- Güney Lübnan'daki itfaiye ekipleri, İsrail ordusunun işaret fişekleri ve mühimmat kullanarak ormanlık alanlarda yangın çıkardığını iddia ediyor.
- Lübnan Sivil Savunması, cephe hattına yakın bölgelerde arazinin yaklaşık yüzde 30-40'ının yangınlardan etkilendiğini belirtiyor.
- Kfarchouba'da söndürülen yangının bir gün sonra başka bir İsrail dronu tarafından yeniden başlatıldığı öne sürüldü.
- İsrail ordusuna yangınlarla ilgili iddialar soruldu ancak ordu haber yayımlanana kadar açıklama yapmadı.
Güney Lübnan'da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların büyük ölçüde sona ermesini sağlayan 17 Haziran ateşkesinin ardından bölgede orman ve tarım alanlarında çok sayıda yangın çıktığı bildiriliyor.
İtfaiyeciler, bölge sakinleri ve çevre kuruluşları, yangınların önemli bölümünün İsrail ordusunun kullandığı mühimmat ve insansız hava araçlarından kaynaklandığını savunuyor. The Guardian'ın bölgedeki görgü tanıkları ve ilk müdahale ekipleriyle yaptığı görüşmelere göre özellikle ormanlık alanlar ve zeytinlikler zarar gördü.
"İşaret fişekleri yangın çıkarıyor"
Nebatiye bölgesindeki Lübnan Sivil Savunma biriminin başındaki Hüseyin Fakih, İsrail ordusunun salı günü Güney Lübnan'daki Hiyam yakınlarında ormanlık bir alana işaret fişekleri attığını ve bunun ardından yangın başladığını söyledi.
Fakih'e göre itfaiyeciler yangını söndürmeye çalışırken bölgede bir İsrail dronu yakınlarına saldırı düzenledi ve ekipler geri çekilmek zorunda kaldı.
Fakih, ateşkesin ardından yangınlarla mücadele çalışmalarının itfaiyenin başlıca görevlerinden biri haline geldiğini belirterek, cephe hattına yakın bölgelerde arazinin yüzde 30 ila 40'ının yangınlardan etkilendiğini söyledi.
"Her gün yangın çıkarıcı mühimmat kullanılıyor"
Fakih, İsrail ordusunun ateşkesin hemen ardından yangın çıkarıcı mühimmat kullanmaya başladığını ileri sürdü.
İddiaya göre küçük dronlar yanıcı maddeler bırakırken, ormanlık alanlara beyaz fosfor mühimmatı ve gündüz saatlerinde bitki örtüsünü tutuşturabilecek işaret fişekleri atılıyor.
Güney Lübnan'ın farklı bölgelerinde yaşayanlar ve itfaiyeciler de benzer olaylar yaşandığını belirterek, kuru çalılık ve ormanlık alanlarda yangınların mühimmat ve dron saldırılarının ardından başladığını söyledi.
Ancak bu iddiaların tamamının bağımsız biçimde doğrulandığına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.
Söndürülen yangının yeniden başlatıldığı iddiası
Yangınların yalnızca bir kez çıkmadığı, bazı bölgelerde söndürüldükten sonra yeniden başladığı da öne sürülüyor.
Kfarchouba bölgesindeki sivil savunma biriminin başındaki Samir Hardan, cuma günü bir dronun ormanlık alana mühimmat bırakmasının ardından yangın çıktığını söyledi.
İtfaiyeciler yangını gece boyunca mücadele ederek cumartesi günü kontrol altına aldı. Ancak Hardan, pazar günü başka bir dronun bölgede yeni bir yangın başlattığını iddia etti.
İtfaiye ekiplerinin bölgede hareket edebilmek için Lübnan ordusuyla koordinasyon kurması gerekiyor. Bu koordinasyonun, İsrail ordusunun da dahil olduğu bir "çatışmasızlık" mekanizması üzerinden yürütüldüğü belirtiliyor.
Ormanlar ve zeytinlikler zarar görüyor
Yangınların özellikle zeytinlikler, tarım arazileri ve uzun yıllardır varlığını sürdüren ormanlık alanlarda etkili olduğu bildiriliyor.
