- Amazon’un kurucusu Jeff Bezos, başarının bir tür kötülük gibi gösterilmesini eleştirerek, girişimciliğin ve ticari büyümenin milyarderlik yaratabileceğini savundu.
- Bezos, 10 çalışanla başlayan bir hamburgercinin zamanla binlerce şubeye ulaşabileceğini ve böylece sahibinin milyarder olabileceğini söyledi. In-N-Out Burger ve Raising Cane’s gibi zincirleri örnek gösterdi.
- Pew Research tarafından 2025’te yapılan araştırmaya göre, ABD genelinde katılımcıların yüzde 18’i aşırı zengin olmayı ahlaken yanlış buluyor. 18-29 yaş grubunda bu oran yaklaşık yüzde 33’e yükseliyor.
- Bezos, düşük gelirli Amerikalıların vergi yükünün azaltılmasını savunarak, en az kazanan yüzde 50’lik kesimin federal vergi yükünün sıfırlanması gerektiğini söyledi. Konut ve yaşam maliyetlerinin gençler üzerindeki baskısını da kabul etti.
Amazon’un kurucusu Jeff Bezos, ABD’de milyarderlerin servetlerine yönelik eleştirilerin arttığı bir dönemde aşırı zenginliğin ahlaki açıdan yanlış olduğu görüşüne karşı çıktı. Bezos, Fox News’e verdiği röportajda, toplumda ekonomik başarıya ilişkin yanlış bir anlayışın yaygınlaştırıldığını savundu.
Bezos, bazı insanlara toplumsal ilişkilerin “ezenler ve ezilenler” çerçevesinde anlatıldığını belirterek, bu yaklaşımın başarıyı adeta bir kötülük gibi gösterdiğini söyledi.
“Başarı kötülük değildir. Küçük bir hamburgerci açarak da milyarder olabilirsiniz” diyen Bezos, büyük servetlerin yalnızca başlangıçta büyük sermayeye sahip olan kişiler tarafından oluşturulmadığını, küçük işletmelerin büyüyerek dev şirketlere dönüşebileceğini ifade etti.
Hamburgerciden milyar dolarlık şirkete
Bezos, girişimciliğin nasıl büyük servet yaratabileceğini anlatırken yaklaşık 10 çalışanla faaliyet gösteren küçük bir restoranı örnek verdi.
Müşterilerin sevdiği bir ürün sunan işletmenin ikinci ve üçüncü şubesini açabileceğini, zamanla yüzlerce hatta binlerce şubeye ulaşabileceğini belirten Bezos, bu büyümenin istihdamı ve şirketin değerini artırabileceğini söyledi.
CNBC’nin daha önce yayımladığı bir röportajda da benzer bir örnek veren Bezos, In-N-Out Burger ve Raising Cane’s gibi restoran zincirlerine işaret etti. Bezos’a göre bir işletmenin başarısı, milyonlarca insanın tercih ettiği bir ürün veya hizmet sunmasına dayanıyor.
Bezos, çok sayıda insanın gönüllü olarak tercih ettiği bir hizmetin ekonomik değer oluşturduğunu savunarak, bu yolla elde edilen büyük servetin kendiliğinden etik dışı sayılamayacağını ileri sürdü.
Gençlerin milyarder karşıtlığı artıyor
Bezos’un açıklamaları, ABD’de milyarderlerin serveti ve ekonomik eşitsizlik üzerine süren tartışmaların ortasında geldi.
Pew Research’ün 2025 tarihli araştırmasına göre, Amerikalıların yüzde 18’i aşırı zengin olmayı ahlaken yanlış buluyor. Bu görüşü paylaşanların oranı 18-29 yaş grubundaki yetişkinlerde yaklaşık yüzde 33’e çıkıyor.
Genç kuşakların servet birikimine yönelik eleştirilerinde konut fiyatları, yaşam maliyetleri ve ekonomik fırsatlara erişim öne çıkıyor. Bezos da bu sorunların görmezden gelinemeyeceğini kabul etti.
Gençlerin yüksek konut fiyatları nedeniyle işlerine yakın bölgelerde yaşayamadığını belirten Bezos, şirket yöneticilerinin sorunların temel nedenlerini araştırmak yerine yalnızca başkalarını suçlaması durumunda görevlerinde kalamayacaklarını söyledi.
Amazon, uzay şirketi Blue Origin ve yapay zekâ girişimi Prometheus’taki yönetim anlayışına atıfta bulunan Bezos, ekonomik sorunların çözümü için köklü adımlar atılması gerektiğini savundu.
“En düşük gelir grubunun vergisi sıfırlanmalı”
Bezos, gelir dağılımı ve yaşam maliyetleri tartışmasında vergi politikasına ilişkin önerisini de yineledi. ABD’de en az kazanan yüzde 50’lik kesimin toplam vergilerin yalnızca yüzde 3’ünü ödediğini söyleyen Bezos, bu grubun vergi yükünün sıfırlanması gerektiğini savundu.
Queens’te yılda 75 bin dolar kazanan ve ayda 1.000 dolardan fazla vergi ödeyen bir sağlık çalışanını örnek gösteren Bezos, düşük gelirli çalışanlardan daha fazla vergi alınmasını eleştirdi.
Ancak bu açıklama Bezos’un politika önerisini yansıtıyor; vergi yükünün nasıl hesaplandığı, hangi vergilerin kapsama alındığı ve önerinin kamu bütçesine etkisi ayrıca değerlendirilmesi gereken konular arasında bulunuyor.
Bezos, düşük gelirli kesimlerin üzerindeki baskının azaltılması gerektiğini savunurken, ekonomik fırsatların genişletilmesinin ve girişimciliğin desteklenmesinin önemine de dikkat çekti.
Servet tartışması sürüyor
Bezos’un açıklamaları, büyük şirketlerin ekonomik büyümeye ve istihdama katkısı ile servetin dağılımı arasındaki ilişkiye dair tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.
Bezos, başarılı şirketlerin tüketicilere değer sunduğunu, istihdam yarattığını ve ekonomiye yatırım yaptığını savunuyor. Milyarder servetlerine yönelik eleştirilerde ise çalışanların ücretleri, şirketlerin piyasa gücü, vergilendirme ve ekonomik fırsatlara erişimdeki eşitsizlikler öne çıkıyor.
Dolayısıyla tartışma yalnızca bir girişimin büyüyerek milyarderlik yaratıp yaratamayacağıyla sınırlı değil. Aynı zamanda ortaya çıkan ekonomik değerin kimler arasında ve hangi koşullarda paylaşıldığı sorusunu da içeriyor.