- İsrail, ABD desteğiyle Kudüs’te yaptığı arkeolojik kazılarla Filistin tarihini silmeye çalışıyor.
- Gazze’de 30 yıllık arkeolojik birikim bombalarla yok edildi.
- Bilim insanları kazıların bilimden uzak ve tamamen siyasi amaçlı olduğunu vurguluyor.
- BM raporlarına göre İsrail’in kazıları işgal altındaki topraklarda yasa dışı.
İsrail, ABD’nin desteğiyle Kudüs’te arkeolojik kazılar yapıyor ve ortaya çıkan bulguları bölgedeki Yahudi tarihini yeniden yazabilmek için kullanıyor. Amaç, şehrin tamamının Yahudi mirasına ait olduğu izlenimi vermek.
Aynı zamanda Gazze’de 30 yıldır biriktirilmiş arkeolojik eserler bombalarla yok edildi. Bilim insanları bu eylemleri Filistin tarihini silmeye yönelik sistematik bir politika olarak görüyor ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguluyor.
Kudüs’te “Tek taraflı tarih”
İsrail Başbakanı Netanyahu, ABD Dışişleri yetkilisi Marco Rubio’yu Kudüs’teki kazı alanlarına götürdü. Pilgrimage Road tüneli ve “City of David” projesi, sadece Yahudi kökenleri vurgulamak için gösterildi.
Bu turlar, ABD’deki evanjelist ve siyasi çevrelere İsrail’in Kudüs üzerindeki tek taraflı hak iddialarını güçlendirme fırsatı sağladı. Arkeologlar, bu çalışmaların bilimden uzak ve siyasi propaganda amaçlı olduğunu belirtiyor.
Gazze’de tarihi yok ettiler
Rubio’nun Kudüs turu sürerken, Gazze’de 30 yıllık arkeolojik birikim bombalarla yok edildi. Depoda on binlerce eser vardı; bazıları kurtarıldı ama çoğu yok oldu.
Bu kayıp, sadece kültürel değil, Filistin halkının tarih ve kimliğine yönelik sistematik bir saldırı olarak değerlendiriliyor. Bilim insanları, bu tür eylemlerin ABD desteğiyle gerçekleştirildiğine dikkat çekiyor.
Bilim insanları tepkili
Bağımsız arkeologlar, İsrail’in kazı çalışmalarını eleştiriyor ve Filistin tarihinin tek boyutlu, Yahudi odaklı bir anlatıyla silinmeye çalışıldığını belirtiyor.
İsrail’e ait Elad kuruluşunun yürüttüğü kazılar, Filistin’in çok katmanlı geçmişini görmezden geliyor. İsrailli arkeolog Alon Arad, tünel kazılarının dar perspektifini “tünel vizyonu” olarak nitelendiriyor ve ABD’nin bu süreci desteklemesinin durumu daha da problematik hale getirdiğini vurguluyor.
Uluslararası Hukuka aykırı
BM raporları, Kudüs’deki “Kayıp Davut Sarayı” kazılarının işgal altındaki topraklarda yürütüldüğünü ve yasa dışı olduğunu belirtiyor. Gazze’deki depo bombalanması da uluslararası hukuk açısından eleştiriliyor.
Uzmanlar, İsrail ve ABD iş birliğinin Filistin kültürel mirasını hedef aldığını ve bu mirasın korunması gerektiğini ifade ediyor.