- İran Cumhurbaşkanı, ABD’nin mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde Tahran’ın da karşılık vereceğini söyledi.
- Pezeşkiyan, Washington’ın taahhütlerini ihlal etmesinin ardından İran’ın “orantılı karşılık” verdiğini ifade etti.
- Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda yaklaşık üç ay süren müzakerelerin ardından varılan mutabakatın ABD tarafından ihlal edildiğini savundu.
- İran Cumhurbaşkanı, İran, Lübnan, Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmelerin tüm bölgenin ve dünyanın istikrarını tehdit ettiğini söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile İran arasındaki gerilim ve müzakerelere ilişkin yeni açıklamalarda bulundu.
Pezeşkiyan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesinde bölgedeki son gelişmeleri değerlendirdi.
İran Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Pezeşkiyan, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını ŞİÖ üyesi bir ülkeye ve “kadim bir medeniyete” yönelik saldırı olarak nitelendirdi.
Ancak açıklamasının en dikkat çekici bölümü, Washington ile diplomatik sürecin yeniden başlatılabileceğine ilişkin mesajı oldu.
Pezeşkiyan, “ABD, taahhütlerine geri dönerse, İran İslam Cumhuriyeti de derhal adım atacaktır.” dedi.
İslamabad Mutabakatı vurgusu
İran Cumhurbaşkanı, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda yaklaşık üç ay süren müzakereler sonucunda “İslamabad Mutabakat Zaptı” olarak adlandırılan anlaşmaya ulaşıldığını hatırlattı.
Pezeşkiyan'a göre Washington, kendi başkanının imzasını taşıyan belgeye bağlılığını kısa süre içinde sona erdirdi ve ardından İran'a yönelik yeni talepler ortaya koydu.
İran Cumhurbaşkanı, ABD'nin anlaşmadaki taahhütlerini yerine getirmemesinin ardından Tahran'ın “orantılı karşılık” verdiğini savundu.
Pezeşkiyan böylece İran'ın mevcut tutumunun, Washington'ın anlaşmaya bağlı kalması halinde değişebileceği mesajını verdi.
“ABD taahhütlerine dönerse İran da adım atar”
Pezeşkiyan'ın açıklaması, Tahran'ın ABD ile diplomatik temas ihtimalini tamamen kapatmadığını gösteren bir mesaj olarak öne çıkıyor.
İran Cumhurbaşkanı'nın kullandığı ifadeye göre süreç karşılıklı yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı.
Buna göre Washington'ın mutabakat kapsamındaki taahhütlerini yeniden uygulamaya koyması halinde Tahran da buna karşılık verecek.
Bu açıklama, İran'ın müzakerelerde “karşılıklılık” ilkesini temel aldığını ortaya koyuyor.
Pezeşkiyan’dan bölgesel istikrar uyarısı
İran Cumhurbaşkanı konuşmasında yalnızca ABD-İran ilişkilerine değinmedi.
Pezeşkiyan, İran, Lübnan, Gazze ve Batı Şeria'daki gelişmelerin uluslararası hukuk kurallarının göz ardı edilmesinin ve güce dayalı politikaların sonucunda ortaya çıktığını savundu.
Bu gelişmelerin yalnızca söz konusu bölgelerin güvenliğini tehdit etmediğini belirten Pezeşkiyan, yaşananların “tüm bölgenin ve dünyanın istikrarını” tehdit ettiğini söyledi.
ŞİÖ için yeni güvenlik merkezi önerisi
Pezeşkiyan, ŞİÖ'nün bölgesel güvenlik alanındaki rolünün güçlendirilmesi gerektiğini de savundu.
İran'ın örgüt bünyesinde ŞİÖ Stratejik Güvenlik Araştırmaları Merkezi kurulmasını önerdiğini açıkladı.
Merkezin, üye ülkelerin bilimsel ve uzmanlık kapasitesinden yararlanarak yeni ortaya çıkan güvenlik tehditlerini belirlemesi, bölgesel güvenlik gelişmelerini değerlendirmesi ve istikrarın güçlendirilmesi konusunda uzman tavsiyeleri sunması hedefleniyor.
İran’dan parlamenterler meclisi önerisi
Pezeşkiyan ayrıca ŞİÖ ülkeleri arasında parlamentolar arası diyaloğun geliştirilmesi için ŞİÖ üyesi ülkelerin parlamenterler meclisinin kurulmasını önerdi.
İran Cumhurbaşkanı, bu yapıyla yasama alanındaki deneyimlerin paylaşılmasını ve üye ülkeler arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesini amaçladıklarını söyledi.
Tahran’dan müzakere kapısını açık tutan mesaj
Pezeşkiyan'ın açıklamaları, İran'ın ABD ile yaşanan askeri gerilimin ardından diplomatik sürecin yeniden işletilmesi ihtimalini tamamen dışlamadığını ortaya koyuyor.
Ancak Tahran bunun için Washington'ın öncelikle daha önce verdiği taahhütlere dönmesini şart koşuyor.
Dolayısıyla İran'ın mesajı, “önce ABD yükümlülüklerini yerine getirsin, ardından Tahran karşılık versin” şeklinde özetlenebilir.
İran Cumhurbaşkanı'nın açıklaması, ABD ile İran arasındaki gerilim devam ederken diplomasi için mevcut kanalların tamamen kapanmadığına işaret ediyor.