Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski pazar günü yaptığı açıklamada Washington'ın ülkesine, İsrail'in ABD ile ilişkilerinde sahip olduğuna benzer güvenlik garantileri sunacağına inandığını söyledi; bu, Beyaz Saray'ın hangi partinin kontrolünde olduğuna bağlı olmayan kalıcı bir ortaklık.
ABD Ukrayna'ya milyarlarca dolar askeri yardımda bulunurken, bu desteğin ne kadar ya da ne boyutta süreceğine ilişkin bir teminat vermiş değil. Bazı askeri analistler ve Washington yönetimi yetkilileri, ABD'nin Ukrayna ile ‘’İsrail modeli" olarak adlandırılan modeli izlemesi için baskı yapıyor. Bu model, Ukrayna’ya daha uzun vadeli istikrar sunabilecek ve potansiyel olarak Rusya'ya caydırıcılık mesajı verebilecek.
"Silah, teknoloji, eğitim ve finasman"
Pazar günü Ukrayna televizyonunda yayınlanan mülakatında Zelenski,
"ABD ile muhtemelen İsrail gibi silah, teknoloji, eğitim ve finansman gibi buna benzer unsurlara sahip olduğumuz bir modelimiz olacak" dedi. Yeni bir Amerikan başkanının böyle bir anlaşmayı tehlikeye atacağına inanmadığını çünkü "bunların Kongre tarafından oylanan şeyler olduğunu"
sözlerine ekledi.
Ukrayna'nın en büyük arzusu, ABD ve Ukrayna'nın Avrupalı ortaklarının çoğunu ortak savunmada birleştiren NATO'ya katılmak. Başkan Joe Biden da dahil olmak üzere bazı liderler Ukrayna'yı ittifaka kabul etme konusunda isteksiz davranıyor, bunun kısmen nedeni bir üyeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması ve bu durum da ABD ile diğer üyeleri Rusya ile doğrudan çatışmaya sürükleyebilir. NATO temmuz ayında Ukrayna'yı ittifaka katılmaya davet edeceğini açıklamış ancak bir zaman çizelgesi sunmamıştı.
İsrail modeli, NATO üyeliği ile Kongre’de kabul edilen bir kerelik askeri yardım tasarılarından oluşan mevcut sistem arasında bir orta yolu temsil edecektir.
Ukrayna'ya nasıl bir katkı sağlayacak?
İsrail Atlantik ittifakının bir parçası değil, ancak ABD onu "NATO üyesi olmayan önemli bir müttefik" olarak tanımlıyor ve savunma konusunda işbirliği yapıyor, silah tedarik ediyor, gizli servisleri koordine ediyor ve milyarlarca dolarlık askeri yardım sunuyor. 1960'lardan bu yana hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi Amerikan başkanları bu yakın ilişkiyi sürekli olarak teyit ettiler.
İsrail benzeri bir ilişkiyle Ukrayna, ordusunu birkaç yıl içinde güçlendirmesine yardımcı olacak uzun vadeli bir yardım anlaşmasından faydalanabilir.
Fakat Zelenski’nin iyimserliği ABD'nin harekete geçmesini teminat altına almıyor ve Ukrayna'ya destek iştahı ABD'li siyasetçiler arasında değişiklik gösteriyor.
Demokratlar Ukrayna'ya askeri yardımın sürmesi konusunda büyük ölçüde birleşmiş olsa da Cumhuriyetçi başkan adayları geçen haftaki münazarada bu konuda ikiye bölündü. Cumhuriyetçi aday adayları arasında ezici bir üstünlüğe sahip olan eski Başkan Donald Trump ise savaşın ABD'nin çıkarları açısından hayati olmadığını söyledi.
Kongre'de bazı Cumhuriyetçiler Ukrayna'ya tahsis edilen paraya öfkelendiler - ve yakın zamanda sona ereceğine dair pek fazla belirti göstermeyen bir çatışmayla birlikte bir seçim yılının dikkat çeken bu olayının siyasi manzarayı nasıl değiştireceği belirsiz.
Zelenski pazar günü verdiği mülakatta ulusların 3. Dünya Savaşı anlamına gelecek bir "NATO savaşına" sürüklenmek istemediklerini kabul etti ancak Ukrayna'nın ittifaka katılmayı beklerken güvenlik anlaşmalarına ihtiyacı olduğunu söyledi. "Daha sonra bu güvenlik garantileri azalabilir, birileri reddedebilir ama NATO'ya giden yolda bunlara ihtiyacımız var" dedi.