İsveç'te bir provokatörün Stockholm'deki Türkiye Büyükelçiliği önünde Kuran'ın bir nüshasını yakmasına izin verilmesine yönelik şiddetli tepkinin ardından İsveç, NATO hedefini yolunda tutmak için çılgınca çaba harcıyor.
Başbakan ve Dışişleri Bakanı, Türkiye'de sadece hükümetten değil, muhalefetten ve halktan gelen bir öfke dalgasını yatıştırmaya çalıştı.
Avrupa'da ifade özgürlüğü konusunda en güçlü desteğe sahip olan İsveç, daha önce birkaç kez yaptığı gibi, Kuran yakma protestosuna izin verdi.
“İfade özgürlüğü demokrasinin temel bir parçasıdır. Ancak yasal olan mutlaka uygun değildir. Birçoğumuz için kutsal olan kitapları yakmak son derece saygısız bir davranıştır. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, Stockholm'de yaşananlardan rahatsız olan tüm Müslümanlara başsağlığı diliyorum dedi.
İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström şunları ekledi: “İslamofobik provokasyonlar dehşet verici. İsveç geniş kapsamlı bir ifade özgürlüğüne sahiptir, ancak bu, İsveç hükümetinin veya benim ifade edilen görüşleri desteklediğimiz anlamına gelmez.”
İsveç'in Türkiye'yi NATO üyeliği başvurusunu desteklemeye ikna etme girişimlerindeki son başarısızlık, Cumartesi öğleden sonra kötü şöhretli Danimarkalı sağcı provokatör Rasmus Paludan'ın Türkiye'nin Stockholm'deki büyükelçiliği önünde Kuran'ı ateşe vermesiyle geldi.
Türkiye, İsveç savunma bakanı Pål Jonson'ın planladığı ziyareti, NATO üyeliğine karşı çıkan bir İsveçli grubun Stockholm belediye binasının önüne Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bir büstünü asması nedeniyle ilk ikili görüşme, planlanan eylem öncesinde zaten iptal edilmişti.
Türk savunma bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin savunma bakanı Hulusi Akar, Jonson'a Stockholm'deki “alçak ve iğrenç” protestoların, 27 Ocak'ta planlanan NATO üyeliğini tartışmak için planlanan toplantıyı “anlamsız” hale getirdiğini söyledi.
Anadolu Ajansı'nın haberine göre, Türkiye dışişleri bakanlığı Kuran yakma töreninden önce İsveç büyükelçisini çağırdı. “Müslümanları hedef alan, mukaddes değerlerimizi aşağılayan bu İslam karşıtı eyleme 'ifade özgürlüğü' kisvesi altında izin verilmesi kesinlikle kabul edilemez. Bakanlık yaptığı açıklamada, bu apaçık bir nefret suçudur” dedi. Olayların Avrupa'da İslamofobi ve ırkçılığın "endişe verici düzeyde" olduğunu gösterdiğini de sözlerine ekledi.
İstanbul'da da milliyetçi gruplar Cumartesi günü İsveç konsolosluğunun önünde Kur'an okumak ve İsveç'in NATO'ya katılmasının engellenmesini talep etmek için protesto düzenledi.
İsveç ve Finlandiya ile olan ihtilaf, Erdoğan'a batılı ortakları üzerinde alışılmadık bir avantaj sağladı ve halkın adaylıklarına duyduğu öfke, iktidarı elinde tutmak için zorlu bir kampanyayla karşı karşıya kaldığı Mayıs ayında yapılması beklenen genel seçimler öncesinde muhafazakar tabanını harekete geçirmeye yardımcı olabilir.
Ancak Stockholm'deki olaylara yönelik öfke, muhalefetle de fikir birliği sağladı. En büyük muhalefet partisinin genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Twitter'da Kuran'a yönelik saldırıyı "nefret suçunun zirvesi olan faşizm" olarak nitelendirerek kınadığını söyledi.
Macaristan, İsveç ve Finlandiya'nın NATO başvurularını gelecek ay onaylayacağını açıklayarak, ittifakın 30 üyesi arasında tek beklenen onay Türkiye kaldı.
ABD geçtiğimiz günlerde NATO genel sekreteri Jens Stoltenberg'in yorumlarını yineleyerek Türkiye'ye iki İskandinav ülkesini ittifaka kabul etmenin "zamanının" geldiğini söylerken, Litvanya Ankara'ya gecikmenin Baltık ülkelerinin bölgesel güvenliğine zarar verdiğini söyledi.
Erdoğan, İsveç'in daha önce terörist olarak gördüğü Kürt gruplarla olan yakın bağlarından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. İsveç ve Finlandiya'nın Kürt ayrılıkçılığı veya 2016'daki başarısız bir darbeye karışmakla suçladığı düzinelerce siyasi sığınmacıyı iade etmesini istiyor.