- İran ve Avrupa ülkeleri (Britanya, Fransa, Almanya), 2015 nükleer anlaşmasını görüşmek üzere Cuma günü İstanbul'da toplanacak.
- Görüşme, ABD-İran arasındaki yeni müzakere turu öncesinde gerçekleşiyor.
- Avrupa üçlüsü ülkeleri, İran'la diyaloğu sürdürmenin ve yeni bir nükleer anlaşmanın parametrelerini teyit etmenin kendi çıkarları olduğunu düşünüyor.
İran, 2015 nükleer anlaşmasının Avrupalı tarafları olan Britanya, Fransa ve Almanya (E3) ile Cuma günü İstanbul'da görüşecek. Avrupalı ve İranlı diplomatik kaynaklar, üst düzey diplomatlar arasındaki bu görüşmenin Salı günü kararlaştırıldığını bildirdi.
Toplantı, her iki tarafın da önümüzdeki günlerde yapılması beklenen beşinci tur ABD-İran müzakereleri öncesinde kendi pozisyonlarını belirleme çabası olarak görülüyor. Daha önce 2 Mayıs'ta yapılması planlanan görüşmeler, E3 ülkelerinin bu tür bir toplantının Trump yönetiminin yürüttüğü müzakerelere paralel bir yol oluşturabileceği endişesiyle ertelenmişti.
E3 diyaloğu sürdürmekten yana
Diplomatlar, İran'la diyaloğu sürdürmenin ve yeni bir nükleer anlaşmanın parametrelerini nasıl öngördüklerini yeniden teyit etmenin kendi çıkarları olduğunu düşündükleri için görüşmeye devam etme kararı aldıklarını söyledi.
İran da bu görüşmeleri, seçeneklerini açık tutmak ve Avrupa güçlerinin BM yaptırımlarının yeniden uygulanması konusundaki tutumunu değerlendirmek için istekli. İran Dışişleri Bakanı Pazartesi günü E3 ülkelerini bu konuda uyarmıştı.
İlişkiler gerginleşmişti
E3 ve İran arasındaki ilişkiler, Tahran'a balistik füze programı, yabancı vatandaşları gözaltına alması ve Ukrayna'ya karşı savaşında Rusya'ya destek vermesi nedeniyle uygulanan yeni yaptırımlar zemininde, son bir yılda kötüleşmişti.
"Snapback" Mekanizması Gündemde
BM'nin 2015 nükleer anlaşmasını onaylayan bir kararı uyarınca, üç Avrupa gücü, diplomatik çevrelerde "snapback mekanizması" olarak bilinen bir yolla 18 Ekim'den önce Tahran'a karşı Birleşmiş Milletler yaptırımlarını yeniden uygulayabilir.
E3 ve ABD koordinasyonu
Avrupa, İran ve ABD arasındaki mevcut müzakerelerin bir parçası olmasa da, nükleer programı konusunda İran üzerindeki baskıyı artırmak için snapback mekanizmasını ne zaman ve nasıl kullanacakları konusunda Washington ile yakın koordinasyon içinde hareket etmeye çalışıyor. Rueters’a göre diplomatlar, E3 ülkeleri Ağustos ayına kadar önemli bir anlaşmaya varılamazsa snapback'i tetikleyebilir.
İran ve ABD arasındaki Tahran'ın nükleer programı üzerindeki anlaşmazlıkları çözmeye yönelik bir sonraki müzakere turu, her iki tarafın da başkentleriyle istişarelerinin ardından önümüzdeki günlerde yapılacak. Bu müzakerelere Umman arabuluculuk ediyor.