlik içerdiği belirtildi.
ABD üslerinde de ağır hasar oluştu
CBO raporundan bir gün önce yayımlanan Pentagon Genel Müfettişliği raporu da İran operasyonlarının maliyetine ilişkin benzer bir tablo ortaya koymuştu.
Rapora göre 29 Haziran’a kadar savaşın Pentagon ve Dışişleri Bakanlığına maliyeti 33,4 milyar dolar oldu. Raporda ayrıca İran saldırılarının Kuveyt, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün’deki ABD askeri üslerinde yüzlerce bina ve yapıya zarar verdiği veya bunları kullanılamaz hale getirdiği belirtildi.
Bu üslerin onarım ve yeniden inşa maliyetleri CBO’nun 38,1 milyar dolarlık hesabına dahil edilmedi.
Enerji fiyatları enflasyonu da yükseltecek
Savaşın maliyeti yalnızca Pentagon bütçesiyle sınırlı kalmıyor. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden enerji taşımacılığında yaşanan aksaklıklar petrol ve yakıt fiyatlarını da etkiliyor.
CBO, enerji fiyatlarındaki artışın ABD'deki tüketici enflasyonunu yükselteceğini ve savaş nedeniyle 2027’nin ilk çeyreğinde kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki enflasyonun savaş öncesi tahminlerden yaklaşık 0,5 puan daha yüksek olacağını öngördü.
Kurum ayrıca yüksek enflasyonun ABD Hazine tahvillerinin faizleri üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtti.
Washington’da savaşın maliyeti tartışılıyor
Savaşın doğrudan askeri maliyetinin 38 milyar doları aşması, mühimmat stoklarının azalması ve enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi Washington’da operasyonların maliyetine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Beyaz Saray, savaşın finansmanı için Kongre’den 67,1 milyar dolarlık ek Savunma Bakanlığı kaynağı talep etmiş durumda. CBO ise bu talebin yalnızca bir bölümünün doğrudan İran operasyonuyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Böylece İran savaşı, ABD açısından yalnızca sahadaki askeri operasyonların maliyetiyle değil; mühimmat stoklarının yenilenmesi, askeri tesislerin onarılması, enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkileriyle birlikte daha geniş bir ekonomik yük oluşturmaya başladı.
