NATO liderleri zirvesinin tamamlanması ile alınan yeni kararlar ve açıklamalar araştırılmaya devam ediyor. Zirvenin en dikkat çeken kararlarından biri de yeni bir uluslararası finans kuruluşunun kurulacak olması oldu.
Kanada, Türkiye, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna'nın olduğu 9 ülke 'Savunma, Güvenlik ve Direnç Bankası' (DSRB) kurulması konusunda niyet beyanında bulundu.
Yeni kuruluşun temel amacı, hükümetlerin artan savunma harcamalarının silah üretimi, savunma sanayii yatırımları ve kritik güvenlik altyapılarına daha hızlı aktarılmasını sağlamak.
Girişim, Soğuk Savaş sonrasında Doğu Avrupa'nın yeniden yapılanmasına katkı sağlayan uluslararası kalkınma bankalarının finansman modelinin savunma sektörüne uyarlanmış bir versiyonu olarak değerlendiriliyor.
Yüzde 5’in üzerine çıkarmak hedefleri
DSRB'nin kurulmasına yönelik çalışmalar, NATO üyelerinin geçen yıl savunma ve güvenlik harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'ine çıkarma hedefini benimsemesinin ardından hız kazandı.
2027’de faaliyete geçirilmesi bekleniyor
Banka, savunma projeleri için 100 milyar sterline (134 milyar dolar) kadar ucuz finansman sağlamayı hedefliyor. Merkezinin Kanada'da olması beklenen bankanın 2027'de faaliyete geçirilmesi planlanıyor.
Bankanın hedefi ne?
Banka, müttefik ülkelerin hükümetlerine erişilebilir krediler gibi finansal destek sağlayarak savunma ve güvenlikle ilgili yatırımları finanse etmek için yardımcı olmayı hedefliyor.
Uzun vadeli, düşük maliyetli finansmanla hükümetlerin savunma harcamaları nedeniyle bütçelerinde mali baskı yaşamadan projelere sermaye sağlamasının yolunu açacak.
Garantör olacak
Savunma ve güvenlik firmalarının ticari bankalardaki işlemleri için garantör olacak. Özel bankaları savunma şirketlerine daha kolay yatırım yapmaya teşvik etmeye çalışacak.
Uzmanlar, NATO ülkelerinin yaklaşık yüzde 70'inin, Almanya gibi AAA puanlı ülkelerden daha yüksek borçlanma maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Kendi AAA notu ile donatılmış DSR Bank'ın, düşük maliyetli sermayenin kilidini açmak için müttefik kredi gücünü bir araya getireceğini söylüyor.
İlk olarak 2025’te önerilmişti
DSR Bank ilk olarak 2025 yılında, DSRB Kalkınma Grubu'nun CEO'su Rob Murray tarafından önerildi. Landesbank Baden-Württemberg, JPMorgan Chase, ING Group, Commerzbank ve Deutsche Bank dahil olmak üzere birçok finans kurumu bunu destekledi.
Kanada, bankanın oluşturulması için destek verdi. Nisan 2026'da Kanada'nın Montréal kentindeki müzakerelerin ardından DSRB'nin çerçevesi oluşturuldu.
Kanada Başbakanı Carney açıklamıştı!
NATO Zirvesi'nde açıklama yapan Kanada Başbakanı Mark Carney, 2027’de hayata geçirilmesi planlanan banka ile ilgili şu sözleri sarf etti:
Biz, Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna liderleri olarak, bugün Ankara'daki NATO Zirvesi'nde bir araya gelerek Savunma, Güvenlik ve Direnç Bankası'nı (Banka) kurma niyetimizi açıklıyoruz.
Müttefikler savunma sektörüne yatırımlarını artırırken, endüstri kapasitelerini genişletirken ve kritik ekipmanların üretimini hızlandırırken, savunma, güvenlik ve dayanıklılık önceliklerimizi gerçekleştirmek için büyük ölçekli kamu ve özel sermayeyi harekete geçirme ihtiyacının farkındayız.
Bankayı kurmak için birlikte çalışma konusundaki ortak kararlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Montreal'de anlaşma maddelerinin başarılı bir şekilde müzakere edilmesi, birlikte ilerlememiz için gerekli adımı atmış olmamızı sağlamıştır.
Sağlam bir kredi tabanı üzerine kurulu olan Banka, üye ülkelerde sermayeye erişimi genişletmeyi, finansman maliyetlerini düşürmeyi ve sanayi kapasitesinin genişlemesini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
Bankanın, savunma üretimini artırmayı hedefleyen diğer ulusal ve çok taraflı araçları tamamlamayı amaçladığını, ancak bunların aynısını tekrarlamayı amaçlamadığını vurgulamak isteriz.
Mevcut jeopolitik bağlamın gerektirdiği hızda Bankanın kurulmasını ilerletmek için gerekli liderliği sağlamaya kararlıyız, böylece Banka 2027 gibi erken bir tarihte faaliyete başlayabilir.
Kanada, yeni Savunma, Güvenlik ve Direnç Bankası'nı kurma girişimini üstleniyor. Bu, oyunun kurallarını değiştirecek yeni bir kurum olup, ülkelere kolektif savunma ve güvenliğimizin finansmanına katılmak için daha fazla özel sermayeyi daha hızlı seferber etmelerine ve devreye sokmalarına olanak tanıyacak. Bugün, NATO Zirvesi'nde, sekiz müttefikimiz ve ortağımız daha, Banka'yı kurmak için bize katılmayı teyit etti.