- Pezeşkiyan, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinde İran'ın geçmiş deneyimler nedeniyle artık ABD'ye güvenmediğini söyledi.
- İran lideri, Tahran'ın müzakere masasından çekilmediğini ve diplomatik çözüm seçeneğini tamamen kapatmadığını vurguladı.
- Pezeşkiyan, Washington'ın daha önce varılan mutabakatlara bağlı kalacağını ve İran hükümetini devirmeye yönelik bir politika izlemediğini göstermesi gerektiğini söyledi.
- İran, ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve ablukayı kaldırması halinde Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içinde yeniden açılabileceğini bildirdi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları kapsamında BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile bir araya geldi.
İran Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Pezeşkiyan görüşmede, Tahran'ın diplomatik çözüm arayışından vazgeçmediğini ancak ABD ile ilişkilerde ciddi bir güven sorunu bulunduğunu söyledi.
Pezeşkiyan, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“İran müzakere masasını terk etmedi. Geçmiş tecrübelere göre, İran'ın artık ABD'ye güveni yok.”
İran lideri ayrıca ülkesinin bölgede barış ve güvenlik istediğini, ancak dış baskıların İran'ı teslim olmaya zorlamasına izin vermeyeceklerini belirtti.
“Anlaşmalara uyacaklarından nasıl emin olabiliriz?”
Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump ile doğrudan görüşme ihtimali konusunda da güven sorununa dikkat çekti.
CBS News'e verdiği röportajda İran Cumhurbaşkanı, Washington ile daha önce birçok kez müzakere yürütüldüğünü ve çeşitli anlaşma veya mutabakatlara varıldığını, ancak bunların daha sonra ABD tarafından bozulduğunu savundu.
Pezeşkiyan, bu nedenle yeni bir görüşmenin sonuçlarının da uygulanacağından emin olamadıklarını söyledi. Ona göre ABD'nin yeniden güven oluşturabilmesi için öncelikle üzerinde mutabık kalınan yükümlülüklere bağlı kalacağını göstermesi gerekiyor.
İran Cumhurbaşkanı ayrıca Washington'ın İran hükümetini devirmeye çalışmadığını da açık biçimde ortaya koyması gerektiğini ifade etti.
İran müzakere kapısını tamamen kapatmıyor
Pezeşkiyan'ın açıklamalarında dikkat çeken noktalardan biri, güven bunalımına rağmen diplomasi seçeneğinin tamamen dışlanmaması oldu.
İran Cumhurbaşkanı, Washington ile yaşanan anlaşmazlığın görüşmeler yoluyla çözülebileceğini belirtirken, Tahran'ın müzakere masasından çekilmediğini vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de BM Genel Kurulu sırasında ABD'ye, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını içeren yedi günlük bir plan iletildiğini açıklamıştı.
Reuters'ın aktardığı İranlı üst düzey bir yetkiliye göre Washington'ın askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması halinde boğaz yedi gün içinde yeniden açılabilecek.
Katar ve Pakistan arabuluculuk yapıyor
Tahran ile Washington arasındaki temaslarda Katar ve Pakistan'ın arabulucu rolü üstlendiği belirtiliyor.
Pezeşkiyan, iki ülkenin İran ile ABD arasında mesaj taşıdığını ve görüşmelerin daha önce imzalanan bir mutabakat çerçevesinde yürütüldüğünü söyledi. Tahran, Washington'dan söz konusu mutabakata ilişkin tutumunu açıkça ortaya koymasını istiyor.
New York'taki BM Genel Kurulu da iki ülke arasındaki dolaylı temasların yeniden kurulması için diplomatik zemin oluşturdu. İranlı ve ABD'li yetkililer doğrudan görüşmek yerine arabulucular üzerinden mesaj alışverişinde bulundu.
Hürmüz Boğazı müzakerelerin merkezinde
ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığın en önemli başlıklarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor.
İran, ABD'nin askeri baskısı ve İran limanlarına yönelik ablukanın kaldırılması halinde stratejik su yolundaki normal ticari geçişlerin yeniden başlayabileceğini belirtiyor.
Pezeşkiyan da Hürmüz krizinin askeri yöntemlerle değil, müzakere yoluyla çözülebileceğini savundu. İran'a göre boğazın kapatılması, Washington'ın İran'ın deniz ticaret yollarını bloke etmesinin ardından verilen bir karşılık.
Reuters'ın aktardığı İranlı yetkili ise Tahran'ın 16 Eylül'de arabulucular üzerinden Washington'a ateşkes ve Hürmüz'ün yeniden açılmasına ilişkin öneri ilettiğini söyledi.
Pezeşkiyan: Baskı altında taviz vermeyeceğiz
Pezeşkiyan, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında da İran'ın ABD baskısı karşısında geri adım atmayacağını söyledi.
İran Cumhurbaşkanı, ülkesinin savaştan kaçınmadığını ancak barış için müzakereye de hazır olduğunu belirtti. Pezeşkiyan, İran'ın nükleer programı konusunda diplomatik çözüm arayışını sürdüreceğini ifade ederken, ülkesinin dış baskıyla teslim alınmasına izin vermeyeceklerini savundu.
Washington ile Tahran arasında güven sorunu derinleşiyor
Pezeşkiyan'ın son açıklamaları, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlamasına rağmen temel anlaşmazlığın güven sorunu olduğunu ortaya koyuyor.
İran, yeni bir anlaşmanın uygulanacağından emin olmak için Washington'ın önceki mutabakatlara bağlı kalmasını ve askeri baskıyı sona erdirmesini istiyor. ABD tarafında ise İran'ın nükleer programı, bölgesel politikaları ve Hürmüz Boğazı'ndaki durum temel müzakere başlıkları olmaya devam ediyor.
Böylece taraflar arasında arabulucular üzerinden diplomatik temas sürerken, İran'ın müzakere masasında kalması ile ABD'ye yönelik güven eksikliği aynı anda devam ediyor.