- Malavililer, ekonomik kriz, yüksek enflasyon, kıtlıklar ve uluslararası yardımların kesildiği bir dönemin ardından Mutharika’yı yeniden iktidara taşıdı.
- Seçime katılım yüksek oldu: 11 milyon kayıtlı seçmenin üçte ikisi oy kullandı; katılım oranı yüzde 76 olarak açıklandı.
- Bu sonuç, ülkede üst üste üçüncü kez iktidarın el değiştirmesi anlamına geliyor.
- Analistler, derin ekonomik sorunlar nedeniyle Mutharika’nın da zorlu bir görevle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
Malavi Seçim Komisyonu, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Peter Mutharika’nın yüzde 56,8 oyla açık ara birinci olduğunu duyurdu. Mutharika’nın rakibi, görevdeki Cumhurbaşkanı Lazarus Chakwera yüzde 33’te kaldı ve seçim sonuçlarını kabul ederek Mutharika’yı arayıp tebrik etti.
Ekonomik krizin gölgesinde seçim
Seçim, uzun süredir devam eden ekonomik kriz ortamında yapıldı. Son üç yılda enflasyon yüzde 20’nin üzerinde seyretti, ülke ekonomisi nüfus artışının gerisinde kaldı.
Döviz sıkıntısı nedeniyle yakıt, gübre ve ilaç sıkıntısı yaşandı. Ayrıca ülke, 2023’te binin üzerinde kişinin hayatını kaybettiği Freddy Kasırgası ve ardından gelen kuraklık gibi iklim felaketleriyle sarsıldı.
Yardımların kesilmesi
Dünya Bankası verilerine göre 2024’te kişi başına yıllık gelir sadece 508 dolar oldu. Nisan ayında açıklanan bir araştırma, ABD yardımının bu yıl yüzde 59 azalacağını, bunun da ülkenin GSYH’sinden yüzde 1 götüreceğini ortaya koydu.
Malavi’nin başlıca ihracat kalemi tütün olsa da, yıllardır ithalat ihracattan fazla. Uzmanlara göre sabit döviz kuru politikası ve IMF programından çekilme krizi daha da ağırlaştırdı.
Politik analiz
Uzmanlar, Mutharika’nın elde ettiği zaferin Chakwera yönetimindeki başarısızlıkların sonucu olduğunu ancak yeni başkanın da ekonomik sorunları çözmekte zorlanacağını vurguluyor.
Blantyre Uluslararası Üniversitesi’nden Victor Chipofya, “Chakwera o kadar kötü yönetim sergiledi ki, Mutharika’nın bu kadar güçlü dönüşü sürpriz değil” dedi. Malawi Üniversitesi’nden Boniface Dulani ise, “Bu aslında kaybedilmesi gereken bir seçimdi; çünkü ekonomiyi toparlamak neredeyse imkânsız” yorumunu yaptı.