- Mary Peltola, Alaska'daki Senato yarışında Cumhuriyetçi Dan Sullivan'ı yenerek eyalette yaklaşık 20 yıl sonra Senato'ya seçilen ilk Demokrat oldu.
- Demokratlar, ara seçimlerde kazandıkları dokuzuncu sandalye ile Senato'daki sayısını 56'ya çıkardı. Cumhuriyetçiler 44 sandalyede kaldı.
- Alaska yerlisi Yup'ik kökenli Peltola, ABD Senatosu'na seçilen ilk Alaska yerlisi oldu.
- Seçim, Cumhuriyetçi aday Dan Sullivan ile aynı adı taşıyan bağımsız adayın yarışa katılması ve bu adayın seçmenleri yanıltmak amacıyla desteklendiği iddiaları nedeniyle soruşturmalara konu oldu.
ABD'de 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerin ardından sonuçları en geç açıklanan eyaletlerden Alaska'da Demokrat Mary Peltola, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan'ı mağlup etti.
Associated Press'in seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmesine göre Peltola, oyların yüzde 50,1'ini alarak seçimi kazandı. Alaska'nın geniş coğrafyası ve yerleşim yerleri arasındaki mesafeler nedeniyle oyların sayımı yaklaşık iki hafta sürdü.
Peltola'nın zaferiyle Demokratlar, ara seçimlerde Cumhuriyetçilerden kazandıkları dokuzuncu Senato sandalyesini elde etti. Böylece partinin Senato'daki sandalye sayısı 56'ya yükselirken Cumhuriyetçiler 44 sandalyede kaldı.
Demokratlar 2009'dan bu yana en yüksek sandalye sayısına ulaştı
Alaska'daki sonucun kesinleşmesiyle Demokratlar, 2009'dan bu yana Senato'daki en yüksek sandalye sayısına ulaştı. Partinin Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu elde etmesiyle Başkan Donald Trump, görev süresinin kalan iki yılında Kongre'nin her iki kanadında Demokratların kontrolüyle karşı karşıya kalacak.
Demokratların 56 sandalyeye ulaşması, Senato'daki yasama süreçlerinde önemli bir avantaj sağlasa da birçok düzenlemenin oylamaya sunulabilmesi için gereken 60 oy eşiği nedeniyle Cumhuriyetçilerin desteğine ihtiyaç duyulabilecek.
Senato'ya seçilen ilk Alaska yerlisi oldu
Eski Temsilciler Meclisi üyesi olan 53 yaşındaki Mary Peltola, Alaska tarihinde Senato'ya seçilen ilk yerli siyasetçi oldu. Aynı zamanda eyalette yaklaşık 20 yıl sonra Senato'ya seçilen ilk Demokrat olarak kayıtlara geçti.
2022'de Alaska'nın tek Temsilciler Meclisi sandalyesini kazanarak Kongre'ye giren ilk Alaska yerlisi olan Peltola, 2024 seçimlerinde koltuğunu Cumhuriyetçi Nick Begich'e kaptırmıştı.
Peltola, kampanyasını yaşam maliyetlerinin düşürülmesi, sağlık harcamaları ve Alaska'nın ekonomik çıkarlarının korunması üzerine kurdu. Özellikle eyaletin kırsal bölgelerinde yükselen gıda, yakıt ve ısınma maliyetlerine dikkat çekti.
Seçim zaferinin ardından yaptığı açıklamada Peltola, şirketlerin açgözlülüğüne karşı mücadele etme, yaşam maliyetlerini düşürme ve Alaska'yı öncelik haline getirme sözü verdi. Washington'da eyaletin çıkarlarını bağımsız biçimde savunacağını belirtti.
Aynı isimli aday tartışması seçim sürecine damga vurdu
Alaska'daki seçim yarışı, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan ile benzer isim taşıyan bağımsız aday Daniel J. Sullivan'ın yarışa katılması nedeniyle tartışmalı hale geldi.
Demokratların, görevdeki senatörle aynı soyadı ve benzer ismi taşıyan Daniel J. Sullivan'ı aday olmaya teşvik ettiği öne sürüldü. Cumhuriyetçiler, bu girişimin seçmenlerin iki adayı karıştırmasına ve Dan Sullivan'ın oy kaybetmesine yol açmayı amaçladığını savundu.
Peltola'nın kampanyası ise söz konusu girişimle bağlantısı olduğu iddialarını reddetti. ABD Adalet Bakanlığı ve Alaska Valisi Mike Dunleavy konuyla ilgili soruşturma başlattı.
Trump yönetiminin, Cumhuriyetçi senatörün seçimi kaybetmesi halinde sonuçların onaylanmasını engellemek amacıyla açtığı dava da federal mahkeme tarafından reddedildi.
Alaska'da uygulanan tercih sıralamalı seçim sistemi kapsamında seçmenler adayları tercih sırasına göre sıralayabiliyor. İlk sıradaki adayların gerekli oy oranına ulaşamaması halinde elenen adayların oyları, seçmenlerin sonraki tercihlerine aktarılıyor.
Ancak Peltola'nın ilk tercihlerde yüzde 50,1'e ulaşması nedeniyle ek sayım turuna gerek kalmadı. BBC Verify'ın analizine göre, bağımsız aday Daniel J. Sullivan'a verilen oyların tamamı Cumhuriyetçi senatöre aktarılsaydı bile Peltola'nın seçimi kazanması bekleniyordu.
Cumhuriyetçiler için Alaska'da sandalye kaybı
Alaska, seçim öncesinde Senato'nun kontrolünü belirleyebilecek kritik eyaletlerden biri olarak görülüyordu. Ancak Peltola'nın zaferi kesinleştiğinde Demokratlar Senato çoğunluğunu elde etmek için gereken sandalye sayısına zaten ulaşmıştı.
Cumhuriyetçi Dan Sullivan kampanyasında Alaska'ya sağladığı enerji ve savunma yatırımlarını öne çıkarırken Peltola, eyalet halkının ekonomik sorunlarına ve Washington'daki siyasi temsilin yetersizliğine odaklandı.