- Yasalaşan çerçeve düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluştururken silah bırakma ve fesih sürecinin güvenlik kurumlarınca teyit edilmesini şart koşuyor.
- Teyidin ardından MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla 6 aylık uygulama süreci başlayacak.
- Süreç, yürütme ve TBMM bünyesinde kurulacak iki ayrı izleme mekanizmasıyla takip edilecek.
12 saatlik Genel Kurul mesaisinin ardından yasalaşan düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesini belirledi. Silah bırakma ve fesih sürecinden ceza ertelemelerine, siyaset yasağından oluşturulacak iki ayrı izleme kuruluna kadar birçok başlıkta yeni bir dönem başlıyor.
Ancak yasanın Meclis'ten geçmesi, sürecin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Bundan sonraki en kritik aşama, terör örgütünün silahlarını tamamen bıraktığının ve varlığına son verdiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi olacak. Gözler şimdi, bu sürecin teyit edilmesine ve MGK'nın fesih kararının Resmî Gazete'de yayımlanacağı tarihe çevrildi.
Silahların teslimi ve fesih süreci teyit edilecek
Yasanın uygulanabilmesi için öncelikle terör örgütünün tüm silahlarını teslim ettiğinin ve faaliyetlerine tamamen son verdiğinin güvenlik birimlerince tespit edilmesi gerekiyor.
Güvenlik kurumlarının yapacağı değerlendirmelerin ardından konu Millî Güvenlik Kurulu'nun gündemine gelecek. MGK'nın örgütün feshedildiğine ilişkin karar alması ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte, kanunda öngörülen sonraki aşamalar için düğmeye basılacak.
Bu nedenle düzenlemenin yasalaşması, sürecin sonu değil, uygulama döneminin başlangıcı olarak görülüyor.
Güvenlik bürokrasisi 1,5-2 aylık takvim öngörüyor
Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre güvenlik bürokrasisi, PKK'lıların silahlarını bırakması, mağaraların boşaltılması ve tüm lojistik malzemelerin teslim edilmesi için yaklaşık 1,5 ila 2 aylık bir takvim öngörüyor.
PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın kısa süre içinde örgüt üyelerine, tüm silahların ilgili noktalara teslim edilmesi ve Türkiye'ye dönülmesi yönünde çağrı yapacağı belirtiliyor. Kandil'deki yönetimin de birkaç gün içinde boşaltılan mağaralara ilişkin bir açıklama yapmasının beklendiği ifade ediliyor.
Silah bırakma sürecinin eylül sonuna kadar tamamlanması ve MGK'nın fesih yönünde karar alması hâlinde, çerçeve yasanın uygulamasının ekim ayından itibaren başlaması bekleniyor.
Silahların teslimi için temaslar sürüyor
Edinilen bilgilere göre MİT ve ilgili diğer kurumlar, Irak merkezî hükûmeti, Kuzey Irak yönetimi ve Suriye yönetimiyle silahların nerede ve hangi yöntemle teslim edileceğine ilişkin temaslarını sürdürüyor.
Bu kapsamda Irak'taki PKK mensuplarının, Erbil ve Süleymaniye'deki Türk temsilciliklerinde oluşturulacak özel birimlere başvurması planlanıyor. Silahların ise bu iki bölgede kurulacak merkezlere teslim edilmesi öngörülüyor.
Süreci iki ayrı kurul takip edecek
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri de sürecin izlenmesi ve koordinasyonu için iki ayrı kurul oluşturulması oldu.
İlk kurul yürütme organı bünyesinde görev yapacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlık edeceği kurulda; Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Millî Savunma Bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.
Bu kurul, örgütün silah bırakma ve fesih sürecini güvenlik kurumlarından gelecek bilgiler doğrultusunda takip edecek, gelişmeleri değerlendirecek ve kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak.
TBMM de sürecin izlenmesinde rol alacak
Sürecin parlamenter ayağında ise TBMM bünyesinde İzleme ve İrtibat Kurulu oluşturulacak. Kurulda siyasi partilerin temsilcileri yer alacak.
Böylece süreç yalnızca yürütme organları tarafından değil, Meclis'te temsil edilen siyasi partilerin yer aldığı ayrı bir mekanizma üzerinden de takip edilecek. İki kurulun görev alanları farklı olsa da her iki yapı da sürecin belirlenen hukuki çerçevede ilerlemesinde önemli rol üstlenecek.
MGK kararından sonra 6 aylık süre başlayacak
Sürecin en kritik tarihlerinden biri, MGK'nın fesih kararının Resmî Gazete'de yayımlandığı gün olacak.
Bu tarihten itibaren düzenlemeden yararlanmak isteyen kişiler için 6 aylık başvuru ve uygulama süreci başlayacak. Kanunun kapsamına giren kişiler, bu süre içinde öngörülen hukuki mekanizmalardan yararlanabilecek.
Ceza ertelemesi ve tahliye hükümleri devreye girecek
Düzenlemeye göre 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 5 yıl ceza ertelemesi uygulanacak.
Erteleme süresi boyunca ilgili soruşturmalar duracak, açılmış davalar ise askıya alınacak. Cezaevinde bulunan ve düzenlemenin şartlarını taşıyan kişiler için de tahliye hükümleri gündeme gelecek.
Ancak düzenleme kalıcı bir af niteliği taşımıyor. Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenmesi hâlinde, verilen erteleme kararı kaldırılacak.
2-3 yıl siyaset yasağı uygulanacak
Düzenlemeden yararlanacak kişiler için 2 ila 3 yıl arasında değişen sürelerde siyaset yasağı uygulanacak.
Kanun ayrıca tüm terör suçlarını kapsamıyor. Bazı ağır suçlar açık şekilde düzenlemenin dışında tutuluyor.
Öte yandan sürecin uygulanmasında görev alan kamu görevlileri, kanunun hayata geçirilmesi kapsamında yaptıkları işlemler nedeniyle cezai sorumlulukla karşı karşıya kalmayacak.
Tüm gözler şimdi silahların tamamen teslim edilmesinin güvenlik kurumlarınca teyit edilmesine, MGK'nın fesih kararına ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanacağı tarihe çevrildi.