- Takaichi, BM Güvenlik Konseyinin meşruiyet ve temsiliyetini güçlendirmek için hem daimi hem de geçici üyelerin sayısının artırılması gerektiğini söyledi.
- Japonya Başbakanı, Konseyin mevcut yapısının 1945'teki uluslararası dengeleri yansıttığını ve Rusya-Ukrayna Savaşı gibi krizlerde etkili karar alma konusunda sorun yaşadığını belirtti.
- Takaichi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Orta Doğu'da uzun süredir “kilit” bir rol oynadığını söyledi ve Türkiye'nin İran konusunda yürüttüğü arabuluculuk çabalarını takdir etti.
- Erdoğan ve Takaichi, BM Genel Kurulu kapsamında gerçekleştirdikleri görüşmede İran, Filistin, bölgesel istikrar, Hürmüz Boğazı ve Türkiye-Japonya ilişkilerini ele aldı.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ABD'nin New York kentinde düzenlenen BM 81. Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada uluslararası sistemin ciddi bir istikrarsızlık döneminden geçtiğini söyledi.
Japonya Başbakanı, güç dengelerindeki değişim ve büyük güçler arasındaki rekabetin dünya genelinde sivil kayıplara yol açtığını belirterek BM'nin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasındaki rolünün yeniden güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Rusya-Ukrayna Savaşı'nı BM Şartı'ndaki temel ilkelerin ihlaline örnek gösteren Takaichi, Rusya'nın BM Güvenlik Konseyinin daimi üyesi olmasına rağmen başka bir ülkeye karşı saldırı başlattığını ve kendi eylemleriyle ilgili kararları veto ettiğini belirtti.
Takaichi, mevcut durum nedeniyle Güvenlik Konseyinin uluslararası barış için etkin şekilde işlemediğini savundu.
“1945'teki yapıyı bugünün dünyasına uyarlamalıyız”
Japonya Başbakanı, Güvenlik Konseyinin mevcut yapısının İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki uluslararası sistemi yansıttığını vurguladı.
Takaichi, Konseyin meşruiyetini ve temsiliyetini artırmak için hem daimi hem de geçici üyelerin sayısının artırılmasının gerekli olduğunu söyledi. Japonya Başbakanı, BM üyelerinin çoğunluğunun her iki kategoride de genişlemeyi desteklediğini belirtti.
Japonya hükümeti de Takaichi'nin BM Genel Kurulu konuşmasının ardından reform konusundaki tutumunu yineledi. Takaichi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinde, Güvenlik Konseyinin hem daimi hem de geçici üyelik kategorilerinin genişletilmesinin BM reformu açısından vazgeçilmez olduğunu ifade etti.
Takaichi'den Erdoğan'a: Orta Doğu'da kilit rol oynuyor
Takaichi'nin BM Genel Kurulu kapsamındaki temaslarında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşme de öne çıktı.
22 Eylül'de New York'ta yaklaşık 15 dakika süren görüşmede iki lider, ikili ilişkilerin yanı sıra İran başta olmak üzere bölgesel ve küresel gelişmeleri ele aldı.
Takaichi, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Erdoğan'ın uzun süredir Orta Doğu'da “kilit” bir rol oynadığını belirtti. Japonya Başbakanı, özellikle İran çevresindeki gelişmeler konusunda Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını takdir ettiğini ifade etti.
Takaichi ayrıca Orta Doğu'daki gerilimin mümkün olan en kısa sürede düşürülmesi ve bölgenin istikrara kavuşturulmasının önemine dikkat çekti. Hürmüz Boğazı'ndan tüm gemilerin daha önce olduğu gibi ek maliyetlerle karşılaşmadan özgür ve güvenli şekilde geçiş yapabilmesi gerektiğini vurguladı.
Japonya Başbakanı, Erdoğan ile görüşmesinin ardından Türkiye Cumhurbaşkanı ile Orta Doğu'da istikrarın sağlanması konusunda yakın çalışmayı sürdüreceğini belirtti.
"Türkiye-Japonya ilişkilerinde işbirliği genişletilecek"
Erdoğan da görüşmede Türkiye ile Japonya arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Cumhurbaşkanlığı kaynaklarına göre Erdoğan, iki ülkenin kısa sürede ve dengeli şekilde karşılıklı ticaret hacmini artırabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade etti. Enerji, altyapı ve savunma sanayisi alanlarında yeni işbirliği imkanlarının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan ayrıca Türkiye'nin bölgesinde ve dünyada barışın sağlanması için çalışmalarını sürdürdüğünü belirterek savaşlardan zarar gören Suriye, Gazze ve Ukrayna'nın yeniden imarının önemine dikkat çekti.
Görüşmede eğitim alanındaki işbirliğinin yanı sıra ekim ayında faaliyete geçmesi planlanan Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin çalışmaları da gündeme geldi. İki lider, eğitim, ekonomi ve savunma alanlarında işbirliğini geliştirerek stratejik ortaklığı daha ileri seviyeye taşıma konusunda mutabık kaldı.
G4 ülkelerinden ortak reform talebi
Japonya'nın çağrısı, Hindistan, Brezilya ve Almanya ile birlikte oluşturduğu G4 grubunun BM Güvenlik Konseyi reformuna ilişkin ortak tutumuyla da örtüşüyor.
G4 ülkeleri, Konseyin mevcut yapısının günümüz jeopolitik gerçeklerini yeterince yansıtmadığını belirterek hem daimi hem de geçici üyelik kategorilerinin genişletilmesini savunuyor.
Japonya, Hindistan, Almanya ve Brezilya uzun süredir Güvenlik Konseyinde reform yapılmasını ve temsil yapısının güncellenmesini gündeme getiriyor. Reform tartışmalarında Afrika ülkelerinin temsilinin artırılması da önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
BM Güvenlik Konseyi nasıl çalışıyor?
BM Güvenlik Konseyi şu anda 15 üyeden oluşuyor. Bunların 5'i daimi, 10'u ise iki yıllığına seçilen geçici üyelerden oluşuyor.
ABD, Çin, Fransa, Rusya ve İngiltere daimi üyeler olarak veto hakkına sahip. Geçici üyeler ise BM Genel Kurulu tarafından seçiliyor ve veto yetkileri bulunmuyor.
Konseyin yapısı son olarak 1965'te 11 üyeden 15 üyeye çıkarılmıştı. O tarihten bu yana Konseyin bileşiminin günümüz uluslararası sistemini yeterince yansıtıp yansıtmadığı konusunda reform tartışmaları devam ediyor.
Japonya'dan nükleer silahsızlanma ve Kuzey Kore mesajı
Takaichi konuşmasında BM Güvenlik Konseyinin yapısının yanı sıra nükleer silahların yayılmasının önlenmesine ilişkin politikalarını da anlattı.
Japonya Başbakanı, Kuzey Kore'nin nükleer ve füze programlarının uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi tehdit oluşturduğunu belirterek Pyongyang'ın nükleer silahlardan arındırılması çağrısını yineledi.
Takaichi ayrıca yapay zekanın sunduğu fırsatların yanı sıra ulusal güvenlik, propaganda ve dezenformasyon alanlarında oluşturabileceği risklere karşı uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.