Japonya’da özellikle gençlerin öncülüğünde büyüyen protestolar, ülkenin savaş karşıtı anayasa maddesinin değiştirilmesine yönelik girişimlere karşı geniş çaplı bir toplumsal hareket haline geliyor. Göstericiler, hükümetin savunma politikalarında attığı adımların ülkeyi yeniden askeri çatışmaların içine çekebileceği endişesini dile getiriyor.
Anayasanın 9. maddesi tartışmanın merkezinde
II. Dünya Savaşı sonrası kabul edilen ve Japonya’nın savaş hakkından vazgeçtiğini ilan eden anayasanın 9. maddesi, protestoların ana odağını oluşturuyor.
Göstericiler, bu maddenin “ülkeyi savaşlardan uzak tutan son güvence” olduğunu savunurken, hükümet cephesi ise değişikliğin ulusal güvenlik açısından gerekli olduğunu ileri sürüyor.
Tokyo’daki parlamento binası önünde düzenlenen son gösteriye yaklaşık 36 bin kişi katıldı. Katılımcılar “Anayasaya dokunma” ve “Kimse savaşa gönderilmemeli” sloganları attı. Protestolarda dikkat çeken bir diğer slogan ise “Amerika’ya yaranmayı bırakın” oldu.
Gençler hareketin ön saflarında
Protesto hareketinin en dikkat çekici yönü ise gençlerin yoğun katılımı. Üniversite öğrencisi Gohta Hashimoto, anayasa tartışmalarına son bir yıldır ilgi duyduğunu belirterek, “Ülkemi barış içinde tutacak bir hareketin parçası olmak istedim” dedi.
Bir başka protestocu Yuri Hioki ise hükümetin politikalarına tepki göstererek, “Anayasa bizi Amerika’nın savaşlarının dışında tutuyor. Bunun değişme ihtimali beni gerçekten öfkelendiriyor” ifadelerini kullandı.
Protestolar giderek büyüyor
Şubat ayında yaklaşık 3 bin 600 kişinin katıldığı gösteriler, mart sonunda 24 bine, son protestoda ise 36 bine ulaştı. Katılımın her geçen hafta artması, kamuoyundaki endişenin derinleştiğine işaret ediyor.
Gösterilerde farklı yaş gruplarından katılımcılar yer alsa da özellikle gençlerin hareketin lokomotifi haline geldiği görülüyor. Protestocular, anayasanın değiştirilmesi halinde Japonya’nın yeniden askeri çatışmalara sürüklenebileceği uyarısında bulunuyor.
Hükümet değişiklikten yana
Başbakan Sanae Takaichi ve muhafazakâr çevreler ise anayasanın mevcut haliyle ülkenin savunma kapasitesini sınırladığını savunuyor. Kuzey Kore’nin nükleer programı ve Çin’in artan askeri gücü, değişiklik çağrılarının temel gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Öte yandan İran’daki savaşın da Japonya’nın enerji güvenliği üzerindeki etkileri, hükümetin daha aktif bir askeri rol üstlenmesi gerektiği yönündeki argümanları güçlendirmiş durumda.
“Savaşın dışında kalma” tartışması derinleşiyor
Japonya hükümetinin, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Hürmüz Boğazı’na askeri destek gönderme çağrısını reddetmek zorunda kalması da anayasal sınırlamaları yeniden gündeme taşıdı.
Bu gelişme, ülkede “pasifist anayasa korunmalı mı yoksa güncellenmeli mi” tartışmasını daha da keskinleştirirken, gençlerin öncülüğündeki protestoların önümüzdeki dönemde de sürmesi bekleniyor.