- Karadağ, AB üyelik müzakerelerinde sona yaklaşırken tüm fasılları 2026 sonuna kadar kapatmayı ve 2028’de Birliğe katılmayı hedefliyor.
- Euractiv, Hırvatistan’ın özellikle ulaştırma faslının kapatılmasına yönelik itirazlarını sürdürerek Karadağ’ın üyelik sürecini yavaşlatabileceğini öne sürdü.
- Zagreb yönetimi, 1990’lı yıllardaki savaşlardan kalan bazı ikili meselelerin çözülmesini isterken, Karadağ’daki bazı siyasi açıklamalara da tepki gösteriyor.
- Karadağ Avrupa İşleri Bakanı Maida Gorcevic, Hırvatistan’ın üyelik sürecini engelleyeceğine inanmadıklarını söyledi.
Karadağ, Batı Balkanlar'da Avrupa Birliği'ne katılım sürecinde en fazla ilerleme kaydeden ülke konumunda bulunuyor. AB ile müzakereleri 2012'de başlayan ülke, diğer adaylara kıyasla reform ve müzakere fasıllarının kapatılması konusunda önemli mesafe aldı. Temmuz 2026'daki katılım konferansında 18 fasıl geçici olarak kapatılmıştı.
Podgorica yönetimi, kalan fasılları da yıl sonuna kadar kapatarak üyelik anlaşmasının hazırlanmasını ve 2028'de AB'ye tam üye olmayı hedefliyor. Avrupa Komisyonu da Karadağ'ı genişleme sürecinin öncü ülkesi olarak değerlendiriyor.
Ancak üyelik sürecinin yalnızca teknik reformlarla ilerlemediği, üye ülkelerin siyasi onayının da belirleyici olduğu noktada Hırvatistan'la yaşanan anlaşmazlıklar önem kazanıyor.
Hırvatistan ulaştırma faslının kapanmasına karşı çıkıyor
Brüksel merkezli Euractiv'in haberine göre Hırvatistan, Karadağ'ın ulaştırma sektörünü kapsayan faslının kapatılmasına yönelik itirazlarını temmuz ayından bu yana sürdürüyor. Zagreb'in itirazlarının yalnızca teknik konularla sınırlı olmadığı ve iki ülke arasında 1990'lı yıllardaki savaş döneminden kalan bazı sorunların çözümünü de gündeme getirdiği belirtildi.
Bu durum, Karadağ'ın üyelik takvimini doğrudan etkileyebilecek siyasi bir baskı aracına dönüşebilir. Çünkü AB genişleme sürecinde fasılların kapatılması için üye ülkelerin uzlaşısı gerekiyor.
Dolayısıyla Karadağ'ın tüm teknik koşulları yerine getirmesi tek başına yeterli olmayabilir. Hırvatistan gibi bir üye ülkenin itirazını sürdürmesi, belirli başlıklarda siyasi mutabakat sağlanmasını zorlaştırabilir.
Zagreb'in Podgorica'ya yönelik eleştirileri artıyor
Hırvatistan ile Karadağ arasındaki gerilim yalnızca AB müzakereleriyle sınırlı değil.
Zagreb yönetimi, Karadağ Meclis Başkanı Andrija Mandic'in Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlularından biri olarak kabul edilen ve soykırım, insanlığa karşı suçlar ile savaş suçlarından hüküm giymiş eski Sırp general Ratko Mladic için başsağlığı mesajı yayımlamasına sert tepki gösterdi.
Hırvat Avrupa Parlamentosu üyesi Suncana Glavak da Brüksel'deki açıklamasında, Karadağ'ın AB üyeliğinin yalnızca müzakere fasıllarının teknik olarak kapatılmasından ibaret olmadığını söyledi.
Glavak, demokratik değerlere bağlılığın da üyelik sürecinin temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çekerek Zagreb'in siyasi kaygılarını açık biçimde ortaya koydu.
"Hırvatistan'dan engelleme beklemiyoruz"
Karadağ ise Hırvatistan'ın süreci bloke edeceği yönündeki iddiaları reddediyor.
Karadağ Avrupa İşleri Bakanı Maida Gorcevic, Euractiv'e yaptığı açıklamada Zagreb yönetiminden üyelik sürecini engelleyecek bir adım beklemediklerini belirtti. Gorcevic ayrıca Mandic'in Mladic'e yönelik mesajının Karadağ hükümetinin tutumunu kesinlikle yansıtmadığını vurguladı.
Podgorica yönetimi böylece bir yandan Hırvatistan'la ikili sorunların büyümesini engellemeye, diğer yandan da 2028 üyelik hedefini korumaya çalışıyor.
AB genişlemesinde ikili anlaşmazlıklar yeniden gündemde
Karadağ örneği, Batı Balkanlar'ın AB'ye entegrasyonunda ikili anlaşmazlıkların ne kadar belirleyici olabileceğini de gösteriyor.
AB üyelik sürecinde aday ülkelerin müktesebata uyum sağlaması, hukukun üstünlüğü ve demokratik kurumlarını güçlendirmesi gerekiyor. Bunun yanında üyelik müzakerelerinin son aşamasında mevcut üye ülkelerin siyasi onayı da gerekiyor.
Karadağ'ın önündeki temel hedef bu nedenle yalnızca kalan fasılları teknik olarak tamamlamak değil, tüm AB üyeleriyle siyasi mutabakatı korumak.
Temmuz 2026 itibarıyla 18 faslı geçici olarak kapatan Karadağ, hâlâ AB'ye katılım sürecinin en ileri noktasındaki aday ülke konumunda. Ancak Hırvatistan'la yaşanan gerilimin büyümesi halinde Podgorica'nın 2028 hedefi açısından yeni bir siyasi engel ortaya çıkabilir.
Şimdilik Zagreb'in Karadağ'ın üyeliğini tamamen bloke edeceği kesinleşmiş değil. Ancak ulaştırma faslı üzerindeki itirazlar ve iki ülke arasındaki tarihsel meselelerin yeniden gündeme gelmesi, Karadağ'ın AB yolculuğunda siyasi pazarlıkların önümüzdeki dönemde daha önemli hale gelebileceğine işaret ediyor.