- Kazakistan’da iki meclisli parlamento yapısı sona erdirilecek
- Yeni tek meclisli parlamentonun adı “Kurultay” olacak
- Milletvekilleri nispi seçim sistemiyle belirlenecek, baraj yüzde 5 olacak
- Yeni sistem için Anayasa Komisyonu kurulacak, referandum planlanıyor
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kızılorda kentinde düzenlenen Ulusal Kurultay’ın 5. Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, ülkede tek meclisli parlamenter sisteme geçileceğini duyurdu. Tokayev, halkın bu değişikliği desteklediğini belirterek, yeni parlamentonun “Kurultay” adını taşıyacağını açıkladı.
Tokayev, Kurultay kelimesinin Kazak halkı için tarihsel ve siyasal bir anlam taşıdığını vurgulayarak, bu ismin devletin önemli sembollerinden biri olarak korunması gerektiğini söyledi.
Mecliste 145 sandalye olacak
Yeni parlamentonun hem etkili hem de profesyonel bir yapıya sahip olmasını hedeflediklerini ifade eden Tokayev, uluslararası örneklerin incelendiğini ve bu kapsamda milletvekili sayısının 145 olarak belirlendiğini açıkladı.
Tokayev, Meclis Başkanının üç yardımcısı olabileceğini, mecliste kurulacak komite sayısının ise sekizi geçmeyeceğini kaydetti. Yeni parlamentoda Cumhurbaşkanına ait herhangi bir kota bulunmayacağını da özellikle vurguladı.
Üst düzey atamalarda meclis onayı şartı
Yeni sistemle birlikte Anayasa Mahkemesi, Sayıştay ve Merkezi Seçim Komisyonu başkan ve üyelerinin atanma usulünde de değişikliğe gidilecek. Tokayev, daha önce Meclis, Senato ve Cumhurbaşkanının ortak kararıyla yapılan bu atamaların, bundan sonra yalnızca meclisin onayıyla gerçekleştirileceğini açıkladı.
Bu adımın, parlamentonun denetim ve temsil gücünü artırmayı amaçladığı ifade edildi.
Nispi seçim sistemi ve yüzde 5 barajı
Tokayev, Kurultay üyelerinin oransal yani nispi seçim sistemiyle belirleneceğini söyledi. Bu sistemin siyasi partilerin rolünü güçlendireceğini belirten Tokayev, partilerin toplum karşısındaki sorumluluğunun artacağını dile getirdi.
Siyasi partilerin parlamentoya girebilmesi için yüzde 5 seçim barajını aşmaları gerekecek.
Yeni anayasa ve referandum süreci başlıyor
Tek meclisli sisteme geçişin yeni bir Anayasa hazırlanmasını gerektirdiğini belirten Tokayev, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı bünyesinde bir Anayasa Komisyonu kurulması için yarın özel bir kararname imzalayacağını duyurdu.
Komisyonun çalışmalarını tamamlamasının ardından referandum tarihinin belirleneceği ifade edildi.