Anlaşma, Birleşmiş Milletler’in Libya’ya yönelik silah ambargosuna rağmen gerçekleştirildi ve Pakistan tarihindeki en büyük savunma ihracatlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Anlaşma Bengazi’de sonuçlandı
Pakistanlı yetkililere göre anlaşma, geçen hafta Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Asım Munir ile LNA Başkan Yardımcısı Saddam Halife Hafter arasında Libya’nın doğusundaki Bengazi kentinde yapılan görüşmenin ardından kesinleşti. Anlaşmanın hassasiyeti nedeniyle konuşan dört yetkili kimliklerinin açıklanmasını istemedi.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Savunma Bakanlığı ve ordu yetkilileri konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
JF-17 savaş uçakları listede
Anlaşma taslağına göre Libya tarafının;
- 16 adet JF-17 çok rollü savaş uçağı,
- 12 adet Super Mushak eğitim uçağı satın alması öngörülüyor.
JF-17, Pakistan ve Çin tarafından ortak geliştirilen bir savaş uçağı olarak biliniyor.
Yetkililerden biri listedeki unsurların doğru olduğunu doğrularken, diğerleri kesin adetlerin değişebileceğini belirtti. Anlaşmanın kara, deniz ve hava unsurlarını kapsadığı ve 2,5 yıllık bir takvimde uygulanacağı ifade edildi. Toplam değerin 4 ila 4,6 milyar dolar arasında olduğu belirtiliyor.
Libya’dan savunma iş birliği açıklaması
Libya Ulusal Ordusu’na bağlı resmi medya organları, Pakistan ile silah satışı, ortak eğitim ve askeri üretimi kapsayan bir savunma iş birliği anlaşması imzalandığını duyurdu. Saddam Halife Hafter, “Pakistan ile stratejik askeri iş birliğinde yeni bir aşamayı başlatıyoruz” ifadelerini kullandı.
Libya’nın batısında BM tarafından tanınan Ulusal Birlik Hükümeti bulunurken, Hafter liderliğindeki LNA ülkenin doğusu ve güneyini kontrol ediyor. Taraflar birbirlerinin meşruiyetini tanımıyor.
BM silah ambargosu gölgesinde
Libya, 2011 yılından bu yana BM silah ambargosu altında bulunuyor ve silah transferleri için BM onayı gerekiyor. 2024 tarihli bir BM uzmanlar raporunda, ambargonun “etkisiz kaldığı” ve birçok ülkenin fiilen askeri destek sağladığı belirtilmişti.
Pakistanlı yetkililerden üçü, söz konusu anlaşmanın BM kararlarını ihlal etmediğini savundu. Anlaşma için herhangi bir muafiyet başvurusu yapılıp yapılmadığı ise netlik kazanmadı.
Pakistan savunma ihracatını büyütüyor
Pakistan, savunma sanayii ihracatını artırmayı stratejik öncelik olarak görüyor. Ülke; savaş uçakları, zırhlı araçlar, mühimmat ve deniz platformları üreten geniş bir savunma altyapısına sahip.
İslamabad yönetimi, Hindistan ile Mayıs ayında yaşanan askeri gerilimde hava kuvvetlerinin performansını da pazarlama unsuru olarak öne çıkarıyor. Pakistan, JF-17 savaş uçağını Batılı tedarik zincirlerine alternatif, daha düşük maliyetli bir platform olarak sunuyor.
Libya ile yapılan bu anlaşmanın, Pakistan’ın Kuzey Afrika’daki askeri ve siyasi etkisini artırması ve bölgedeki rekabeti daha da kızıştırması bekleniyor.