Petrol piyasasında arz tarafındaki toparlanmaya rağmen fiyatların yüksek seyri devam ediyor. Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol akışının savaş öncesi seviyelere yaklaşması, piyasadaki arz endişelerini kısmen hafifletse de yüksek taşıma maliyetleri, düşük stoklar ve yeniden çatışma ihtimali petrol fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.
JP Morgan'ın değerlendirmesine göre Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol akışı günlük 17,5 milyon varile ulaştı. Bu rakam, savaş öncesi seviyenin yaklaşık yüzde 98'ine karşılık geliyor. Rafine ürünlerdeki akış ise günlük 3 milyon varile çıkarak savaş öncesi seviyenin yüzde 58'ine ulaştı.
Ancak petrolün piyasaya ulaşmasındaki sorunlar tamamen ortadan kalkmış değil. Bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle tankerlerin daha uzun rotalara yönelmesi, gemiden gemiye transferler ve alternatif terminallerin kullanılması taşıma maliyetlerini artırıyor. Reuters da petrol fiyatlarının yüksek kalmasında artık yalnızca arzın değil, lojistik sorunların da belirleyici olduğunu vurguluyor.
ABD'nin petrol rezervi 44 yılın dibinde
Petrol piyasasındaki en dikkat çekici gelişmelerden biri ise ABD'nin stratejik petrol rezervlerinde yaşandı.
ABD Stratejik Petrol Rezervi'ndeki ham petrol miktarı 283,8 milyon varile kadar geriledi. Böylece rezervler Ekim 1982'den bu yana en düşük seviyeye indi.
Rezervlerdeki düşüş 28. haftasına taşınırken, mevcut seviye toplam kapasitenin de yüzde 40'ının altında bulunuyor.
Küresel stoklar da azalıyor
Küresel petrol stoklarında da dikkat çeken bir gerileme yaşanıyor.
Energy Aspects verilerine göre küresel petrol stokları yaklaşık 4,3 milyar varile indi. Bu rakam, mart ayındaki seviyeye göre 400 milyon varilden fazla düşüş anlamına geliyor.
Stoklardaki bu gerileme, yeni bir arz şoku yaşanması halinde piyasaların kullanabileceği tamponun daraldığına işaret ediyor.
Taşıma maliyetleri yüzde 319 arttı
Petrol fiyatlarını yüksek tutan bir diğer unsur ise taşıma maliyetleri.
Batı Afrika'dan Çin'e petrol taşımanın maliyeti varil başına 27,22 dolara yükseldi. Temmuz ayında bu rakam yaklaşık 6,50 dolar seviyesindeydi.
Böylece taşıma maliyeti birkaç ay içinde yüzde 319 arttı.
Petrol arzının yeniden toparlanması, yüksek lojistik maliyetleri nedeniyle fiyatlara aynı ölçüde yansımıyor.
Rafineri sorunları da piyasayı sıkıştırıyor
Rusya'nın rafineri ve ihracat kapasitesindeki sorunlar ile Orta Doğu'daki rafineri aksaklıkları, özellikle dizel gibi rafine ürünlerin arzını sınırlıyor.
Çin'in ekim ayındaki yakıt ihracatını durdurması da piyasadaki sıkışıklığı artıran gelişmeler arasında yer alıyor.
Bu nedenle petrol piyasasında arzın toparlanmasına rağmen stokların düşük olması, lojistik maliyetlerin yükselmesi ve jeopolitik risklerin devam etmesi fiyatların aşağı yönlü hareketini sınırlıyor.