- Kosova Meclisi, 6 Ekim’de yapılan oylamada Justina Shiroka Pula’yı cumhurbaşkanı seçti. Pula 120 sandalyeli Mecliste 81 oy aldı; rakibi Eliza Hoxha ise 1 oyda kaldı.
- Cumhurbaşkanı seçimi, anayasal sürenin dolmasına saatler kala gerçekleştirildi. Oylama yapılmasaydı Meclisin feshedilmesi ve ülkenin yeniden erken seçime gitmesi gündeme gelecekti.
- Başbakan Albin Kurti’nin Vetëvendosje hareketi ile muhalefetteki Kosova Demokratik Partisi (PDK) arasında son dakikada uzlaşma sağlandı.
- Ekonomist ve üniversite profesörü olan Pula, 2008-2011 yıllarında Enerji ve Madencilik Bakanlığı, 2011-2014 yıllarında ise milletvekilliği yaptı. Aralık 2025’te Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi Başkanlığına seçilmişti.
Kosova Meclisi, ülkenin yeni cumhurbaşkanını belirlemek üzere 6 Ekim’de olağanüstü toplandı.
Oylamada Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi (ASHAK) Başkanı Justina Shiroka Pula ile muhalefetteki PDK milletvekili Eliza Hoxha yarıştı. 120 sandalyeli Mecliste Pula 81 oy alırken Hoxha 1 oyda kaldı, 2 oy geçersiz sayıldı.
Pula, oylamanın ardından anayasal yemini ederek görevine başladı.
Yeni Cumhurbaşkanı yaptığı konuşmada görevinin yalnızca kendisine ait olmadığını belirterek, “Bu görev vatandaşlarımıza, kurumlarımıza ve birçok neslin uğruna fedakarlık yaptığı devlete aittir” dedi. Pula ayrıca tüm Kosova vatandaşlarının cumhurbaşkanı olacağını söyledi.
Erken seçim ihtimali son anda önlendi
Cumhurbaşkanlığı seçimi, Kosova’da aylardır devam eden siyasi belirsizliğin kritik aşamasında gerçekleşti.
Kosova Anayasa Mahkemesi, yeni cumhurbaşkanının seçilmesi için tanınan anayasal 60 günlük sürenin 6 Ekim’de sona ereceğine ve bu tarihe kadar seçim yapılmaması halinde Meclisin feshedilmesi sürecinin başlayacağına karar vermişti.
Parlamentonun cumhurbaşkanını belirleyememesi durumunda yeni bir erken seçim sürecinin başlaması bekleniyordu. Pula’nın seçilmesiyle bu senaryo şimdilik önlendi. Reuters, seçimin anayasal sürenin dolmasından hemen önce gerçekleştirilmesinin ülkedeki siyasi krizi geçici olarak yatıştırdığını bildirdi.
Kurti ve PDK arasında son dakika uzlaşması
Pula’nın seçilmesini mümkün kılan süreç, Başbakan Albin Kurti’nin liderliğindeki Vetëvendosje ile PDK arasındaki görüşmeler sonucunda şekillendi.
Kurti gün içinde farklı cumhurbaşkanı adayları önermiş ancak muhalefet partileri bu isimleri kabul etmemişti. Akşam saatlerinde ise Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi Başkanı Justina Shiroka Pula’nın adaylığı gündeme geldi.
PDK lideri Bedri Hamza, Pula’nın adaylığını kabul etti. Ancak parti, cumhurbaşkanı seçimine destek vermeden önce Lahey merkezli Kosova Özel Uzmanlık Mahkemesi’nin yetkilerini düzenleyen yasada değişiklik yapılmasını talep etti.
Meclis, cumhurbaşkanlığı oylamasından önce söz konusu yasa değişikliğini 88 oyla kabul etti. Ardından cumhurbaşkanı seçimine geçildi.
Lahey’deki savaş suçları mahkemesi tartışması
Cumhurbaşkanlığı seçimiyle bağlantılı yasa değişikliği, Kosova’daki siyasi tartışmanın önemli başlıklarından biri oldu.
Kosova Özel Uzmanlık Mahkemesi, 1998-1999 Kosova Savaşı sırasında ve sonrasında işlendiği iddia edilen suçlarla ilgili davalara bakıyor. Mahkemenin merkezi Lahey’de bulunuyor.
Mecliste kabul edilen değişiklikler mahkemenin yetki alanını daraltırken, bazı davaların Kosova’daki yargı makamlarına devredilmesini, bazı cezaların 15 yılla sınırlandırılmasını ve belirli hükümlerin Kosova’da infaz edilmesini öngörüyor.
Bu düzenleme, PDK’nin Pula’nın seçilmesine destek vermesinin ön koşulu olarak öne çıktı.
Justina Shiroka Pula kimdir?
73 yaşındaki Justina Shiroka Pula, ekonomi alanında akademik kariyere sahip bir isim.
Priştine Üniversitesi’nde eğitim alan Pula, Zagreb’de lisansüstü eğitim gördü. Üniversitede profesörlük yapan Pula, aynı zamanda Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi üyesi ve 2025'ten bu yana akademinin başkanıydı.
Pula daha önce Kosova siyasetinde de görev aldı. 2008-2011 yılları arasında Enerji ve Madencilik Bakanı olarak görev yapan Pula, 2011-2014 döneminde PDK milletvekili olarak Mecliste bulundu.
Pula: “Kosova ilerlemeli”
Yemin töreninin ardından konuşan Pula, yeni dönemde birlik, adalet, kalkınma ve kurumların güçlendirilmesine odaklanacağını söyledi.
Pula, Kosova’nın demokratik bir devlet olarak ilerlemesi gerektiğini belirterek ülkenin “açık bir Avrupa-Atlantik yönelimine” sahip olması ve müttefiklerle güçlü ilişkiler kurması gerektiğini ifade etti.
Yeni cumhurbaşkanı ayrıca Anayasa’yı, ülkenin çıkarlarını ve vatandaşların onurunu koruyacağını söyledi.
Pula’nın seçilmesiyle Kosova, aylar süren cumhurbaşkanlığı krizinin ardından devlet başkanını belirlemiş oldu. Süreç aynı zamanda yeni bir erken seçim ihtimalini de şimdilik ortadan kaldırdı.