Lübnanlı çevre kuruluşu Green Southerners'ın kurucusu Hisham Younes, söz konusu alanların taş çamı ve meşe ağaçları bakımından zengin olduğunu ve göçmen kuşlar için önemli geçiş ve dinlenme noktaları oluşturduğunu söyledi.
Younes, İsrail'in saldırılarını "ekokırım" olarak nitelendirerek bunun tek tek yangınlardan ibaret olmadığını, ekosistemlerin kendini yenileme ve yaşamı sürdürme kapasitesini aşındıran daha geniş kapsamlı bir yıkım sürecinin parçası olduğunu savundu.
İsrail daha önce "Hizbullah saklanıyor" demişti
İsrail ordusu geçmişte Lübnan'ın güneyindeki ormanlık alanların hedef alınmasını, Hizbullah mensuplarının ve tünellerinin bu bölgelerde bulunduğu iddiasıyla gerekçelendirmişti.
Güney Lübnan'daki çevre ve insan hakları uzmanları ise ormanların ve doğal alanların geniş çaplı şekilde tahrip edilmesinin yalnızca askeri sonuçları olmadığını, bölgedeki sivillerin yaşamını ve geçim kaynaklarını da etkilediğini belirtiyor.
İddialar yeni değil
İsrail'in Lübnan'ın doğal alanlarına zarar verdiğine ilişkin suçlamalar, yalnızca son haftalardaki yangınlarla sınırlı değil.
The Guardian'ın aktardığına göre İsrail askerleri 2024 yazında sınır duvarının üzerinden yanıcı maddeler fırlatmak için mancınık benzeri araçlar kullanmıştı. Lübnan ordusu da aynı dönemde ormanlara yanıcı maddeler püskürtmek için hortum taşıdığı belirtilen İsrail dronlarına ilişkin fotoğraflar yayımlamıştı.
Şubat ayında ise sağlık ve çevre uzmanları, İsrail uçaklarının Güney Lübnan'daki tarım arazilerine herbisit attığı yönündeki iddialar konusunda uyarıda bulunmuştu.
Yaroun'da zeytinlikler ve evler yakıldı
Yangınların bölgedeki insanların geçim kaynakları ve kültürel mirası üzerindeki etkisi özellikle sınır köylerinde hissediliyor.
Yaroun Belediye Başkanı Hafez Ghasham, 1 Ağustos'ta yerlerinden edilmiş köylülerin geri döndüklerinde zeytin ve meyve bahçeleriyle evlerinin yakıldığını gördüklerini söyledi.
Ghasham'a göre İsrail askerleri daha önce köydeki yaklaşık 900 evden 880'ini buldozerlerle yıkmıştı. Ardından geriye kalan önemli unsurlardan biri olan eski zeytin ağaçlarının da yakıldığını öne sürdü.
Bölge sakinleri, bazı zeytin ağaçlarının aileler tarafından nesiller boyunca korunduğunu ve hem ekonomik hem de kültürel değer taşıdığını belirtiyor.
İsrail ordusu iddialara yanıt vermedi
The Guardian, yangınlarla ilgili suçlamaları İsrail ordusuna iletti ve olayların her biri hakkında yorum istedi.
Ancak İsrail ordusu haber yayımlandığı sırada bu iddialara yanıt vermedi. Dolayısıyla yangınların tamamının İsrail saldırıları sonucunda çıktığı yönündeki suçlamalar, mevcut bilgiler ışığında bağımsız şekilde doğrulanmış değil.
Bununla birlikte bölgedeki itfaiyecilerin, yerel yetkililerin ve çevre örgütlerinin anlatımları, ateşkes sonrasında Güney Lübnan'da ormanlar ve tarım alanlarının ciddi biçimde zarar gördüğüne işaret ediyor.
Ateşkes sonrası Güney Lübnan'da çevresel yıkım tartışması
Güney Lübnan'daki yangınlar, 17 Haziran'daki ateşkese rağmen bölgede askeri faaliyetlerin ve çevresel tahribatın devam ettiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Özellikle ormanların, zeytinliklerin ve tarım arazilerinin zarar görmesi, bölgedeki sivillerin evlerine dönmesini ve geçim kaynaklarını yeniden oluşturmasını daha da zorlaştırıyor.
Bu nedenle yangınlar yalnızca askeri çatışmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan çevresel zarar değil, aynı zamanda Güney Lübnan'daki insanların topraklarına geri dönüşü açısından da önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.