- Mısır, Etiyopya'nın Nil üzerinde yeni barajlar kurma planına sert tepki gösterdi.
- Kahire, Nil'in tek bir ülkenin mülkiyetinde olmadığını ve tek taraflı kontrolün uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu.
- Etiyopya'nın toplam 140 milyar metreküp kapasiteli 3 yeni baraj planladığı bildirildi.
- Hedasi Barajı nedeniyle Mısır, Sudan ve Etiyopya arasındaki Nil anlaşmazlığı yeni baraj planlarıyla yeniden gündeme geldi.
Mısır resmi haber ajansı MENA’nın haberine göre, Mısırlı bir yetkili, Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Hebtamu Etafa’nın 15 Ağustos’ta yaptığı açıklamalara tepki gösterdi.
Yetkili, Etiyopya’nın Nil Nehri’ni kontrol altına alma yönündeki yaklaşımının, ortak bir uluslararası su kaynağını tek bir ülkenin iradesine tabi kılma girişimi olduğunu belirterek, bunun uluslararası hukuk tarafından kabul edilmediğini söyledi.
Açıklamada, “Nil Nehri belirli bir ülkenin mülkiyetinde değildir” denilerek, nehir üzerinde tek taraflı kontrol veya egemenlik kurulmasının ortak uluslararası nehirleri düzenleyen kurallara aykırı olduğu vurgulandı.
Etiyopya’nın yeni baraj planı
Etiyopya medyasında temmuz ayında yayımlanan haberlerde, Addis Ababa yönetiminin Nil Nehri üzerinde toplam 140 milyar metreküp su kapasitesine sahip 3 yeni baraj inşa etmeyi planladığı öne sürülmüştü.
Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Hebtamu Etafa da 15 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, ülkesinin Nil suları üzerinde yeni barajlar kuracağını ve bunun sonucunda nehir sularının aşağı havzadaki ülkelere ulaşımının Etiyopya'nın kontrolünde olacağını ifade etmişti.
Mısır ise bu yaklaşımın “meşru kalkınma” hedefinden ziyade ortak su kaynağının tekelleştirilmesi anlamına geldiğini savundu.
Hedasi Barajı anlaşmazlığı sürüyor
Mısır, Sudan ve Etiyopya arasındaki Nil anlaşmazlığının merkezinde, Mavi Nil üzerinde inşa edilen Etiyopya Rönesans Barajı (Hedasi) bulunuyor.
Etiyopya, Nil sularının yaklaşık yüzde 80'inin ülkesinde doğmasına rağmen bu kaynağın yalnızca yaklaşık yüzde 3'ünden yararlanabildiğini belirterek, enerji açığını kapatmak ve elektrik ihraç etmek amacıyla barajı inşa etmeye başladı.
Addis Ababa, Mısır ve Sudan'la nihai bir anlaşmaya varılmadan barajın dolumunda ısrar ederken, Kahire ve Hartum, Nil'in yıllık su paylaşımını ve aşağı havza ülkelerinin çıkarlarını güvence altına alan bağlayıcı bir anlaşma yapılmasını talep ediyor.
Barajın ilk dolumu Temmuz 2020'de gerçekleştirildi, elektrik üretimine ise 20 Şubat 2022'de başlandı.
Mısır: Gerekli tüm araçlara sahibiz
Kahire, daha önce Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne gönderdiği mektuplarda Nil üzerindeki haklarını korumak için uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli tüm tedbirleri alma hakkını saklı tuttuğunu bildirmişti.
Mısırlı yetkili, ülkesinin herhangi bir tarafın Nil Nehri'nin akışını kontrol etmesini kabul etmeyeceğini ve böyle bir durumun emrivakiye dönüştürülmesine izin vermeyeceğini söyledi.