Yozgat'ın termal turizm merkezi konumundaki Sarıkaya ilçesi, yalnızca ilçe merkezindeki ünlü ‘Basilica Therma’ (Kral Kızı) Roma Hamamı ile değil, çevre köylerindeki saklı kalmış tarihi mirasıyla da dikkat çekiyor. Kargalık köyü mevkiinde bulunan ve kesme taş mimarisiyle öne çıkan antik havuz kalıntısı, arkeoloji ve tarih meraklılarının ilgisini çekiyor.
Kargalık köyündeki tarihi yapı, Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'daki yerleşim ve mühendislik izlerini barındırıyor. Doğal taş blokların işlenmesiyle inşa edilen havuz haznesi ve çevresindeki mimari parçalar, dönemin taş işçiliğini gözler önüne seriyor. İlçe merkezindeki büyük Roma Hamamı kompleksiyle olan coğrafi ve tarihi bağı, bölgenin antik çağda önemli bir konaklama ve şifa merkezi olabileceğine işaret ediyor.
Köyün sakinlerinden İsmail Turhan "Köyümüzü çok seviyoruz. Bu havuzun olduğunu dedelerim çok söylerdi. Olanları anlatırlardı. Derecesi ne kadar doğru onu bilemiyoruz. Bu sene çok kar ve yağmur yağdı bu su geldi. Eskiler suyun ileride aradan geldiğini söylüyordu. Nasıl geliyor, nasıl olduğunu bilmiyoruz. Bu havuzun zemininde yuvarlak ve kare bir yer var. Oradan su geliyor. Eskiler bu suyu tarla ve bahçe sularken kullanıyordu. Havuzda yontma taşlar ve merdiven var. 7 tane basamak var. Burada su boşa akmasın diye köylüler tarlasına götürüyordu. Buranın etrafında da havuz olduğunu söylüyorlar. Biz Çerkesiz Kafkasya’dan gelmeden önce buralar ormanlıktı. Atalarımız kendilerine yol açtılar. Öyle bir yaşam sürdürdüler" diyerek köyün genel durumundan ve havuzdan söz etti.
Cihan Akbaş ise "Havuz tarihi bir havuz. Yontma taşlardan yapılmış. Kimler tarafından ne zaman yapılmış bilmiyoruz. Yaklaşık 20 senedir burası kurumuştu. Bu sene su tekrar geldi. Şimdi su git gide çekiliyor. Buradan çekme borularla araziye su çekilirmiş. Bizim bildiğimiz dönemlerde vatandaş eşerek kanal yaparak bu suyu araziye götürdüğünü biliyoruz. Büyüklerimiz burada buna benzer 3 havuzun daha olduğunu, selden dolayı kapandığını bunu sonradan köylülerin kendi çabasıyla açtığını duyuyoruz" dedi.
Açık havada zamana direnen bu antik kalıntı, Yozgat'ın kültür turizmi potansiyelini artıracak gizli hazinelerden biri olarak değerlendiriliyor.