- Maltepe’deki bina çökmesinin ardından İstanbul’da vatandaşlar oturdukları yapıların risk durumunu araştırmaya başladı ve e-Devlet’te yoğunluk oluştu.
- Ev sahipleri, e-Devlet üzerinden tapu kayıtlarında “riskli yapı” şerhi bulunup bulunmadığını kontrol edebilirken, şerh olmaması binanın sağlam olduğu anlamına gelmiyor.
- Binanın dayanıklılığından şüphe duyanlar ise yetkili kurumlara başvurarak karot testi ve risk tespiti yaptırabiliyor.
Maltepe'de Cevizli Mahallesi Doğu Sokağı'ndaki 7 katlı binanın ilk üç katı, henüz belirlenemeyen nedenle çöktü. Arama çalışmaları devam ederken iki kişinin cansız bedenine ulaşıldı.
Çökmenin ardından İstanbul'daki binalarda dayanıksız kolonlar ve yaşlı binalar yeniden gündem oldu. Megakentte kendiliğinden yıkılması beklenen bin 238 bina olduğu yetkililer tarafından açıklanırken bu binalardaki tehlike ise her geçen gün artıyor.
Çökmenin ardından vatandaşlar kendilerine “Evim şiddetli bir depremde yıkılır mı?”, “Binam sağlam mı?”, “Evim güvenli mi?” sorularını sorup oturdukları binaların dayanıklı olup olmadığını araştırmaya başladı.
e-Devlet'ten binaların risk taşıyıp taşımadığı ise sorgulanabiliyor. Binlerce kişi sorgulama yapmak isterken e-Devlet uygulamasında yoğunluk oluştu. Ev sahibi olan vatandaşlar, uygulama üzerinden oturdukları binanın riskli olup olmadığını rahatlıkla kontrol edebilir.
e-Devlet üzerinden T.C. kimlik numaralarıyla giriş yapan kullanıcılar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetinin altında "Tapu Bilgileri Sorgulama" başlığında taşınmazlarına ait herhangi bir şerh olup olmadığı kontrol edebilir.
Binada daha önce inceleme yapılmışsa ve risk çıktıysa kayıtlara "riskli yapı" olarak işlenir. Tapuda herhangi bir şerh yoksa bu binanın sağlam olduğu anlamına da gelmez. Binadan daha önce herhangi bir karot alınmadığını ve yetkililer tarafından alındıysa bile işleme konmadığına da işaret edebilir.
Ancak, bu işlemi sadece ev sahipleri yapabilir. Kiracıların ise evi tutmadan önce ya da oturdukları sırada ev sahibinden bu belgeyi istemesi gerekmektedir.
Maliyeti kat malikleri ödüyor
Binasının riskli olduğunu düşünen veya depreme karşı dayanıklı olup olmadığını öğrenmek isteyen vatandaşlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen kurum ve kuruluşlara başvurarak karot testi yaptırabiliyor.
Bakanlığın internet sitesinde, risk tespit raporu için başvurulabilecek belediyeler, meslek odaları, kamu kurumları, üniversiteler ile özel kuruluşlar ve firmalar yer alıyor.
Özellikle belediyeler tarafından ve sadece betondan numune alınarak yapılan tarama işlemi sonrası risk tespit raporu kısa sürede çıkabiliyor. Ancak binanın farklı yerlerinden karotların alındığı, farklı işlemlerin yapıldığı ve numunelerin laboratuvarlarda incelendiği ayrıntılı tarama için daha uzun vakte ihtiyaç duyuluyor.
Binadan karot almak zarar oluştur mu?
Riskli yapı tespitlerinin maliyetini kat malikleri öderken, söz konusu testi yaptırmak için bina sakinlerinden bir kişinin başvurması yeterli oluyor. Karot raporu olarak da bilinen bina dayanıklılık testi sonrası binaların depreme karşı riskli olup olmadığı ortaya çıkıyor.
Yetkililer, vatandaşın oturduğu konutla ilgili tereddüdü bulunması halinde ilk iş olarak belediyeye giderek binanın mevcut projesinin alınması gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar, alınan karotların binaya zarar verdiği iddialarını yalanlarken karot sonrası yüksek mukavemetli harçlarla dolgularının yapıldığını dile getirdi.