- Bilim insanları, kuş gribi salgınının en az 40 kuş türünü tehdit ettiğini ve bazı türlerde yok olma riskini artırabileceğini belirtti.
- Güney Georgia Adası'nda 53 binden fazla dişi deniz fili hayatını kaybederken, türün koruma statüsü daha yüksek risk kategorisine alındı.
- Büyük skua, kuzey sümsük kuşu, Peru pelikanı ve Humboldt pengueni, salgının etkileri nedeniyle yeniden değerlendirmeye alındı.
Kuş gribi salgınının yaban hayatı üzerindeki etkileri giderek ağırlaşıyor. Bilim insanları, en az 40 kuş türünün virüs nedeniyle tehdit altında olduğunu belirtiyor. Bazı hayvan topluluklarında yaşanan büyük kayıplar, salgının türlerin geleceği üzerindeki etkilerine ilişkin endişeleri artırıyor.
Güney Georgia Adası'nda 53 binden fazla dişi deniz fili öldü
Salgının en ağır sonuçlarından biri Güney Georgia Adası'ndaki güney deniz fillerinde görüldü. 2025 yılına kadar 53 binden fazla dişi deniz fili kuş gribi nedeniyle hayatını kaybetti. Dünya genelindeki üreme popülasyonunun yarısından fazlasına ev sahipliği yapan adadaki kayıplar, türün geleceği açısından önem taşıyor. Bazı Güney Atlantik kolonilerinde yeni doğan yavruların yüzde 90'ından fazlası, yetişkin dişilerin ise yaklaşık yarısı öldü.
Güney deniz filinin yok olma riski kategorisi yükseltildi
Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), salgının yol açtığı kayıpların ardından güney deniz filinin koruma statüsünü değiştirdi. Tür, "en az endişe verici" kategorisinden "hassas" kategorisine alındı. Bu karar, bir türün H5N1 virüsü nedeniyle ilk kez doğrudan daha yüksek bir yok olma riski kategorisine geçirilmesi olarak kayıtlara geçti.
Dört kuş türü yeniden incelemeye alındı
BirdLife International, kuş gribinin popülasyonlar üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla dört türü yeniden incelemeye aldı.
Bu türler şöyle:
- Büyük skua
- Kuzey sümsük kuşu
- Peru pelikanı
- Humboldt pengueni
İskoçya'da büyük skua sayısı yüzde 76 azaldı
Dünyadaki büyük skua popülasyonunun yarısından fazlası İskoçya'da bulunuyor. Ülkede izlenen kolonilerdeki kuş sayısı, 2021-2023 döneminde yüzde 76 azaldı. Kuzey sümsük kuşlarının bazı üreme kolonilerinde de önemli düşüşler kaydedildi. İskoçya'daki Bass Rock kolonisinde 2021-2024 yılları arasında yüzde 43, Galler'deki Grassholm Adası'nda ise 2015-2024 döneminde yüzde 47 azalma görüldü.
Şili'de yaklaşık 3 bin ölü penguen bulundu
Kuş gribinin etkileri Güney Amerika'daki kuş popülasyonlarında da görüldü. Şili kıyılarında 2023 yılında yaklaşık 3 bin ölü Humboldt pengueni bulunması, bilim insanlarının endişelerini artırdı. Humboldt pengueni, salgının etkileri nedeniyle yeniden değerlendirmeye alınan dört tür arasında bulunuyor.
Her toplu ölüm bir türün yok olacağı anlamına gelmiyor
Bilim insanları, toplu hayvan ölümlerinin tek başına bir türün yok olacağını göstermediğini vurguluyor. Popülasyonlardaki değişimin doğru değerlendirilebilmesi için salgından önceki hayvan sayılarının da bilinmesi gerekiyor. Kuş gribinin yanı sıra iklim değişikliği, balıkçılık faaliyetleri ve yaşam alanlarının kaybı da türlerin geleceğini tehdit ediyor.
Küçük adalarda yaşayan türler daha büyük risk altında
Uzmanlara göre, sayıları önceden azalmış ve küçük adalarda yaşayan türler salgın karşısında daha savunmasız durumda. Bu popülasyonlarda az sayıda hayvanın ölmesi bile yok olma sürecini hızlandırabiliyor. Bilim insanları, Avustralya'daki hassas türleri de yakından izliyor. Ülkede yalnızca belirli bölgelerde yaşayan ve nesli kritik tehlike altında bulunan bazı kuş türlerinin kuş gribinden etkilenmesinden endişe ediliyor.